همزمانی روایتهای ساختگی رسانههای آمریکایی درباره حمله شیمیایی احتمالی به واشنگتن و نظامی جلوه دادن سدهای ایران، از تقلا برای تکرار سناریوی نخنمای عراق و بسترسازی تجاوز حکایت دارد.
خبرگزاری مهر، گروه بینالملل: همزمان با افزایش تنشها میان تهران و واشنگتن، انتشار دو گزارش جنجالی در رسانههای آمریکایی درباره احتمال حمله شیمیایی ایران به پایتخت آمریکا و ارتباط سدهای کشورمان با پایگاههای موشکی زیرزمینی، واکنش مقامهای جمهوری اسلامی ایران را برانگیخته است.
این دو روایت ساختگی، اگرچه موضوعات متفاوتی را هدف قرار دادهاند، در یک نقطه اشتراک دارند و آن طرح ادعاهای امنیتی بدون ارائه شواهد علنی و تلاش برای ترسیم تصویری تهدیدآمیز از ایران است. بررسی این فضاسازیها، بهویژه در پرتو تجربه تاریخی حمله آمریکا به عراق، ابعاد مهمی از جنگ روایتها علیه جمهوری اسلامی ایران را آشکار میکند.
بازتولید سناریوی سلاحهای کشتار جمعی عراق
انتشار گزارش شبکه سیانان درباره ادعای برنامهریزی ایران برای حمله به مقامهای ارشد دولت دونالد ترامپ با استفاده از بمب کثیف یا سلاح شیمیایی در واشنگتن، یکی از تازهترین نمونههای فضاسازی رسانهای علیه تهران است.
این گزارش به نقل از هفت مقام آمریکایی ناشناس مدعی شد که نهادهای اطلاعاتی آمریکا نشانههایی از بررسی چنین سناریویی به دست آوردهاند؛ با این حال، حتی بر اساس روایت خود این شبکه نیز درباره توانایی و اراده ایران برای اجرای چنین عملیاتی میان مقامهای آمریکایی اختلافنظر وجود دارد.
نکته مهم آن است که محتوای گزارش سیانان، برخلاف تصویری که تیتر آن به مخاطب منتقل میکند، از وقوع تهدیدی قریبالوقوع حکایت ندارد. منابع مورد استناد این شبکه، تحرکات ادعایی را بیشتر تلاشی برای ایجاد گزینههای احتمالی تا نشانهای از تصمیم قطعی برای حمله توصیف کردهاند.
افزون بر این، سخنگوی کاخ سفید اعلام کرده است که در حال حاضر هیچ تهدید معتبر و قابل اتکایی علیه خاک آمریکا وجود ندارد. مارکو روبیو وزیر امور خارجه این کشور نیز روز چهارشنبه ۲۷ آبان (۱۸ نوامبر)، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حمله قریبالوقوع به واشنگتن، اعلام کرد که چنین تهدیدی را متصور نیست. بنابراین، میان احتمالسازی مبتنی بر منابع ناشناس و ارزیابی رسمی مقامهای آمریکایی از وجود یک تهدید واقعی، فاصله قابل توجهی وجود دارد.
در واکنش به این گزارشها، سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه، ادعاهای مطرحشده را «مزخرف محض» خواند و با اشاره به شباهت آنها به تبلیغات دوران جنگ عراق، بر نقش رژیم صهیونیستی در این فضاسازیها تأکید کرد.
اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه، نیز انتشار ادعاهای اخیر نیویورکتایمز و روایت سیانان درباره بمب کثیف را بخشی از تلاش آغازکنندگان تجاوز علیه ایران برای ایجاد زمینه رسانهای اقدامات بعدی دانست. محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی نیز این تحولات را بازتولید سناریوهای جنگطلبانه با پوشش رسانهای جدید توصیف کرد.
مقایسه این روند با پرونده عراق در سال ۲۰۰۳ (۱۳۸۱ تا ۱۳۸۲) از اهمیت ویژهای برخوردار است. دولت جورج بوش و کالین پاول وزیر خارجه وی با برجستهسازی ادعاهای مربوط به وجود سلاحهای کشتار جمعی در عراق، فضای سیاسی و رسانهای لازم را برای همراهسازی افکار عمومی و متحدان خود با حمله نظامی فراهم کرد؛ ادعاهایی که پس از اشغال این کشور، شواهد معتبر و قابل اتکایی برای اثبات وجود ذخایر تسلیحاتی ادعایی آنها به دست نیامد.

اکنون نیز طرح اتهام استفاده احتمالی ایران از بمب کثیف یا سلاح شیمیایی، بدون ارائه شواهد علنی و مستقل، این نگرانی را ایجاد میکند که بار دیگر یک سناریوی امنیتی اثباتنشده به ابزاری برای تحریک افکار عمومی و توجیه سیاستهای جنگطلبانه تبدیل شود.
سدهای ایران در قاب تهدیدسازی رسانهای آمریکا
در نمونهای دیگر از این فضاسازیها، روزنامه نیویورکتایمز در گزارشی مدعی شد که بخشی از شبکه سدها و طرحهای انتقال آب ایران ممکن است با هدف پشتیبانی از تأسیسات موشکی زیرزمینی احداث شده باشد!

