بندرعباس- نفتکشهای اعزامی به خارج از منطقه محاصره یگانهای جدید جمهوری اسلامی ایران هستند که تلاش میکنند محاصره دشمن آمریکایی را بشکنند.
گروه استانها- خبرگزاری مهر: زمانی که یک ملت اراده کند شریانهای حیاتی خود را از حصار تحمیل و تحریم عبور دهد، مرز میان صلح و جنگ، و تجارت و رزمناو رنگ میبازد؛ در این نقطه، نفتکشهای ایرانی دیگر فقط حامل سوخت نیستند، بلکه به اژدرهای استراتژیک و دژهای متحرک اراده ملی بدل میشوند که با ورود به میدان، محاسبات هژمونیک دشمن را به چالش میکشند. همانگونه که موشکها و پهپادهای ایران آسمان بازدارندگی را تسخیر کردند، امروز این نفتکشهای غولپیکرند که روی امواج، به مثابه یگانهای خطشکنِ اقتصادی به میدان آمدهاند؛ لشکری از شناورها که پیام قاطعی به واشنگتن مخابره میکنند: وقتی محاصره، اعلان جنگ اقتصادی باشد، نفتکش نیز به سلاحی برای شکستن حصار، در هم شکستن انحصار و تحمیل هزینهای کمرشکن به متجاوز تبدیل میشود.
حرکت احتمالی نفتکشهای ایرانی اهمیتی راهبردی دارد

مجید یوسفی استاد دانشگاه، کارشناس حوزه تولید سوخت و انرژی و فعال حوزه سیاست و رسانه، در گفتگو با خبرنگار مهر، با تشریح ابعاد اقتصادی، سیاسی و امنیتی تلاشها برای محدودسازی صادرات نفت ایران، اظهار کرد: در ادبیات سیاسی و رسانهای، محاصره دریایی صرفاً یک اقدام فنی یا محدودیت تجاری تلقی نمیشود، بلکه میتواند بخشی از یک کارزار گسترده برای اعمال فشار اقتصادی، سیاسی و راهبردی علیه یک کشور باشد.
وی افزود: از این منظر، تلاش ایالات متحده برای محدودکردن صادرات نفت ایران، در نگاه تهران تنها ممانعت از جابهجایی چند محموله نفتی نیست، بلکه اقدامی علیه یکی از مهمترین شریانهای اقتصادی کشور و آزمونی برای سنجش توان حاکمیتی و بازدارندگی ایران محسوب میشود.
این استاد دانشگاه با اشاره به اهمیت حرکت احتمالی نفتکشهای ایرانی و تلاش برای حفظ مسیرهای صادراتی بیان کرد: موضوع حرکت احتمالی نفتکشها از اهمیت نمادین و راهبردی برخوردار است؛ با این حال، باید میان گزارشهای رسانهای، تحلیلهای سیاسی و واقعیتهای تأییدشده میدانی تفاوت قائل شد، زیرا آنچه درباره آمادهسازی یا حرکت کاروان نفتکشها مطرح شده، در همه موارد بهطور مستقل تأیید نشده است.
یوسفی ادامه داد: همین روایتها نشان میدهد که مسئله صادرات انرژی ایران به یکی از محورهای اصلی تقابل تهران و واشنگتن تبدیل شده است و هر اقدامی که بتواند بدون ورود به جنگ گسترده، استمرار تجارت و صادرات کشور را حفظ کند، میتواند در محاسبات راهبردی طرف مقابل اثرگذار باشد.
محاصره دریایی فراتر از محدودیت اقتصادی است
وی با بیان اینکه نفت برای ایران تنها یک کالای صادراتی نیست، تصریح کرد: درآمدهای نفتی با وجود تأثیرپذیری از تحریمها، نوسانات بازار و سیاستهای داخلی، همچنان در تأمین ارز، پشتیبانی از بودجه و حفظ ظرفیتهای اقتصادی کشور نقش مهمی دارند؛ بنابراین، هرگونه تلاش برای متوقفکردن صادرات نفت میتواند مستقیماً بر توان اقتصادی ایران اثر بگذارد.
این فعال حوزه انرژی خاطرنشان کرد: اهمیت محاصره تنها به کاهش درآمدهای ارزی محدود نمیشود، بلکه فشار بر صادرات نفت میتواند این پیام را به کشورهای منطقه منتقل کند که ایالات متحده قادر است با استفاده از ابزارهای مالی، حقوقی و نظامی، مسیرهای تجاری و انرژی کشورها را محدود کند. از این منظر، مسئله به موضوعی مرتبط با اعتبار منطقهای، استقلال سیاسی و توان دفاع از منافع ملی تبدیل میشود.
یوسفی با اشاره به تأثیر چنین شرایطی بر معادلات بازدارندگی کشور گفت: پذیرش محدودیتهای یکجانبه بدون واکنش میتواند به برداشتهایی درباره کاهش قدرت بازدارندگی ایران منجر شود، در مقابل، هر اقدامی که بتواند بدون ورود به جنگ گسترده، استمرار تجارت و صادرات را حفظ کند، ممکن است بهعنوان تلاشی برای تغییر محاسبات طرف مقابل تلقی شود.
تلاش برای پایان وضعیت نه جنگ و نه صلح
وی در ادامه با اشاره به شرایط موسوم به «نه جنگ، نه صلح» اظهار کرد: یکی از برداشتهای مطرح در تحلیلهای سیاسی اخیر این است که وضعیت طولانیمدت نه جنگ و نه صلح، برای ایران هزینههای اقتصادی و امنیتی قابل توجهی ایجاد کرده است؛ شرایطی که از یکسو با تحریم و فشار مداوم همراه است و از سوی دیگر، بدون آنکه به جنگی تمامعیار منجر شود، فضای اقتصادی و امنیتی کشور را در وضعیت فرسایشی نگه میدارد.
این استاد دانشگاه افزود: در این چارچوب، برخی فعالان سیاسی و رسانهای معتقدند ایران در حال بررسی راهبردهایی برای تغییر این شرایط و انتقال ابتکار عمل به میدان است. حرکت احتمالی نفتکشها نیز میتواند در همین چارچوب مورد تحلیل قرار گیرد؛ به این معنا که ایران نمیخواهد در برابر محدودشدن مسیرهای تجاری خود منفعل بماند.
وی البته نسبت به مخاطرات چنین شرایطی هشدار داد و گفت: هرگونه حرکت در مسیر تقابل مستقیم ممکن است از کنترل خارج شود و به درگیری گستردهتر، افزایش هزینههای بیمه و حملونقل، اختلال در بازار انرژی و آسیب به کشورهای منطقه منجر شود؛ بنابراین، اهمیت راهبردی چنین اقداماتی زمانی قابل دفاع است که با محاسبه دقیق، مدیریت بحران و پرهیز از تصمیمهای شتابزده همراه باشد.
حرکت نفتکشها میتواند پیام مقاومت و ابتکار عمل داشته باشد

یوسفی با اشاره به ابعاد نمادین حرکت احتمالی نفتکشها عنوان کرد: در روایتهای سیاسی، حرکت نفتکشها گاه بهعنوان نمادی از عبور از مانع و ایستادگی در برابر فشار تصویر میشود و این تصویر در سطح نمادین با روایت مقاومت ایران در برابر تحریمها و فشارهای خارجی پیوند میخورد.
وی ادامه داد: با این حال، در دنیای امروز ابتکار عمل الزاماً به معنای ورود به درگیری نظامی نیست؛ ایجاد مسیرهای متنوع صادراتی، توسعه تجارت با شرکای منطقهای، استفاده از سازوکارهای مالی مستقل، تقویت ناوگان تجاری، افزایش امنیت دریایی و بهرهگیری از دیپلماسی فعال نیز میتواند بخشی از راهبرد عبور از فشار باشد.
