استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی و کارشناس مسائل بینالملل در گفتگو با خبرگزاری خبرآنلاین اظهار داشت: آمریکاییها بار دیگر به موضوع هستهای بازگشتهاند. ما بیش از ۴۰۰ کیلوگرم مواد غنیشده با غنای بالای ۶۰ درصد در اختیار داریم و این مسئله اکنون برای آنها اولویت دارد.
خبرآنلاین – دکتر داود غرایاق زندی، استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی و کارشناس مسائل بینالملل با حضور در کافه خبر خبرآنلاین، تاکید کرد: «طرف ایرانی تصور میکند در شرایط کنونی، اولویت اصلی این است که بتواند تنگه هرمز را به یک مزیت تبدیل کند و حداکثر بهرهبرداری را از این مزیت داشته باشد. در مقابل، طرف آمریکایی تلاش میکند با تأکید مداوم بر آمادگی برای مذاکره، تنگه هرمز را همچنان بهعنوان یک ابزار در نظر بگیرد و امتیازات بیشتری به دست آورد. با این حال، ما در شناخت دو ابزار بسیار مهم سیاست خارجی با مشکل مواجه هستیم: نخست اینکه نمیدانیم یک ابزار را تا چه اندازه باید به کار بگیریم و ظرفیت استفاده از آن تا کجاست؛ دوم اینکه نمیدانیم چه زمانی باید سرمایهها و ظرفیتهایی را که در اختیار داریم، نقد کنیم. به اعتقاد من، این یکی از بزرگترین مشکلات ما در این حوزه است.»
در ادامه بخشی از مصاحبه داود غرایاق زندی با خبرآنلاین را میخوانید؛
اتفاقات بعد از بستن تنگه هرمز بهدرستی مدیریت نشد/ استفاده بیش از اندازه از تنگه هرمز، از سطح بازدارندگی عبور کرده است
به نظر من، اگر تحولات مربوط به انتخابات آمریکا و انتخابات اسرائیل را نیز در نظر بگیریم، این پرسش منطقیتر خواهد شد؛ زیرا با همان مسئلهای مواجه هستیم که پیشتر درباره مذاکرات مطرح کردیم: هر طرف تصور متفاوتی از اولویتها و اهداف خود دارد.
طرف ایرانی تصور میکند در شرایط کنونی، اولویت اصلی این است که بتواند تنگه هرمز را به یک مزیت تبدیل کند و حداکثر بهرهبرداری را از این مزیت داشته باشد. در مقابل، طرف آمریکایی تلاش میکند با تأکید مداوم بر آمادگی برای مذاکره، تنگه هرمز را همچنان بهعنوان یک ابزار در نظر بگیرد و امتیازات بیشتری به دست آورد. با این حال، ما در شناخت دو ابزار بسیار مهم سیاست خارجی با مشکل مواجه هستیم: نخست اینکه نمیدانیم یک ابزار را تا چه اندازه باید به کار بگیریم و ظرفیت استفاده از آن تا کجاست؛ دوم اینکه نمیدانیم چه زمانی باید سرمایهها و ظرفیتهایی را که در اختیار داریم، نقد کنیم. به اعتقاد من، این یکی از بزرگترین مشکلات ما در این حوزه است.
بر این اساس، راهبرد ایران این است که از تنگه هرمز بیشترین بهرهبرداری را انجام دهد و تا حد امکان از این ظرفیت استفاده کند. در حال حاضر، مهمترین مسئله ایران، محاصره دریایی و سپس محاصره هوایی است و احتمالاً محاصره زمینی نیز در حال تکمیل شدن است. آنچه در این شرایط رخ داده، استفاده بیش از اندازه از تنگه هرمز است؛ یعنی عبور از سطح بازدارندگی و ظرفیتی که این اقدام ایجاد کرده بود.
پیش از این، ما بارها وارد مذاکره میشدیم و همزمان مورد حمله قرار میگرفتیم. اما پس از بستن تنگه هرمز، طرف مقابل به امضای یک یادداشت تفاهم با ایران رضایت داد و پای میز مذاکره آمد. پیش از آن مرحله، حاضر به مذاکره نبود. بنابراین، اقدام صورتگرفته در آن مقطع بسیار درست بود؛ زیرا توانستیم از این وضعیت استفاده کنیم و طرف مقابل را به میز مذاکره بیاوریم. با این حال، اتفاقات بعدی بهدرستی مدیریت نشد و مشکل از همینجا ناشی میشود.
ما تصور کردیم چون تنگه هرمز عامل اصلی تحرک طرف مقابل و امضای یادداشت تفاهم بوده است، پس این ابزار بسیار کارآمدی است و باید بیشتر از آن بهرهبرداری کنیم. اما اکنون شرایط بهگونهای شده است که گویی خودمان در را به روی خود بستهایم و فقط خودمان در این وضعیت گرفتار شدهایم؛ نه نفتمان صادر میشود، نه کالاهایمان جابهجا میشود و نه امکان استفاده عادی از ارتباطات تجاری را داریم. هر روز نیز از این وضعیت آسیب بیشتری میبینیم.
با توجه به شرایط داخلی و بحرانهایی که با آن مواجه هستیم، نمیتوان هزینههای ناشی از این وضعیت را نادیده گرفت. حدود ۸۰ درصد مبادلات ما از مسیر تنگه هرمز و خلیج فارس انجام میشود و این رقم اهمیت بسیار زیادی دارد. در شرایط کنونی، هزینههایی که متحمل میشویم، باید با توجه به همین واقعیت ارزیابی شود.
در مقابل، آمریکا ادعای میکند که تنگه هرمز تقریباً باز است. البته باز بودن آن به شکل عادی برایشان بهتر است، اما در هر صورت، ادعای میشود با همراهی دو زیردریایی هوشمند و یک هواپیما، نفتکشها از منطقه خارج میشوند و امکان اسکورت کامل آنها نیز وجود دارد. به این ترتیب آنها مدعی هستند که بخش عمده نفت و انرژی منطقه، حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد ارقام پیش از جنگ، همچنان از منطقه خارج میشود. بنابراین، شاید از دیدگاه واشنگتن آن اولویتی که دو ماه پیش برای طرف مقابل وجود داشت، دیگر در شرایط فعلی وجود ندارد.
تنها موضوعی که میتواند توجیه مناسبی برای حمله به ایران ایجاد کند، مسئله هستهای است
آمریکاییها بار دیگر به موضوع هستهای بازگشتهاند. ما بیش از ۴۰۰ کیلوگرم مواد غنیشده با غنای بالای ۶۰ درصد در اختیار داریم و این مسئله اکنون برای آنها اولویت دارد. پس از شکست جمهوریخواهان، تنها موضوعی که در ساختار سیاسی داخلی آمریکا میتواند توجیه مناسبی برای حمله به ایران ایجاد کند، مسئله هستهای است؛ بهویژه تأسیساتی که مورد حمله قرار گرفتهاند و هنوز وضعیت آنها بهروشنی مشخص نیست. آنها میخواهند بدانند چه اتفاقی برای این تأسیسات افتاده است. همچنین، تأسیسات جدیدی که در کوه کلنگ، در نزدیکی نطنز، ایجاد شدهاند، از جمله موضوعاتی هستند که طرف مقابل به دنبال بررسی آنهاست.
در واقع، آنها تلاش میکنند مسئله هستهای را به موضوعی تبدیل کنند که از نظر سیاسی و نظامی قابلیت طرح و توجیه داشته باشد؛ زیرا این مسئله بر صلح و امنیت بینالمللی تأثیر میگذارد. پرونده ایران همچنان در آژانس بینالمللی انرژی اتمی مفتوح است و همزمان در شورای امنیت نیز موضوعات مرتبط با این پرونده مطرح است. بنابراین، اولویتبندی مسائل در این شرایط اهمیت دارد.
پیش از این میتوانستیم کارت تنگه هرمز را نقد کنیم، اما اکنون دیگر چنین امکانی را نداریم. طرف مقابل نیز دقیقاً میداند که ما به دنبال استفاده از این ظرفیت هستیم. در مقابل، آمریکاییها اکنون معتقدند باید بر موضوع هستهای تمرکز کنند و اگر فشار لازم را در این زمینه وارد کنند، مسئله تنگه هرمز نیز خودبهخود حل خواهد شد.
۲۱۹
کد مطلب 2300907
-
غرایاق زندی: اتفاقات بعد از بستن تنگه هرمز بهدرستی مدیریت نشد/ تنها موضوعی که میتواند توجیه مناسبی برای حمله به ایران ایجاد کند، مسئله هستهای است
-
لاوروف: ناتو به دنبال افزایش نفوذ خود در منطقه آسیا است
-
روسیه: تجاوز به تاسیسات هستهای ایران غیرقانونی بود / تاکید بر ضرورت تلاش جمعی برای کاهش تنش
-
گاردین: نتانیاهو مایه ننگ اسرائیل است و باید برای رفتار مجرمانه و تخلفاتاش پاسخگو شود
-
صالحی در دیدار با سفیر هند: گسترش همکاریهای علمی، فرهنگی و گردشگری ایران و هند نیازمند توجه و برنامهریزی مشترک است