رای‌دهندگان در اسرائیل در میانه‌ی بحران‌های بی‌سابقه امنیتی و سیاسی برای ششمین بار از سال ۲۰۱۹ میلادی به پای صندوق‌های رای می‌روند تا اعضای جدید پارلمان را انتخاب کنند. این کارزار انتخاباتی که تحت تاثیر پیامدهای جنگ و اختلافات عمیق داخلی برگزار می‌شود، رقابتی بسیار نزدیک میان بلوک حاکم و ائتلاف مخالفان را به تصویر می‌کشد، در حالی که میلیون‌ها فلسطینی ساکن مناطق اشغالی به دلیل ساختارهای تبعیض‌آمیز اساساً از حق مشارکت سیاسی محروم نگه داشته شده‌اند.
خبرآنلاین – محمد حسین لطف‌الهی: ساکنان سرزمین‌های اشغالی در تاریخ ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ (سه‌شنبه ۵ آبان) برای انتخاب اعضای دوره بیست و ششم کنست پای صندوق‌های رای خواهند رفت. این نخستین رای‌گیری عمومی پس از آغاز ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و نسل‌کشی گسترده در غزه و اشغال جنوب لبنان و تشدید تنش‌های منطقه‌ای به شمار می‌رود.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر کنونی رژیم اسرائیل با سابقه ۱۹ سال حضور در قدرت، طولانی‌ترین دوران زمامداری را در این ساختار سیاسی تجربه کرده است و اکنون در حالی برای حفظ قدرت تقلا می‌کند که با اتهامات جدی فساد مالی در دادگاه نیز روبه‌رو است. حزب لیکود و ائتلاف راست افراطی تحت رهبری او، در یک رقابت بسیار تنگاتنگ با بلوک مخالفان قرار دارند و نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که هیچ‌یک از این دو جناح در مسیر کسب اکثریت مطلق یعنی ۶۱ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی پارلمان قرار ندارند.
بر اساس اعلام کمیته مرکزی انتخابات در اسرائیل، حدود ۷ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر از افراد بالای ۱۸ سال واجد شرایط رای دادن در این رویداد سیاسی هستند. در این سیستم انتخاباتی، رای‌دهندگان به احزاب رای می‌دهند و هر حزبی که بتواند از حد نصاب ۳.۲۵ درصدی آرا عبور کند، مجوز ورود به پارلمان را به دست می‌آورد تا مسیر برای یک دوره چهار ساله و تشکیل ائتلاف هموار شود.
محرومیت ساختاری فلسطینیان از صندوق‌های رای
با وجود آمار اعلام‌شده برای واجدان شرایط، میلیون‌ها نفر که زیر سلطه این حاکمیت زندگی می‌کنند از حق رای به طور کامل محروم هستند. حدود ۳ میلیون فلسطینی بزرگسال ساکن در نوار غزه، کرانه باختری و قدس شرقی هیچ نقشی در انتخاب دولتی که مرزها و زندگی روزمره آن‌ها را کنترل می‌کند، ندارند. این در حالی است که شهرک‌نشینان مستقر در همین مناطق اشغالی به راحتی می‌توانند در انتخابات پارلمانی مشارکت داشته باشند.
بیشتر فلسطینیان ساکن قدس شرقی تنها دارای حق اقامت هستند و به دلیل نداشتن تابعیت فقط می‌توانند در انتخابات شورای شهر شرکت کنند. این تبعیض سیستماتیک و نهادینه‌شده باعث شده است تا یک شهرک‌نشین دارای حق رای باشد، در حالی که خانواده فلسطینی همسایه او زیر سایه همان حاکمیت نظامی از ابتدایی‌ترین حقوق سیاسی بی‌بهره می‌ماند.
شکاف‌های داخلی و سایه سنگین جنگ
رای‌دهندگان در این دوره با مجموعه‌ای از بحران‌های پیچیده داخلی و چالش‌های امنیتی دست‌به‌گریبان هستند که می‌تواند مسیر آرای آن‌ها را به شکل جدی تغییر دهد. شکست‌های اطلاعاتی هفتم اکتبر یکی از مهم‌ترین مسائلی است که فضای انتخابات را ملتهب کرده است و با گذشت سه سال از آن رویداد، کابینه حاکم هنوز کمیسیون تحقیق مستقلی برای بررسی ابعاد آن تشکیل نداده است. از سوی دیگر، تداوم جنگ ویرانگر در غزه که تاکنون به کشته شدن بیش از ۷۴ هزار نفر از جمله ده‌ها هزار غیرنظامی شامل زنان و کودکان منجر شده، فشارهای اجتماعی و اقتصادی فراوانی را در پی داشته است.
حدود ۳ میلیون فلسطینی بزرگسال ساکن در نوار غزه، کرانه باختری و قدس شرقی هیچ نقشی در انتخاب دولتی که مرزها و زندگی روزمره آن‌ها را کنترل می‌کند، ندارند.
مسئله معافیت خدمت سربازی برای یهودیان افراطی نیز یکی از خطوط گسل جدی به شمار می‌رود و منتقدان تاکید دارند که این معافیت‌ها، نارضایتی‌ها را در میان سایر ساکنان سرزمین‌های اشغالی تشدید می‌کند. علاوه بر این، هزینه‌های سرسام‌آور جنگ باعث شده تا بودجه نظامی از سال ۲۰۲۳ میلادی تاکنون دو برابر شود که این موضوع در کنار طرح جنجالی اصلاحات قضایی، اقتصاد و انسجام اجتماعی را به شدت تحت تاثیر قرار داده است.
اتحاد بی‌سابقه در جبهه مخالفان و نقش احزاب عربی
بلوک مخالفان متشکل از چهار حزب عمده است که رهبران آن‌ها متعهد شده‌اند برای کنار زدن ائتلاف حاکم با یکدیگر متحد بمانند و حملات رسانه‌ای علیه یکدیگر را متوقف کنند. در این میان گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد مشترک ارتش برجسته‌ترین گزینه مخالفان برای تصدی پست نخست‌وزیری محسوب می‌شود و حزب جدید او در نظرسنجی‌ها رقابت شانه به شانه‌ای با حزب حاکم لیکود دارد. چهره‌های مطرح دیگری نظیر نفتالی بنت، نخست‌وزیر پیشین و یائیر لاپید، رهبر مخالفان نیز در این ائتلاف نقش کلیدی ایفا می‌کنند.
در این میان، نقش احزاب عربی شامل فهرست مشترک و رعم که پیش‌بینی می‌شود حدود ۱۳ کرسی را کسب کنند، بسیار حیاتی و تعیین‌کننده است. منصور عباس، رهبر حزب رعم آمادگی خود را برای تکرار تجربه سال ۲۰۲۱ و پیوستن به ائتلاف مخالفان اعلام کرده است. او شرط اصلی خود را مبارزه با جرایم خشونت‌آمیز و سیاست‌های تبعیض‌آمیز مسکن عنوان کرده است، هرچند بیشتر رهبران اپوزیسیون تا این لحظه چنین ائتلافی را رد کرده‌اند. با وجود تلاش‌های ناکام کمیته مرکزی انتخابات برای حذف این احزاب، دادگاه عالی به تازگی ممنوعیت حضور آن‌ها را لغو کرد تا مسیر برای نقش‌آفرینی آن‌ها هموار شود.
پنج سناریوی محتمل برای بن‌بست انتخاباتی
تحلیلگران سیاسی و کارشناسان اندیشکده شورای روابط خارجی اروپا بر این باورند که فارغ از نتیجه نهایی آرا، یک دوره طولانی از بی‌ثباتی سیاسی در راه خواهد بود. با توجه به ناتوانی جناح‌های رقیب در دستیابی آسان به اکثریت پارلمانی، کارشناسان پنج سناریوی اصلی را برای آینده سیاسی پس از انتخابات پیش‌بینی می‌کنند.
نخستین و محتمل‌ترین سناریو، تداوم بن‌بست فعلی و ناتوانی رهبران احزاب در تشکیل یک ائتلاف اکثریت است. در نهایت اگر هیچ‌یک از رهبران سیاسی نتوانند حمایت لازم را در کنست جمع‌آوری کنند، تل‌آویو وارد یک دوره طولانی از آشفتگی سیاسی خواهد شد. این سناریو به معنای برگزاری مجدد انتخابات در آینده‌ای نزدیک است و یادآور سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ میلادی است که در آن، رای‌دهندگان پنج بار به پای صندوق‌های رای فراخوانده شدند. در این شرایط، نتانیاهو تا زمان برگزاری انتخابات زودهنگام که احتمالاً در بهار ۲۰۲۷ میلادی خواهد بود، همچنان به عنوان رئیس کابینه موقت در قدرت باقی می‌ماند و تنها با محدودیت‌های نظارتی ناشی از ترکیب جدید پارلمان مواجه خواهد شد.
سناریوی دوم بر تشکیل یک کابینه اقلیت توسط آیزنکوت متمرکز است. در صورت نرسیدن اپوزیسیون به حد نصاب ۶۱ کرسی، این بلوک می‌تواند از حمایت فهرست مشترک شامل احزاب حداش، تعال و بلد بهره‌مند شود. این احزاب اعلام کرده‌اند در ازای تحقق شروطی نظیر هموار شدن مسیر برای تشکیل دولت فلسطینی، در رای‌گیری‌های عدم اعتماد سکوت خواهند کرد. با این حال، چنین کابینه‌ای در برابر بحران‌ها بسیار آسیب‌پذیر خواهد بود و این اقدام با مخالفت‌های شدید رهبران راست‌گرای اپوزیسیون و حملات تند بلوک حاکم روبه‌رو خواهد شد.
در سناریوی سوم، اپوزیسیون ممکن است برای تشکیل کابینه اقلیت به دنبال جلب حمایت خارجی احزاب افراطی ارتدوکس باشد تا بتواند لایحه جنجالی خدمت سربازی را به تصویب برساند. آیزنکوت سپس تلاش خواهد کرد تا این احزاب را به طور کامل در کابینه ادغام کند که این امر مسلماً مخالفت شدید رهبران سکولار ائتلاف خود را در پی خواهد داشت.
در عرصه سیاست خارجی و رویکردهای امنیتی نباید انتظار تغییرات بنیادین و دگرگونی‌های اساسی را داشت. دکترین امنیتی تل‌آویو که پس از هفتم اکتبر بر حملات پیش‌دستانه و ایجاد مناطق حائل در قلمرو همسایگان استوار شده، اکنون تقریباً توسط تمامی احزاب پذیرفته شده است.
سناریوی چهارم به احتمال جذب نمایندگان جداشده از بلوک‌های رقیب اشاره دارد. در این حالت، رهبران هر دو جناح تلاش خواهند کرد تا با تطمیع نمایندگان جناح مقابل، به هر شکل ممکن به حد نصاب ۶۱ کرسی دست یابند. با این وجود، هر سیاستمداری که بلوک خود را در این فضای به‌شدت دوقطبی تغییر دهد، بهای سیاسی بسیار سنگینی را پرداخت خواهد کرد. از سوی دیگر، اگر بن‌بست سیاسی ادامه یابد، ممکن است چهره‌های جدیدی از درون اردوگاه‌های موجود برای پست نخست‌وزیری معرفی شوند تا قفل تشکیل کابینه شکسته شود.
پنجمین و آخرین سناریو، تشکیل یک کابینه وحدت ملی به ریاست چرخشی میان یکی از رهبران اپوزیسیون با شخص نتانیاهو است. گزینه تشکیل کابینه وحدت ملی همواره در زمان بحران‌های امنیتی روی میز قرار دارد. به عنوان یک نمونه تاریخی، در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۳ میلادی، بنی گانتز، وزیر پیشین کابینه جنگ با وجود مخالفت‌های قبلی به ائتلاف حاکم پیوست. توافق بر سر نخست‌وزیری چرخشی نیز پیش از این آزموده شده است. این گزینه به دلیل شعارهای تند انتخاباتی مخالفان علیه نخست‌وزیر بسیار هزینه‌بر خواهد بود، اما بروز یک وضعیت اضطراری امنیت ملی نظیر وقوع درگیری نظامی گسترده منطقه‌ای، می‌تواند احتمال تحقق آن را به میزان چشمگیری افزایش دهد.
پیامدهای سیاسی و منطقه‌ای نتایج آرا
روی کار آمدن احتمالی کابینه آیزنکوت با شکنندگی سیاسی بالایی همراه خواهد بود که قدرت مانور آن را در تصمیم‌گیری‌های کلان به شدت محدود می‌کند. بزرگ‌ترین تغییرات چنین کابینه‌ای در عرصه داخلی رقم خواهد خورد که شامل توقف طرح اصلاحات قضایی، تشکیل کمیسیون تحقیق درباره رویدادهای هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و تصویب قانون خدمت سربازی حریدی‌ها می‌شود.
با این حال، در عرصه سیاست خارجی و رویکردهای امنیتی نباید انتظار تغییرات بنیادین و دگرگونی‌های اساسی را داشت. دکترین امنیتی تل‌آویو که پس از هفتم اکتبر بر حملات پیش‌دستانه و ایجاد مناطق حائل در قلمرو همسایگان استوار شده، اکنون تقریباً توسط تمامی احزاب پذیرفته شده است. یک مقام ارشد پیشین امنیتی نیز تاکید کرده است که اختلافات راهبردی میان رهبران بلوک‌های رقیب بسیار ناچیز است.
در چنین شرایطی، ایده تشکیل دولت مستقل فلسطینی در سراسر طیف‌های سیاسی رنگ باخته و کنترل دائمی بر زندگی فلسطینیان به یک امر کاملاً عادی بدل شده است. با این وجود، ائتلاف مخالفان ممکن است رویکردهای افراطی جناح حاکم فعلی را تا حدودی تعدیل کرده و مسیر را برای اجرای مرحله دوم آتش‌بس در غزه هموارتر کند.
همچنین در کرانه باختری تلاش‌هایی برای مهار خشونت شهرک‌نشینان و کاهش فشار بر تشکیلات خودگردان صورت خواهد گرفت، اما روند خزنده‌ی گسترش شهرک‌سازی‌ها متوقف نخواهد شد. در عرصه منطقه‌ای نیز کابینه جدید برای ترمیم روابط با کشورهای عربی و دستیابی به توافقات امنیتی محدود تلاش خواهد کرد.
با تمام این اوصاف، کارشناسان هشدار می‌دهند که بدون باز شدن یک مسیر دیپلماتیک واقعی برای فلسطینیان، شعله‌ور شدن دوباره درگیری‌ها اجتناب‌ناپذیر بوده و عادی‌سازی روابط با کشورهای کلیدی منطقه همچنان دور از دسترس باقی خواهد ماند. در مقابل، تکرار پیروزی ائتلاف راست‌گرای نتانیاهو باعث تعمیق روند اقتدارگرایی، تسریع الحاق کرانه باختری و مسدود شدن کامل طرح‌های آتش‌بس خواهد شد.
۴۲
کد مطلب 2292963
-
افق سیاسی مبهم اسرائیل زیر سایه جنگ، شکاف‌های داخلی و پرونده سربازی حریدی‌ها / فقدان اکثریت پارلمانی شانس نخست‌وزیری موقت نتانیاهو را افزایش می‌دهد
-
لولا برای چهارمین بار رئیس جمهور شد/ داسیلوا: برزیل حیاط خلوت هیچ کشوری نیست
-
نصری: داشتن بمب اتم بدون توان ضربه دوم خودکشی است
-
تشدید محاصره و تحریم ایران، منطقه را به جنگ نزدیک تر می کند/ باید از هر روزنه دیپلماتیک برای پیشگیری از جنگ استفاده کرد
-
مسعودی: دسترسی فرضی ایران به سلاح هسته‌ای نمی‌تواند خطر حملات نظامی متعارف آمریکا و اسرائیل را به‌طور کامل از بین ببرد
-
نصری: داشتن بمب اتم بدون توان ضربه دوم خودکشی است
-
تشدید محاصره و تحریم ایران، منطقه را به جنگ نزدیک تر می کند/ باید از هر روزنه دیپلماتیک برای پیشگیری از جنگ استفاده کرد