این کارشناس حوزه انرژی تأکید کرد: هدف اصلی ایران باید حفظ امکان تجارت و صادرات باشد، نه صرفاً نمایش قدرت؛ چراکه قدرت واقعی زمانی پایدار است که بتواند ضمن دفاع از منافع ملی، هزینههای انسانی و اقتصادی جنگ را نیز کنترل کند.
احتمال تشدید تنش در خلیج فارس و دریای عمان
یوسفی با اشاره به احتمال تلقی محاصره یا تلاش برای توقف صادرات نفت بهعنوان اقدامی فراتر از یک مناقشه تجاری اظهار کرد: برخی تحلیلگران معتقدند تهران ممکن است چنین اقدامی را تعرض به منافع حیاتی کشور ارزیابی کند و در این چارچوب، افزایش هزینههای سیاسی و اقتصادی هرگونه اقدام علیه نفتکشها میتواند بخشی از محاسبات بازدارنده ایران باشد.
وی افزود: این تحلیل بر این فرض استوار است که ایالات متحده نیز برای انتخاب گزینه نظامی با محدودیتهایی مواجه است؛ زیرا درگیری مستقیم در خلیج فارس میتواند پیامدهایی فراتر از روابط ایران و آمریکا داشته باشد و بازار جهانی انرژی، امنیت کشتیرانی و روابط واشنگتن با متحدان منطقهای را تحت تأثیر قرار دهد.
این فعال حوزه سیاست و رسانه با تأکید بر اینکه نباید محاسبات دو طرف را قطعی تلقی کرد، گفت: بحرانها همواره بر اساس برنامهریزی قبلی شکل نمیگیرند و گاهی خطای محاسباتی، برداشت نادرست از نیت طرف مقابل و واکنشهای زنجیرهای میتواند شرایط را به سمت درگیری سوق دهد؛ از همین رو، بازدارندگی زمانی مؤثر خواهد بود که در کنار قدرت دفاعی، کانالهای ارتباطی و سازوکارهای کنترل بحران نیز وجود داشته باشد.
چهار راهبرد برای حفظ صادرات نفت ایران
یوسفی در تشریح گزینههای پیش روی ایران برای حفظ صادرات نفت و مقابله با محدودیتهای احتمالی بیان کرد: نخستین گزینه، حفظ صادرات از طریق مسیرها، شرکا و سازوکارهای متنوع است. این راهکار شامل تقویت همکاری با کشورهای خریدار، استفاده از ظرفیتهای منطقهای، توسعه روشهای مالی جایگزین و کاهش وابستگی به یک مسیر یا بازار خاص میشود.
وی افزود: مزیت این رویکرد آن است که فشار بر یک نقطه، لزوماً کل شبکه صادراتی را متوقف نمیکند و به جای تمرکز بر رویارویی نظامی، بر انعطافپذیری اقتصادی و تجاری تکیه دارد.
این استاد دانشگاه، استفاده مسئولانه از ظرفیت ژئوپلیتیکی ایران در تنگه هرمز را دومین گزینه دانست و اظهار کرد: تنگه هرمز یکی از مهمترین نقاط راهبردی جهان است و ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، نقش مهمی در امنیت آن دارد. همین واقعیت به تهران ظرفیت قابل توجهی برای اثرگذاری سیاسی و دیپلماتیک میدهد.
وی تأمین حفاظت دریایی برای نفتکشها را سومین گزینه مطرح در این زمینه برشمرد و گفت: چنین اقدامی میتواند این پیام را منتقل کند که ایران از امنیت ناوگان تجاری خود دفاع میکند و اجازه نمیدهد مسیرهای قانونی تجارتش بدون واکنش سیاسی و حقوقی مسدود شود.
این کارشناس حوزه انرژی خاطرنشان کرد: البته اسکورت نظامی نفتکشها ذاتاً خطر برخورد و سوءبرداشت را افزایش میدهد؛ از این رو، هرگونه حفاظت دریایی باید بر اساس قواعد روشن، ارتباطات اضطراری، رعایت حقوق بینالملل و اولویتدادن به جلوگیری از درگیری طراحی شود. هدف چنین اقدامی باید حفاظت از کشتیرانی باشد، نه تبدیل نفتکشها به ابزار رویارویی نظامی.
یوسفی ترکیب بازدارندگی با دیپلماسی فعال را چهارمین گزینه ایران دانست و بیان کرد: مذاکره بدون پشتوانه قدرت ممکن است از نگاه طرف مقابل نشانه ضعف تلقی شود، اما قدرت بدون مذاکره نیز میتواند به فرسایش اقتصادی و امنیتی منجر شود. راهبرد مؤثر برای ایران، ترکیب توان بازدارندگی با دیپلماسی فعال است.
وی افزود: ایران میتواند از ظرفیتهای منطقهای، سازمانهای بینالمللی، روابط اقتصادی با کشورهای شرقی و گفتوگو با دولتهای اثرگذار برای کاهش فشار استفاده کند. همزمان، حفظ توان دفاعی و آمادگی برای حفاظت از منافع ملی میتواند پشتوانه این مذاکرات باشد.
تشدید تقابل میتواند امنیت انرژی منطقه را تحت تأثیر قرار دهد
این استاد دانشگاه با اشاره به پیامدهای احتمالی تشدید تقابل میان ایران و آمریکا گفت: هرگونه تلاش برای شکستن محاصره ممکن است واکنشهایی از سوی آمریکا یا متحدانش به دنبال داشته باشد. افزایش تحریمها، توقیف کشتیها، اختلال در بیمه و حملونقل دریایی، فشار بر زیرساختهای انرژی و افزایش قیمت جهانی انرژی از جمله پیامدهای احتمالی چنین تقابلی است.
وی ادامه داد: تهدید زیرساختهای انرژی کشورهای منطقه نیز میتواند چاقوی دو لبه باشد؛ زیرا اقتصاد کشورهای منطقه و صادرات انرژی آنها به یکدیگر وابستگی دارد. آسیبدیدن تأسیسات نفتی یا مسیرهای کشتیرانی، علاوه بر افزایش فشار اقتصادی بر مردم منطقه، ممکن است زمینه مداخله نظامی گستردهتر را فراهم کند.
یوسفی تأکید کرد: راهبرد ایران باید بهگونهای طراحی شود که هزینه فشار بر کشور را برای طرف مقابل افزایش دهد، اما همزمان از ایجاد خسارت غیرقابل جبران برای منطقه و اقتصاد داخلی جلوگیری کند. بازدارندگی موفق، بازدارندگیای است که طرف مقابل را از اقدام منصرف کند، نه اینکه الزاماً به اجرای تهدید متقابل منجر شود.
حفظ حاکمیت اقتصادی، محور اصلی راهبرد ایران باشد
وی در بخش دیگری از این گفتوگو، مواجهه با سیاستهای محدودکننده آمریکا در خلیج فارس، دریای عمان و آبهای بینالمللی را فراتر از یک مناقشه تجاری دانست و گفت: این موضوع با اصل بنیادین حاکمیت ملی و حق تعیین سرنوشت اقتصادی ارتباط دارد.
این فعال حوزه سیاست و رسانه افزود: تداوم صادرات نفت ایران با وجود موانع و محدودیتها، از منظر اقتصادی به معنای حفظ درآمدهای ارزی و استمرار صادرات انرژی است و از منظر سیاسی، دفاع از حق حاکمیت و مخالفت با تحمیل اراده یک کشور بر تجارت جهانی را دنبال میکند.
یوسفی خاطرنشان کرد: در سطح راهبردی نیز حفظ صادرات نفت میتواند تلاشی برای جلوگیری از شکلگیری تصویر ضعف و انفعال در منطقه باشد. با این حال، ایران برای اثبات استقلال خود نیازمند محاسبه دقیق، انسجام داخلی، دیپلماسی فعال و استفاده مسئولانه از قدرت است.
وی در پایان تأکید کرد: مسئله اصلی برای ایران صرفاً حرکت چند نفتکش نیست، بلکه طراحی راهبردی است که بتواند صادرات، حاکمیت و اعتبار منطقهای ایران را حفظ کند، بدون آنکه کشور را به سمت جنگی ناخواسته سوق دهد. فشار و تحریم نمیتواند اراده ملت ایران را از میان ببرد، اما پاسخ به این فشارها باید از مسیر ترکیب هوشمندانه مقاومت، بازدارندگی، اقتصاد و دیپلماسی شکل بگیرد.
کد مطلب 7017839
-
نفت و گاز ایران چگونه آماج شماره یک دشمن شد؟
-
هزینههای سنگین جنگ آمریکا علیه ایران برای اقتصاد عربستان
-
مصونسازی صادرات نفت
-
درگیری معترضان در سوئیس با نیروهای پلیس+ فیلم
-
عجم: ۲۰ماه بیثباتی مدیریتی شاهرود جبران شود؛ مطالبات روی میز فرماندار
-
ایران؛ قدرتی فراتر از محاسبات واشنگتن و تلآویو
-
نظارت بر تلاش شبانهروزی آمادهسازی کتاب درسی سال تحصیلی جدید
-
«لم یزرع» شنیدنی شد
-
۲۰ حادثه دیده ۲۴ ساعت گذشته در اصفهان امدادرسانی شدند
-
بیش از ۵۰ انجمن ادبی در سراسر کشور شناسنامهدار شدند
-
سرقت، محتوای جنسی و قتل؛ هسته اصلی یکی از محبوبترین بازیهای جهان
-
حفظ قرآن، زمینهساز آزادی ۳۴ زندانی در زاهدان شد
-
بازیار: سودآوری فولاد امیرکبیر کاشان در سال جاری چند برابر میشود
-
مدارس دزفول در روز شنبه غیرحضوری شد
-
سردار سیدمجید موسوی: پیروزی نزدیک است؛ جانفدای مردم ایران هستیم
-
ورود موج جدید بارشی به کشور از یکشنبه؛ بارش برف و باران در ۴ استان
-
انتقاد عجیب سعودیها از انتخاب بیرانوند؛ چرا جایزه به یک ایرانی رسید؟
-
مقام مخالف نتانیاهو: حمله به ایران با انگیزههای سیاسی انجام خواهد شد
-
فرستادگان ترامپ با مقامات قطری در برلین درباره ایران گفتگو کردند
-
استقلال با یک غایب قطعی مقابل العین امارات
-
آمریکا چهار ایرانی را به اتهام دور زدن تحریمهای نفتی تحریم کرد
-
رسولی: بسیج سرمایه بیپایان ملت و ذخیره راهبردی انقلاب است
-
کمبود ویتامین D و افزایش خطر ابتلا به نوعی مشکل قلبی
-
روزنامههای اقتصادی شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
- مبلمان اداری
- دستگاه برش لیزری
- گرمی، پلتفرم سرمایهگذاری فلزات گرانبها
- فروش بیمه
- هدایای تبلیغاتی تهران سارنگ
- امداد خودرو
- لاین نوری
- خرید طلای آب شده
- شماتیک برد موبایل
- نظافت و آشپزی در منزل
- جواهری جواد
- خرید دوچرخه برقی
- قیمت ایمپلنت
- تشک مواج سلولی
- قیمت میلگرد سیادن ابهر
- تلفن گویا و سانترال ابری
- ایمپلنت اصفهان
- خرید اپل ایدی
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- جراح بینی تهران
- جراح بینی در تهران
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه

