- خبرفوری
- سیاسی
- سیاست خارجی
چگونه تنگه هرمز به سلاحی جنگی تبدیل شده است؟
تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان، اکنون به یکی از اصلیترین ابزارهای جنگ و فشار ژئوپلیتیک تبدیل شده است.
کپی شد کدخبر: 3213404 ت ت 
به گزارش خبرفوری به نقل از بلومبرگ، این آبراه باریک که خلیج فارس را به اقیانوس هند متصل میکند، محل عبور بخش بزرگی از نفت و گاز جهان است؛ اما از زمان آغاز جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل در اواخر فوریه، عملا فلج شده و تجارت جهانی انرژی را با بحرانی بیسابقه روبهرو کرده است.
ایران پس از حملات آمریکا و اسرائیل، عبور کشتیها از تنگه هرمز را بهشدت محدود کرد و اعلام کرد تا زمانی که واشنگتن محاصره دریایی بنادر ایران را لغو نکند، مسیر بهطور کامل باز نخواهد شد. تنشها در اوایل ماه مه بار دیگر افزایش یافت؛ زمانی که دونالد ترامپ از آغاز عملیاتی موسوم به «پروژه آزادی» خبر داد؛ طرحی که هدف آن هدایت کشتیهای گرفتار از خلیج فارس با حمایت نظامی آمریکا بود.
پیامدهای اقتصادی این بحران اکنون در سراسر جهان احساس میشود. قیمت نفت، گاز و بسیاری از کالاها افزایش یافته و عرضه جهانی انرژی تحت فشار شدید قرار گرفته است. حتی اگر مذاکرات صلح میان تهران و واشنگتن به توافق منجر شود، بازگشت کامل امنیت و آزادی کشتیرانی در هرمز تضمینشده نیست. ایران بهصراحت نشان داده که قصد دارد کنترل عملی خود بر این تنگه را در آینده نیز بهعنوان اهرم فشار علیه رقبایش حفظ کند.
بیشتر بخوانید:
ماجرای «دلفینهای انتحاری» چیست؟ | آیا ایران از دلفینهای استفاده نظامی میکند!؟
آیا دونالد ترامپ میتواند تنگه هرمز را بازگشایی کند؟ | سه گزینه پیش روی ترامپ، سه راه بنبست
پس از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، بهطور پراکنده کشتیها در خلیج فارس و اطراف آن هدف قرار گرفتند. همین موضوع باعث شد بسیاری از مالکان کشتی حاضر نباشند خطر عبور از هرمز را بپذیرند. تعداد کشتیهایی که روزانه از این آبراه عبور میکردند، از حدود ۱۳۵ کشتی در دوران عادی به کمتر از ۱۰ کشتی سقوط کرد.
با این حال، ایران همچنان صادرات نفت خود را از این مسیر ادامه داد و به برخی کشتیهای خارجی نیز اجازه عبور داد؛ البته از طریق کریدوری نزدیک به سواحل ایران و گاهی در ازای پرداخت مبالغی تا دو میلیون دلار. پس از آتشبس اوایل آوریل نیز ترافیک دریایی تقریبا متوقف باقی ماند، زیرا آمریکا محاصرهای علیه کشتیهایی اعمال کرد که به بنادر ایران رفتوآمد داشتند.
در ادامه بحران، بیش از ۱۵۰۰ کشتی تجاری در خلیج فارس گرفتار شدهاند و کشورهای تولیدکننده نفت منطقه بهدلیل پر شدن مخازن ذخیره، ناچار شدهاند بخش بزرگی از تولید خود را متوقف کنند. همزمان ایران محدوده ادعایی کنترل خود بر تنگه را گسترش داده است.
کارشناسان میگویند حتی اگر توافق سیاسی حاصل شود، بازگشایی کامل هرمز زمانبر خواهد بود. علاوه بر آن، بسیاری از شرکتهای کشتیرانی احتمالا بدون اسکورت نظامی حاضر به عبور از هرمز نخواهند شد. نیروی دریایی آمریکا نیز کشتی کافی برای محافظت از بیش از صد کشتی روزانه این مسیر ندارد. بریتانیا و فرانسه اکنون در حال مذاکره برای تشکیل ائتلافی چندملیتی جهت حفاظت از کشتیرانی در منطقه هستند.
اما حتی در صورت ایجاد اسکورت نظامی، پاکسازی صف طولانی کشتیها در دو سوی تنگه ممکن است هفتهها طول بکشد. عرض کم هرمز نیز باعث میشود کاروانهای دریایی در برابر حملات احتمالی بسیار آسیبپذیر باشند.
این بحران، آینده بلندمدت هرمز را نیز زیر سؤال برده است. شرکتهای کشتیرانی، بیمهگران و مشتریان جهانی اکنون دیدهاند که ایران، چگونه توانسته بهسرعت یکی از حیاتیترین مسیرهای انرژی جهان را کنترل کند.
اگر توافق صلح نتواند تهدید علیه کشتیرانی در هرمز را از بین ببرد، هزینه تجارت از این مسیر برای سالها افزایش خواهد یافت. برخی شرکتهای محتاط ممکن است تصمیم بگیرند عبور از هرمز در هیچ شرایطی ارزش ریسک ندارد. افزایش هزینه بیمه نیز میتواند تجارت انرژی خلیج فارس را در مقایسه با سایر مناطق جهان غیررقابتی کند.
منبع: دیروزبان 
محاصره تنگه هرمز پروژه آزادی کپی شد با دوستان خود به اشتراک بگذارید: