دوازده شاهکار از ون‌گوگ، مونه، سزان و دیگر نقاشان نامدار در حراج ساتبیز نیویورک به فروش گذاشته می‌شوند؛ آثاری که در کنار ارزش هنری و قیمت‌های نجومی، گذشته‌ای بحث‌برانگیز دارند. این مجموعه که با ثروت کارلوس پدرو بلاکیه، مالک شرکت نیشکر لدسما در آرژانتین، شکل گرفته، با اتهام مشارکت در ناپدید شدن صدها نفر در دوران دیکتاتوری نظامی این کشور گره خورده است.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از گاردین، این مجموعه که به گالری کوچکی از موزه کورتولد شباهت دارد، آثاری چون درخت شاه‌بلوط باشکوه ون‌گوگ، منظره درخشان باغ تویلری اثر مونه و تابلوی «آرلکن» اثر پل سزان را در بر می‌گیرد. «آرلکن» پرتره‌ای از پسر سزان است که لباسی با نقش لوزی‌های قرمز و سیاه بر تن دارد. خطوط زاویه‌دار این اثر تا مرز انتزاع پیش می‌روند و بی‌تردید می‌توانسته‌اند الهام‌بخش نقاشی‌های پیکاسو از شخصیت آرلکن باشند.
ساتبیز عنوان «افسانه‌ای» را برای این حراج انتخاب کرده است؛ زیرا مجموعه بلاکیه‌آریتا که این تابلوها از آن آمده‌اند، به‌دلیل سلیقه هنری ممتاز و ارزش بالای آثارش شهرت دارد. این نقاشی‌ها را زوجی ثروتمند از آرژانتین، عمدتاً در دهه ۱۹۷۰، خریداری کرده‌اند. همان‌طور که عکس‌های قدیمی نشان می‌دهند، این آثار بیشتر به مجموعه یک موزه شباهت دارند تا تابلوهایی که در آپارتمانی در بوئنوس‌آیرس نگهداری می‌شوند. افسوس که اتهام‌های مربوط به آدم‌ربایی و قتل، لکه‌ای تاریک بر این مجموعه نشانده‌اند.
هزینه خرید مجموعه بلاکیه‌آریتا از محل درآمد صنعت نیشکر تأمین شده است، اما مسئله اینجا تاریخچه نیشکر و برده‌داری در قاره آمریکا نیست. کارلوس پدرو بلاکیه، رئیس شرکت نیشکر لدسما، مظنون بود که در ناپدید شدن صدها نفر در منطقه خوخوی، در شبی از ماه ژوئیه ۱۹۷۶، دست داشته است؛ شبی که بعدها به «شب خاموشی» معروف شد.
در آن شب، برق منطقه که تحت کنترل شرکت لدسما بود، قطع شد و این اتفاق امکان بازداشت افراد را در تاریکی فراهم کرد. شاهدان گفته‌اند که افراد بازداشت‌شده را با خودروهای شرکت لدسما از محل برده‌اند. بازماندگان نیز شهادت داده‌اند که در محوطه متعلق به این شرکت نگهداری و شکنجه شده‌اند.
این واقعه یکی از جنایت‌های متعدد دیکتاتوری نظامی آرژانتین در فاصله سال‌های ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۳ بود. بر اساس گزارش مرکز اروپایی حقوق اساسی و بشر، در جریان «شب خاموشی» حدود ۴۰۰ نفر بازداشت شدند که بیشترشان از فعالان و اعضای اتحادیه‌های کارگری شاغل در شرکت نیشکر لدسما بودند. هنوز هم سرنوشت حداکثر ۵۵ نفر از آن‌ها مشخص نشده و گمان می‌رود به قتل رسیده باشند.
بلاکیه ۸۵ سال داشت که سرانجام در سال ۲۰۱۲، مدت‌ها پس از سقوط دیکتاتوری، اتهام‌هایی علیه او مطرح شد. او متهم بود که «عامل اصلی مشارکت در ۲۹ مورد بازداشت غیرقانونی» بوده است. با این حال، پرونده هرگز به دادگاه نرسید؛ زیرا اعتراض‌ها و درخواست‌های تجدیدنظر حقوقی، رسیدگی به آن را تا زمان مرگ بلاکیه در سال ۲۰۲۳، در ۹۵ سالگی، به تأخیر انداختند.
اما موضوع این حراج زیبایی است، درست است؟ خب، زیبایی و پول.
پیش‌بینی می‌شود تابلوی «درختان شاه‌بلوط در حال شکوفه» اثر ون‌گوگ و «آرلکن» اثر سزان، هر دو برای هنرمندان خود رکورد قیمتی تازه‌ای ثبت کنند. ساتبیز ارزش تابلوی ون‌گوگ را حدود ۱۸۰ میلیون دلار، معادل ۱۳۶ میلیون پوند، برآورد کرده است. چنین رقمی به‌راحتی رکورد قبلی فروش آثار این هنرمند را که ۱۱۷ میلیون دلار است، پشت سر خواهد گذاشت. اما آیا این تابلو واقعاً می‌تواند به چنین قیمتی فروخته شود، در حالی که از مشهورترین آثار ون‌گوگ نیست؟
پاسخ به احتمال زیاد مثبت است.
این شاهکار مسحورکننده و اندوه‌بار، خیابانی پرپیچ‌وخم و سرسبز را در شهر اوور سور اواز به تصویر می‌کشد؛ شهری که ون‌گوگ پس از ترک آسایشگاه روانی، در سال ۱۸۹۰ به آن نقل مکان کرد. اما اگر با دقت بیشتری به تابلو نگاه کنیم، درمی‌یابیم که همه‌چیز در آن اندکی نامتعادل و از تناسب خارج است؛ از جاده زردرنگ و آسمان آبی تیره گرفته تا درخت عظیمی که انسان‌های زیر سایه خود را کوچک و ناچیز نشان می‌دهد. گویی طوفانی در راه است. ون‌گوگ چند ماه پس از پایان این نقاشی به زندگی خود پایان داد.
دیگر لازم نیست یک اثر ون‌گوگ از مشهورترین نقاشی‌های او باشد تا به قیمت‌های نجومی فروخته شود. او چنان در سراسر جهان ستایش می‌شود که حتی جوراب‌هایش هم می‌توانند میلیون‌ها دلار ارزش داشته باشند؛ چه برسد به تابلوی واقعاً خیره‌کننده «درختان شاه‌بلوط در حال شکوفه».
خون‌هایی که در شب خاموشی بر زمین ریخته شد، همچنان بر این حراج سایه انداخته است. ساتبیز در مطالب تبلیغاتی خود هیچ اشاره‌ای به جنبه نگران‌کننده این ماجرا نکرده است؛ با وجود آنکه تمام اطلاعات مربوط به این پرونده در دسترس عموم قرار دارد.
سخنگوی ساتبیز در پاسخ به این موضوع گفت: «البته ما از گزارش‌های منتشرشده درباره کارلوس پدرو بلاکیه آگاه هستیم. او هرگز به‌طور رسمی به ارتکاب جرمی محکوم نشد و در تمام دوران زندگی‌اش بر بی‌گناهی خود تأکید داشت. او می‌گفت اطلاعی نداشته که از امکانات شرکتش برای تسهیل فعالیت‌های غیرقانونی استفاده می‌شود. طبیعتاً در چنین مسائلی به دادگاه‌ها و روند قضایی رجوع می‌کنیم… ما معتقد نیستیم این مسائل از کیفیت یا اهمیت خود آثار هنری می‌کاهند.»
به این ترتیب، این حراج قرار است نام و «افسانه» مجموعه بلاکیه‌آریتا را در تاریخ هنر ثبت کند، در حالی که اتهام‌های مربوط به جنایت‌های بلاکیه و شرکت نیشکر لدسما به حاشیه و پاورقی‌های تاریخ رانده می‌شوند.
مسئله بر سر دیده شدن است. من می‌توانم قرمزها، آبی‌ها، سبزها و زردهای درخشان تابلوی فاویستی «قایق‌ها در بندر کولیور» اثر آندره درن را ببینم که در فهرست حراج با شماره دو قرار دارد. اما نمی‌توانم آن حداکثر ۵۵ نفری را ببینم که در آن شب سال ۱۹۷۶ با خود برده شدند و هرگز پیدا نشدند. آن‌ها دیگر وجود ندارند؛ ناپدید شده‌اند.
5959
کد مطلب 2302230
-
رکوردشکنی احتمالی ون‌گوگ در سایه ناپدیدشدگان دیکتاتوری آرژانتین
-
بزرگداشت امین زبان و ادب پارسی برگزار می‌شود/ رونمایی از کتاب «از دفتر شعر امین» سروده‌های رهبر شهید انقلاب
-
راه‌یابی طرح سینمایی سهیل پریانی به پیچینگ بین‌المللی «سینما؛ ابزاری برای مقابله با شوک آینده» در روسیه
-
علی شاهانی: تئاتر پناهگاهی برای بازیابی امید در روزهای دشوار زندگی است
-
برایان تریسی، نویسنده «قورباغه‌ات را قورت بده» درگذشت
-
برایان تریسی، نویسنده «قورباغه‌ات را قورت بده» درگذشت