این گزارش با استناد به دیدگاه شماری از کارشناسان حوزه آب و مسائل نظامی، میان موقعیت برخی سدها و مناطقی که در جریان حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی هدف قرار گرفتهاند، همپوشانی جغرافیایی ترسیم کرده است. با این حال، حتی گزارش مذکور نیز اذعان میکند که ارتباط مستقیم میان پروژههای آبی و زیرساختهای موشکی ایران اثبات نشده و همچنان در حد یک فرضیه قرار دارد.
نیویورکتایمز برای تقویت این فرضیه به بررسی موقعیت دستکم ۵۳۳ سد در ایران و مقایسه آن با نقاط مورد حمله در جریان تجاوز نظامی اخیر استناد کرده است. برخی کارشناسان مورد اشاره این روزنامه مدعی شدهاند که نزدیکی تأسیسات نظامی به منابع پایدار آب و برق میتواند به حفظ فعالیت مجموعههای زیرزمینی کمک کند.
اما چنین استدلالی حتی در صورت پذیرش امکان استفاده نظامی از برخی زیرساختها، بهتنهایی اثبات نمیکند که هدف اصلی از احداث سدها و طرحهای انتقال آب، پشتیبانی از فعالیتهای نظامی بوده است. همجواری جغرافیایی دو تأسیسات لزوماً به معنای وجود ارتباط عملیاتی میان آنها نیست.
این روایتسازی از آن جهت اهمیت دارد که سدها و تأسیسات آبی، پیش از هر چیز زیرساختهایی حیاتی برای تأمین آب شرب، کشاورزی، تولید برق و استمرار زندگی میلیونها شهروند هستند. ایران نیز به دلیل شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در بسیاری از مناطق، ناگزیر از اجرای طرحهای گسترده مدیریت منابع آبی و انتقال آب بوده است.
بنابراین، تبدیل یک فرضیه اثباتنشده درباره مجاورت سدها و تأسیسات نظامی به روایتی درباره ماهیت نظامی پروژههای آبی، میتواند کارکردهای حیاتی این زیرساختها را تحتالشعاع قرار دهد و زمینهساز تهدید امنیت آنها شود.
در همین ارتباط، قالیبافدر واکنش به این منطق با اشاره به امکان تعمیم آن به زیرساختهای کشورهای دیگر، تأکید کرد که بر اساس چنین استدلالی میتوان هر سد، بندر یا نیروگاه نزدیک به یک پایگاه آمریکایی یا اسرائیلی را نیز تأسیساتی با کارکرد دوگانه قلمداد کرد.
بقائینیز یادآور شد که صرف مجاورت جغرافیایی زیرساختهای غیرنظامی با تأسیسات نظامی، مبنای معتبری برای معرفی آنها بهعنوان اهداف نظامی مشروع نیست. این موضع با یکی از اصول اساسی حقوق بینالملل بشردوستانه ارتباط دارد؛ زیرا نظامی بودن یک هدف باید بر اساس معیارهای مشخص و شواهد معتبر احراز شود و صرف ادعا یا همپوشانی جغرافیایی برای نادیده گرفتن حمایتهای حقوقی از زیرساختهای غیرنظامی کفایت نمیکند.
عملیات روانی و زمینهسازی برای تجاوزی تازه علیه ایران
قرار گرفتن دو روایت مربوط به بمب کثیف و سدهای دارای کارکرد موشکی در یک بازه زمانی کوتاه، از منظر جنگ رسانهای و عملیات روانی قابل تأمل است. روایت نخست، ایران را بهعنوان تهدیدی برای امنیت داخلی آمریکا و جان مقامهای ارشد این کشور معرفی میکند؛ روایت دوم نیز میکوشد بخشی از زیرساختهای حیاتی ایران را در چارچوب فعالیتهای نظامی و موشکی قرار دهد.
این دو تصویر در کنار یکدیگر، میتوانند به شکلگیری روایتی فراگیرتر کمک کنند که بر اساس آن، جمهوری اسلامی ایران نهتنها تهدیدی خارجی برای منافع آمریکا، بلکه خطری مستقیم برای امنیت شهروندان و زیرساختهای غیرنظامی نیز معرفی شود.

چنین فضاسازیهایی میتواند چند هدف را دنبال کند؛
– نخست، ایجاد هراس در افکار عمومی آمریکا و افزایش حساسیت جامعه این کشور نسبت به ایران
– دوم، کاهش هزینه سیاسی تصمیمگیری برای تشدید فشارها و اقدامات نظامی
– سوم، همراهسازی متحدان واشنگتن با سیاستهای سختگیرانهتر علیه جمهوری اسلامی ایران
در این چارچوب، استفاده از منابع ناشناس اطلاعاتی، طرح فرضیههای اثباتنشده و برجستهسازی سناریوهای تهدیدآمیز، امکان شکلدهی به فضای روانی مورد نیاز برای توجیه سیاستهای تقابلی را فراهم میکند؛ بیآنکه الزاماً شواهد علنی و مستقلی برای اثبات ادعاها ارائه شده باشد.
تجربه تاریخی عراق نشان میدهد که پیامدهای چنین فضاسازیهایی را نمیتوان دستکم گرفت. کمیسیون بررسی توانمندیهای اطلاعاتی آمریکا درباره سلاحهای کشتار جمعی در سال ۲۰۰۵ (۱۳۸۳ تا ۱۳۸۴)، عملکرد جامعه اطلاعاتی این کشور در ارزیابی برنامه تسلیحاتی عراق را یک شکست عمده اطلاعاتی توصیف کرد.
همچنین کمیته اطلاعاتی سنای آمریکا در گزارش خود اعلام کرد که بخش عمدهای از ارزیابیهای کلیدی پیش از جنگ درباره برنامههای تسلیحاتی عراق یا بیش از حد قطعی بیان شده بودند یا از اطلاعات پشتیبان کافی برخوردار نبودند.
این تجربه نشان داد که چگونه ارزیابیهای ناقص و ادعاهای اثباتنشده میتوانند از سطح گزارشهای اطلاعاتی فراتر بروند و به مبنایی برای تصمیمگیریهای راهبردی و نظامی تبدیل شوند.
از این منظر، مسئله صرفاً انتشار دو گزارش جنجالی در رسانههای آمریکایی نیست بلکه باید به پیامدهای احتمالی پیوند دادن این ادعاها در یک چارچوب تبلیغاتی گستردهتر توجه کرد. معرفی ایران بهعنوان تهدیدی برای امنیت داخلی آمریکا از یک سو و زیرساختهای حیاتی آن بهعنوان تأسیساتی با کارکرد نظامی از سوی دیگر، میتواند به ایجاد توجیه سیاسی برای تشدید فشارها و اقدامات تجاوزکارانه کمک کند.
در چنین شرایطی، مطالبه شواهد مستقل و قابل راستیآزمایی و تفکیک ادعاهای رسانهای از واقعیتهای اثباتشده، اهمیتی دوچندان دارد. تجربه عراق نیز یادآور میشود که تبدیل روایتهای امنیتی تأییدنشده به مبنای سیاست خارجی و نظامی، میتواند پیامدهایی فراتر از یک عملیات رسانهای و هزینههایی سنگین برای امنیت منطقهای به همراه داشته باشد.
کد مطلب 7015978
-
دروغ دو هفتهای ترامپ؛ روایتسازی برای توجیه یک تجاوز
-
بیمارستان سرطان یاسوج ۳۳ درصد پیشرفت فیزیکی دارد
-
فرجام قصه پرماجرای صحرا؛ کتاب ما را درمان خواهد کرد!
-
۲۰۰ میلیارد تومان سرمایهگذاری در انتظار اجرای یک طرح شهری در کیاشهر
-
ملوان به دنبال فرار از منطقه سقوط؛ گلگهر در اندیشه بازگشت به مدعیان
-
تالار فرهنگی و هنری یاسوج به ۵۴ درصد پیشرفت فیزیکی رسید
-
پلمب فوری جایگاه سوخت متخلف در کرمان؛ چهار متهم دستگیر شدند
-
امنیت غذایی موضوع مستند شد؛ «نسل کشی» از یک بحران حرف میزند
-
تعامل بسیج و صنایع گچساران برای تقویت اقتصاد بومی تقویت میشود
-
روزنامههای ورزشی پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵
-
بارش باران و برف در ۷ استان؛ موج جدید بارشی امشب وارد کشور میشود
-
ناو هواپیمابر «جورج واشنگتن» خلیج فارس را ترک کرد
-
توقف فروش ۱۰ هزار خودروی ایرانخودرو با دستور قضایی
-
تقدیر حجت الاسلام قمی از جانشین ستاد کل نیروهای مسلح
-
ادعای ترامپ: چین و روسیه در مناقشه با ایران به سود واشنگتن عمل کردند
-
هشدار بارش برف و باران در ۸ استان؛ ورود موج جدید بارشها از یکشنبه
-
ضرورت همافزایی نهادهای فرهنگی و مذهبی برای توسعه فعالیتهای قرآنی
-
آمادگی لرستان برای برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
-
محور گردشگری «کوگان» در معمولان بهسازی و آسفالت شد
-
ناو سوم آمریکا در منطقه؛ تهدید نظامی یا جنگ روانی؟
-
روزنامههای ورزشی پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵
- مبلمان اداری
- دستگاه برش لیزری
- گرمی، پلتفرم سرمایهگذاری فلزات گرانبها
- فروش بیمه
- هدایای تبلیغاتی تهران سارنگ
- امداد خودرو
- لاین نوری
- خرید طلای آب شده
- شماتیک برد موبایل
- نظافت و آشپزی در منزل
- جواهری جواد
- خرید دوچرخه برقی
- قیمت ایمپلنت
- تشک مواج سلولی
- قیمت میلگرد سیادن ابهر
- تلفن گویا و سانترال ابری
- وکیل آنلاین
- ایمپلنت اصفهان
- خرید اپل ایدی
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- جراح بینی تهران
- جراح بینی در تهران
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه

