ساخت آلیاژهای پیشرفته بومی برای اتصال بادوام‌تر قطعات صنعتی

توسعه فناوری ساخت ابزارهای پیشرفته، تولید قطعات مقاوم در برابر شرایط سخت صنعتی و دستیابی به دانش فنی اتصال آلیاژهای غیرهمجنس توسط یک شرکت دانش بنیان دنبال می شود.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، بسیاری از نیازهای صنایع کشور به ابزارها و قطعات تخصصی، به دلیل محدودیت دسترسی به نمونه‌های خارجی یا کیفیت نامناسب محصولات موجود، زمینه شکل‌گیری فعالیت‌های فناورانه در داخل کشور را فراهم کرده است. شرکت قطعه و ابزار پیشرفته نصیر نیز فعالیت خود را با تمرکز بر پاسخ‌گویی به همین نیازها آغاز کرد و به‌تدریج از بررسی و تحلیل ابزارهای خارجی به طراحی و ساخت محصولات متناسب با نیاز صنایع رسید.

مهران رستمی، مدیرعامل شرکت قطعه و ابزار پیشرفته نصیر، با اشاره به آغاز فعالیت این مجموعه در سال ۱۳۹۹ گفت: فعالیت شرکت از یک کار دانشجویی و با مشارکت دانشجویان دکتری شروع شد. در ابتدا تمرکز ما بر تولید ابزارها و قطعاتی بود که یا در کشور تأمین نمی‌شدند یا نمونه‌های موجود از کیفیت مناسبی برخوردار نبودند و دانش فنی ساخت آن‌ها نیز در داخل کشور توسعه پیدا نکرده بود.

به گفته رستمی، فعالیت مجموعه در ابتدا با آنالیز و بررسی ابزارهای خارجی آغاز شد، اما با افزایش تجربه و جلب اعتماد کارفرمایان صنعتی، دامنه فعالیت‌ها به طراحی اختصاصی و تولید قطعات گسترش یافت. اکنون این شرکت متناسب با نیاز هر صنعت، در طراحی نقشه، انتخاب مواد اولیه و اصلاح مشخصات فنی محصولات مشارکت می‌کند تا ابزار نهایی با شرایط کاری و نیاز مصرف‌کننده مطابقت بیشتری داشته باشد.

مدیرعامل شرکت قطعه و ابزار پیشرفته نصیر با اشاره به دو محور اصلی فعالیت این مجموعه اظهار کرد: یکی از زمینه‌های کاری ما طراحی و ساخت قطعات از جنس هارد متال است. از آنجا که این قطعات معمولاً قیمت بالایی دارند، اتصال آن‌ها به پایه‌های فولادی معمولی یا فولادهای خاص نیز به فناوری تخصصی نیاز دارد تا ضمن حفظ استحکام اتصال، هزینه تمام‌شده محصول مدیریت شود.

وی افزود: در همین راستا، توسعه فناوری اتصال قطعات غیرهمجنس از طریق فرایند بریزینگ (Brazing) در دستور کار قرار گرفت. یکی از دستاوردهای این بخش، تولید فیلرمتال‌های تخصصی بر پایه آلیاژهای آنتروپی بالا است که برای ایجاد اتصالات مستحکم در ابزارهای صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

رستمی با توضیح درباره ویژگی این مواد گفت: در آلیاژهای آنتروپی بالا، برخلاف آلیاژهای متداول که معمولاً یک عنصر پایه اصلی دارند، چند عنصر با نسبت‌های نزدیک به هم در ساختار آلیاژ حضور دارند و عناصر افزودنی نیز برای دستیابی به خواص موردنظر به ترکیب اضافه می‌شوند. بر همین اساس، فیلرمتال‌های تخصصی با استحکام بالا طراحی و تولید شده‌اند که در کاربردهای دما بالا، صنایع نیروگاهی و اتصال قطعات ابزارهای صنعتی قابل استفاده هستند.

او با اشاره به نتایج این فناوری بیان کرد: یکی از مزیت‌های ابزارهای تولیدی شرکت، دستیابی به استحکام بالای اتصال است که توانسته عمر ابزار را در مقایسه با نمونه‌های خارجی افزایش دهد. در کنار این موضوع، طراحی و اصلاح مواد اولیه و نقشه ساخت نیز موجب شده است محصولات شرکت از نظر عملکرد، قابلیت رقابت با نمونه‌های خارجی را داشته باشند.

طرح هاتف؛ مسیر تبدیل پژوهش آلیاژهای آنتروپی بالا به محصول دانش‌بنیان

رستمی با اشاره به نقش طرح هاتف در توسعه فعالیت‌های شرکت گفت: کار روی آلیاژهای آنتروپی بالا را به شکل پژوهشی صرف و با هدف انتشار مقاله آغاز نکردیم. از همان ابتدا تلاش شد فرایند به‌صورت اصولی و با طراحی آلیاژ و بررسی خواص آن پیش برود. حتی توسعه نرم‌افزاری برای پیش‌بینی خواص و طراحی ترکیب آلیاژها نیز در دستور کار قرار گرفت تا بتوانیم با دقت بیشتری به مواد موردنیاز دست پیدا کنیم.

به گفته وی، این فعالیت‌ها در ادامه به تولید محصول و انتشار نتایج پژوهشی منجر شد، اما با توجه به وجود مصرف‌کننده صنعتی و ظرفیت استفاده از این فناوری در محصولات مختلف، ادامه مسیر تجاری‌سازی اهمیت بیشتری پیدا کرد. در همین مرحله، طرح هاتف و حمایت‌های آن زمینه لازم را برای ورود این دستاورد به سبد محصولات شرکت فراهم کرد.

مدیرعامل شرکت قطعه و ابزار پیشرفته نصیر افزود: فیلرمتال آنتروپی بالا که در چارچوب طرح هاتف توسعه پیدا کرده، اکنون به‌عنوان یکی از محصولات دانش‌بنیان شرکت ثبت شده است. این ماده علاوه بر استفاده در ابزارهای تولیدی خودمان، قابلیت عرضه مستقل به صنایع مرتبط، از جمله نیروگاه‌ها و سایر مجموعه‌های صنعتی را نیز دارد.

وی با اشاره به اینکه این شرکت در حال حاضر پنج محصول دانش‌بنیان دارد، تأکید کرد که فیلرمتال‌های آنتروپی بالا یکی از محصولات حاصل از این مسیر توسعه فناوری هستند و کاربرد آن‌ها به محصولات داخلی شرکت محدود نمی‌شود.

از تولید محصول تا توسعه خط تولید و افزایش سهم بازار

رستمی با اشاره به مرحله فعلی فعالیت شرکت گفت: اکنون علاوه بر تولید ابزارهای تخصصی، تأمین محصولات و ارائه خدمات به شرکت‌های صنعتی را نیز انجام می‌دهیم و مشتریان مشخصی برای محصولات خود داریم. با این حال، سهم فعلی ما از بازار هنوز محدود است و ظرفیت موجود می‌تواند زمینه توسعه فعالیت‌ها را فراهم کند.

او ادامه داد: در شرایط فعلی، نیاز داریم با توسعه زیرساخت‌های تولید و ایجاد یک خط تولید مناسب، ظرفیت ساخت محصولات را افزایش دهیم. این توسعه می‌تواند علاوه بر ایجاد اشتغال در داخل کشور، امکان تأمین بخش بیشتری از نیاز صنایع را نیز فراهم کند.

مدیرعامل شرکت قطعه و ابزار پیشرفته نصیر با اشاره به اهمیت حمایت‌های تکمیلی برای عبور از مرحله فعلی اظهار کرد: هدف ما این است که با استفاده از حمایت‌های لازم، از جمله تسهیلات برای توسعه خط تولید، بتوانیم ظرفیت تولید را افزایش دهیم و سهم بیشتری از بازار تجهیزات و ابزارهای تخصصی صنعت را به محصولات ساخت داخل اختصاص دهیم.

به این ترتیب، تجربه شرکت قطعه و ابزار پیشرفته نصیر در چارچوب طرح هاتف، نمونه‌ای از حرکت یک فعالیت پژوهشی از مرحله طراحی و توسعه مواد پیشرفته به سمت تولید محصول دانش‌بنیان و پاسخ‌گویی به نیازهای واقعی صنعت است؛ مسیری که ادامه آن به توسعه ظرفیت تولید و گسترش بازار محصولات وابسته خواهد بود.

کد مطلب 7011692 مهتاب چابوک