اوراق وکالت ارزی با هدف جذب نقدینگی ارزی راکد و خروج از سیاستهای دستوری وارد بازار سرمایه میشود.
به گزارش خبرنگار مهر، ارز در اقتصاد ایران سالهاست که فقط یک دارایی برای حفظ ارزش نیست؛ به کالایی تبدیل شده که هر نوسان آن، سفره خانوار، تراز تجارت و انتظارات عمومی را تکان میدهد. در این میان، بخش بزرگی از اسکناس و داراییهای ارزی، نه در مسیر تولید و تجارت، بلکه در خانهها، صندوقهای امانات و بازارهای غیررسمی راکد مانده است. تجربه سالهای گذشته نشان داده که بخشنامهها و قیمتگذاریهای دستوری، نه مانع خروج سرمایه شده و نه نوسانها را مهار کرده است. همین ناکارآمدی، سیاستگذار را به سمت مسیر دیگری سوق داده است؛ مسیری که در آن به جای «تحدید»، «ابزارسازی» مطرح میشود. اوراق وکالت ارزی، یکی از جدیترین گزینههای این مسیر تازه است.
اوراق وکالت ارزی اصلا چیست؟
برای فهم این ابزار، بهتر است از سادهترین مثال شروع کنیم. فرض کنید فردی مقداری ارز دارد و میخواهد آن را حفظ کند، اما حاضر نیست آن را بیبازده و راکد نگه دارد. از سوی دیگر، پروژهها و فعالان اقتصادی نیز به ارز نیاز دارند، اما تأمین آن از مسیر بانکها با دشواریها و محدودیتهای فراوان همراه است. اوراق وکالت ارزی، پلی میان این دو گروه است.
در این سازوکار، سرمایهگذار ارزی خود را به یک نهاد واسط یا وکیل میسپارد؛ وکیل موظف است آن منابع را در فعالیتهای اقتصادی مشخص و سودآور بهکار بگیرد. این فعالیتها میتواند تأمین مالی تجارت، مشارکت در پروژههای ارزآور یا قراردادهای تجاری باشد. سپس عواید حاصل، بر اساس سهم دارنده، در قالب بازدهی مشخص و در همان ارز پایه به او پرداخت میشود و در سررسید نیز اصل دارایی ارزی به سرمایهگذار بازمیگردد. نکته کلیدی اینجاست که رابطه میان دو طرف، نه رابطه بدهکار و بستانکار، بلکه رابطه وکیل و موکل است؛ یعنی سرمایهگذار مالک ارز خود باقی میماند و وکیل تنها آن را در مسیر سرمایهگذاری هدایت میکند.
تفاوت این اوراق با سپرده ارزی معمولی نیز همینجاست. اوراق وکالت ارزی در بازار ثانویه قابل معامله است؛ یعنی دارنده اگر به نقدینگی نیاز داشت، میتواند اوراق خود را بفروشد، بدون آنکه ناشر متعهد به بازپرداخت زودهنگام شود. این ویژگی، هم برای سرمایهگذار فرصت نقدشوندگی ایجاد میکند و هم برای ناشر، برنامهریزی بلندمدت را ممکن میسازد.
تفاوت با اوراق مرابحه ارزی و مزیتهای این ابزار
اوراق وکالت ارزی را باید در کنار اوراق مرابحه ارزی دید، اما این دو یکی نیستند. اوراق مرابحه ارزی ساختاری مبتنی بر بیع و خرید کالا یا تجهیزات دارد و بازده آن از پیش مشخص و قطعی است. اما اوراق وکالت انعطاف بیشتری دارد؛ چراکه میتواند ترکیبی از داراییهای فیزیکی، سهام، حقوق مالی و قراردادهای تجاری را در یک بسته سرمایهگذاری جمع کند. به بیان ساده، مرابحه برای تأمین مالی یک معامله مشخص است، اما وکالت برای مدیریت فعال یک سبد ارزی.
مهمترین اثر اوراق وکالت ارزی، بازگرداندن اعتماد به شبکه رسمی است. بخشی از ارزهایی که امروز در حاشیه بازار نگهداری میشود، نه به دلیل نبود فرصت، بلکه به دلیل بیاعتمادی به سازوکارهای رسمی و نبود بازدهی جذاب، وارد چرخه تولید نمیشود. اگر دارنده ارز مطمئن باشد که اصل داراییاش با همان ارز حفظ و بازگردانده میشود و در فاصله زمانی نگهداری نیز بازدهی دریافت میکند، انگیزهاش برای خارج ماندن از شبکه رسمی کاهش مییابد.
مزیت دوم، تعمیق بازار ارز است. شکلگیری بازار ثانویه و قیمتگذاری این اوراق، به کشف نرخ واقعی و کاهش نوسانات هیجانی کمک میکند. نوسانی که امروز در واکنش به یک خبر یا یک بخشنامه رخ میدهد، در بازاری عمیقتر و با ابزارهای متنوع سرمایهگذاری، آرامتر و منطقیتر میشود.
مزیت سوم، تأمین مالی پایدار برای صنایع ارزآور است. صنایع پتروشیمی، معدنی و نفت و گاز که درآمد صادراتی دارند، بهجای اتکا به تسهیلات تکلیفی یا منابع مقطعی، میتوانند نیازهای توسعهای خود را از این طریق تأمین کنند؛ چون درآمد و تعهد آنها در یک تراز ارزی تعریف میشود، ریسک تسعیر نیز کاهش مییابد. در واقع این صنایع نه از جیب ریال، بلکه از جیب ارز خود، سرمایهگذاری میکنند.
سالها سیاست ارزی کشور در دایره تنگ «تحدید» و «نظارت» چرخیده است؛ ابزارهایی که اگرچه در کوتاهمدت دستاورد داشت، اما در بلندمدت هزینهای جز گسترش بازار غیررسمی، افزایش انتظارات تورمی و راکد شدن منابع ارزی به همراه نداشت. اوراق وکالت ارزی، نشانه تغییر رویکرد از سرکوب به هدایت است؛ حرکتی که در آن منافع دارنده ارز با منافع اقتصاد ملی همراستا میشود. کلید آرامش پایدار بازار ارز، نه در بخشنامهها، بلکه در پیوند زدن داراییهای ارزی با چرخه خلق ارزش اقتصادی نهفته است؛ مسیری که اوراق وکالت ارزی، تنها یکی از نخستین گامهای آن است.
کد مطلب 7006724
محمدحسین سیف اللهی مقدم
-
عبور از انفعال ارزی؛ گرهگشایی از اقتصاد با صکوک وکالت و مرابحه
-
گذر از بگیروببند ارزی؛ نسخه جدید اقتصاد برای جذب دلارهای خانگی
-
رویش منابع مردمی؛ مسیر تازه دولت برای تأمین مالی غیرتورمی
-
احیای ۷ کیلومتر از رودخانه زرجوب در ورودی رشت در دستور کار قرار گرفت
-
رشد نقدینگی در آستانه کانال ۴۰ درصد؛ موتورهای خلق پول چه میکنند؟
-
تغییر در مدیریت زندانهای استان سمنان؛ سرلک سکاندار شد
-
کشف ۱۳ کیلوگرم شیشه در سنندج
-
بازار ارزهای جهانی؛ عقبنشینی دلار در برابر یورو و ین
-
۸۵ هزار دانشآموز کهگیلویه و بویراحمد زیر پوشش طرح شیر رایگان
-
«بیآستانگی» در اچ نمایش داده میشود؛ فضاهایی که مرز ندارند!
-
کره جنوبی و آمریکا رزمایش مشترک تدارکات هوایی برگزار کردند
-
کولیوند: همافزایی مسئولان، کلید حل مسائل و توسعه استان سمنان
-
خراسان رضوی دارای رتبه نخست کشور در توسعه فضاهای کتابخانهای است
-
بررسی آخرین وضعیت مرزهای ایران و عراق؛ همه مرزها باز است
-
مرز تجاری و مسافری چذابه بازگشایی شد
-
آتشسوزی گسترده در انبار لوازم برقی اصفهان، اعزام ۵ تیم آتشنشانی
-
مشاهده پلنگ ایرانی به همراه تولهاش در پارک ملی تندوره درگز
-
دود در غرب اصفهان ناشی از آتشسوزی انبار کالا است
-
دروازه بان تیم ملی فوتبال ایران در رده دوم بهترین بازیکن سال آسیا
-
ادویه ای که کلسترول خوب را افزایش می دهد
-
کوروش زارعی در جمع همکارانش بدرقه شد؛ وداع با هنرمندی مهربان و بینقاب
-
نخستین واکنش رژیم جولانی به خبر اعزام تروریستها به یمن
-
تستوسترون پایین میتواند نشانه اولیه سرطان در مردان باشد
-
روزنامههای ورزشی سهشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی سهشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح سهشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵
- امداد خودرو
- لاین نوری
- خرید طلای آب شده
- شماتیک برد موبایل
- نظافت و آشپزی در منزل
- جواهری جواد
- خرید دوچرخه برقی
- قیمت ایمپلنت
- تشک مواج سلولی
- قیمت میلگرد سیادن ابهر
- تلفن گویا و سانترال ابری
- وکیل آنلاین
- تور کربلا هوایی
- گرمی، پلتفرم سرمایهگذاری فلزات گرانبها
- ایمپلنت اصفهان
- خرید اپل ایدی
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- جراح بینی تهران
- جراح بینی در تهران
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه

