شمیرانات- سه زمین‌لرزه کوچک در شرق و شمال‌شرق تهران؛ آیا این رخدادها فقط لرزش‌های معمول زمین‌اند یا باید آنها را هشداری برای خطر بزرگ‌تری دانست؟
خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها – امیرماهان محمدی یکتا: ثبت سه زمین‌لرزه کوچک در محدوده شرق و شمال‌شرق تهران طی روزهای ۲۳ و ۲۴ آبان، بار دیگر توجه‌ها را به فعالیت گسل‌های فعال در این منطقه جلب کرده است.
این زمین‌لرزه‌ها در حوالی سرخه‌حصار و لواسان رخ داده‌اند؛ محدوده‌ای که به دلیل وجود سامانه‌های گسلی مهمی مانند گسل مشا و گسل شمال تهران، از پهنه‌های لرزه‌خیز البرز مرکزی به شمار می‌رود. اما آیا تکرار زمین‌لرزه‌های کوچک می‌تواند نشانه‌ای از وقوع زلزله‌ای بزرگ باشد؟ برای بررسی منشأ این رخدادها، ویژگی‌های زمین‌شناختی منطقه و میزان خطر لرزه‌ای آن، با مهدی زارع، زمین‌شناس و زلزله‌شناس، گفت‌وگو کرده‌ایم، که متن این گفتگو را در ادامه می خوانید:
* طی روزهای ۲۳ و ۲۴ آبان، سه زمین‌لرزه کوچک با بزرگای ۲.۸، ۲.۶ و ۳ ریشتر در محدوده شرق و شمال‌شرق تهران، حوالی سرخه‌حصار و لواسان، ثبت شده است. منشأ این زمین‌لرزه‌ها چیست؟
منشأ این سه زمین‌لرزه کوچک، فعالیت پهنه لرزه‌خیز گسل سرخه‌حصار و گسل شمال تهران است. محدوده لواسان، پردیس، بومهن، رودهن و اطراف دماوند یکی از فعال‌ترین پهنه‌های لرزه‌ای در اطراف تهران محسوب می‌شود.
گسل مشا، سامانه‌ای امتدادلغز با طول بیش از ۲۰۰ کیلومتر است، این گسل و پایانه شرقی گسل شمال تهران در حوالی روستای کلان در لواسانات به یکدیگر می‌رسند و پهنه‌ای مهم از نظر برخورد و برهم‌کنش زمین‌ساختی ایجاد می‌کنند. به همین دلیل، تراکم ریزلرزه‌ها و خوشه‌های لرزه‌ای در این محدوده بالاست.
در سال‌های اخیر، زمین‌لرزه‌های کوچک و متوسط متعددی در این پهنه ثبت شده است؛ به‌ویژه از ابتدای سال جاری که چندین رویداد با بزرگای بیش از ۳ و حتی بیش از ۴ ریشتر رخ داده‌اند. این رخدادها نشان‌دهنده آزادسازی تدریجی تنش و نرخ تغییرشکل پوسته زمین در البرز مرکزی هستند.
مختصات و عمق گزارش‌شده این زمین‌لرزه‌ها، که حدود ۸ کیلومتر اعلام شده، نیز با الگوی فعالیت این سامانه گسلی هم‌خوانی دارد.
* آیا وقوع این زمین‌لرزه‌های کوچک می‌تواند به معنای پیش‌لرزه بودن آنها و احتمال وقوع یک زلزله بزرگ در تهران باشد؟
از نظر علمی، وقوع زمین‌لرزه‌های کوچک به‌تنهایی نشانه نزدیک بودن یک رویداد بزرگ نیست. این زمین‌لرزه‌ها در بسیاری از موارد بخشی از فعالیت عادی لرزه‌ای منطقه یا پدیده‌ای موسوم به فوج‌لرزه‌ای (Swarm) هستند که طی آن چندین زمین‌لرزه با بزرگاهای محدود در یک محدوده و در فاصله زمانی نسبتاً نزدیک رخ می‌دهند و انرژی محدودی آزاد می‌کنند.
با این حال، نباید از پتانسیل لرزه‌زایی بالای این پهنه غافل شد، گسل مشا توانایی ایجاد زمین‌لرزه‌ای با بزرگای بیش از ۷ را دارد. زمین‌لرزه تاریخی حدود سال ۱۸۳۰ میلادی، با بزرگای تقریبی ۷، نیز به این گسل یا محل تلاقی آن با دیگر ساختارهای زمین‌شناختی مرتبط دانسته می‌شود.
فاصله زمانی طولانی از آخرین رویداد بزرگ، احتمال تجمع تنش در گسل‌های فعال و تداوم فعالیت‌های لرزه‌ای اخیر، ضرورت پایش مستمر این منطقه را افزایش می‌دهد. بنابراین، اگرچه نمی‌توان از روی این زمین‌لرزه‌های کوچک وقوع قریب‌الوقوع یک زلزله بزرگ را نتیجه گرفت، آمادگی در برابر زلزله و پرهیز از افزایش بارگذاری جمعیتی در این محدوده باید جدی گرفته شود.
تکرار زمین‌لرزه‌های کوچک در شرق و شمال‌شرق تهران، به‌تنهایی زنگ خطری برای وقوع قریب‌الوقوع زلزله‌ای بزرگ نیست؛ اما موقعیت زمین‌شناختی این منطقه و وجود گسل‌های فعالی مانند مشا و شمال تهران، ضرورت توجه جدی به خطر لرزه‌ای را یادآوری می‌کند.
کارشناسان تأکید دارند که پیش‌بینی زمان دقیق وقوع زلزله با اتکا به ریزلرزه‌ها امکان‌پذیر نیست و راهکار اصلی کاهش خسارت، پایش علمی گسل‌ها، رعایت ضوابط ساخت‌وساز، مدیریت توسعه شهری و افزایش آمادگی عمومی در برابر زمین‌لرزه است.
آنچه از تکرار زمین‌لرزه‌های کوچک در شرق و شمال‌شرق تهران می‌توان دریافت، ضرورت توجه جدی‌تر به وضعیت لرزه‌ای این محدوده است؛ منطقه‌ای که به دلیل هم‌جواری با گسل‌های فعال، از جمله گسل مشا و گسل شمال تهران، همواره در معرض خطر زمین‌لرزه قرار دارد.
هرچند وقوع چند ریزلرزه در فاصله زمانی کوتاه، به معنای نزدیک بودن زلزله‌ای بزرگ نیست و در حال حاضر نیز نمی‌توان زمان یا مکان دقیق چنین رخدادی را پیش‌بینی کرد، اما این موضوع نباید به نادیده گرفتن خطر لرزه‌ای منجر شود.
* توصیه شما در این خصوص چیست؟
تهران و شهرهای پیرامونی آن در دهه‌های گذشته با گسترش ساخت‌وساز و افزایش جمعیت روبه‌رو بوده‌اند؛ موضوعی که در صورت وقوع زمین‌لرزه شدید می‌تواند ابعاد خسارت را افزایش دهد.
از این رو، توجه به کیفیت ساخت‌وساز، مقاوم‌سازی ساختمان‌های آسیب‌پذیر، رعایت حریم گسل‌ها و آماده‌سازی زیرساخت‌های حیاتی اهمیت زیادی دارد، همچنین لازم است داده‌های لرزه‌نگاری به‌صورت مستمر بررسی و نتایج آن به زبان روشن در اختیار مردم قرار گیرد.
خطر زلزله را نمی‌توان با پیش‌بینی زمان وقوع آن مدیریت کرد؛ اما می‌توان با آمادگی، برنامه‌ریزی و کاهش آسیب‌پذیری، هزینه انسانی و اقتصادی آن را به میزان قابل‌توجهی کاهش داد.
کد مطلب 7011720
-
طنز دیروز دندان داشت، امروز دنبال لایک است!
-
جزئیات جریمه مالکان زمین‌های بایر اعلام شد
-
اشتغال‌زایی بیش از ۱۰ نفر در واحدهای تولید بلدرچین و قارچ زارچ
-
تأمین مالی کامل ۱۳۱۵ پروژه با مشارکت مالیات‌دهندگان
-
کتاب را از قفسه به میدان بیاوریم!
-
بحران «بی‌ثباتی» مدیریت در باشگاه تراکتور؛ ۸ مدیرعامل در ۵ سال!
-
دستگیری باند ۶ نفره حفاری غیرمجاز در آبادان
-
رضوانی: هوش مصنوعی باید در خدمت توسعه ورزش‌های آبی قرار گیرد
-
بحرانِ زمستانی غزه تشدید می‌شود؛ چادرها آسیب دیدند، تجهیزات نابود شدند
-
۵۰ درصد توان مدیران باید صرف ارتقای پایه دوازدهم شود
-
زمین‌لرزه ۲.۶ ریشتری لواسان را لرزاند؛دومین زلزله از شب گذشته
-
سیپاد مانع صدور بارنامه بین‌شهری نیست؛ هشدار درباره شایعات سوخت
-
از مفقودی تا کشف پیکر بی‌جان در یک باغ؛ ابعاد قتل جوان اسلامشهری چیست
-
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
-
استاندار خراسان رضوی: سفر رئیس جمهور به مشهد به تعویق افتاد
-
مدارس شیفت عصر آبدانان تعطیل شد
-
فرزند خردسال مشهدی پای پدر و مادر را به پلیس فتا باز کرد
-
رویترز خبر داد؛ عقب‌نشینی ترامپ از لفاظی‌های جنگ‌طلبانه علیه ایران
-
دستور ویژه رئیس‌جمهور و وزیر کشور برای بررسی حادثه واژگونی اتوبوس
-
۱۲ نفر در حادثه واژگونی اتوبوس جان‌باختند؛ یک روز عزای عمومی در ایلام
-
روزنامه‌های ورزشی یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های صبح یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های ورزشی شنبه ۲۳ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی شنبه ۲۳ آبان ۱۴۰۵
- هدایای تبلیغاتی تهران سارنگ
- امداد خودرو
- لاین نوری
- خرید طلای آب شده
- شماتیک برد موبایل
- نظافت و آشپزی در منزل
- جواهری جواد
- خرید دوچرخه برقی
- قیمت ایمپلنت
- تشک مواج سلولی
- قیمت میلگرد سیادن ابهر
- تلفن گویا و سانترال ابری
- وکیل آنلاین
- تور کربلا هوایی
- گرمی، پلتفرم سرمایه‌گذاری فلزات گران‌بها
- ایمپلنت اصفهان
- خرید اپل ایدی
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- جراح بینی تهران
- جراح بینی در تهران
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه