هشت روز پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، جیمی کارتر، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، دستور توقف خرید نفت ایران را صادر کرد؛ تصمیمی که با واکنش شورای انقلاب و اعلام قطع صادرات نفت ایران به آمریکا همراه شد. روزنامه‌های کیهان و اطلاعات در ۲۲ آبان ۱۳۵۸ جزئیات این تصمیم و اختلاف روایت‌ها درباره پیش‌دستی دو کشور را بازتاب دادند.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، هشت روز پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، نخستین رویارویی اقتصادی ایران و آمریکا در فضای پرتنش پس از انقلاب شکل گرفت. روز ۲۱ آبان ۱۳۵۸، جیمی کارتر، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، در یک مصاحبه تلویزیونی دستور توقف خرید نفت ایران برای ورود به آمریکا را صادر کرد؛ تصمیمی که با واکنش متقابل شورای انقلاب و اعلام قطع صادرات نفت ایران به آمریکا همراه شد.
کارتر در سخنان خود، حفاظت از دیپلمات‌ها و اتباع آمریکایی در ایران را از دلایل این تصمیم عنوان کرد و هم‌زمان از مردم و صنایع آمریکا خواست مصرف فرآورده‌های نفتی را کاهش دهند. او این اقدام را آزمونی برای اراده و توانایی کشورش توصیف کرد.
در همان شب، شورای انقلاب نیز تشکیل جلسه داد و تصمیم به توقف صادرات نفت ایران به آمریکا گرفت. علی‌اکبر معین‌فر، وزیر نفت وقت، در گفت‌وگو با خبرگزاری پارس توضیح داد که موضوع قطع فروش نفت به آمریکا پیش از این نیز، به‌ویژه پس از پذیرش محمدرضا پهلوی در آن کشور، از سوی کارکنان صنعت نفت و گروهی از مردم مطرح شده بود. به گفته او، دولت ایران تا آن زمان برای پرهیز از تشدید تنش‌ها از اجرای این تصمیم خودداری کرده بود.
معین‌فر همچنین معتقد بود قطع صادرات نفت به آمریکا زیان اقتصادی قابل‌توجهی برای ایران نخواهد داشت؛ چراکه سهم این کشور از خرید نفت ایران در آن زمان حدود ۲۰ درصد صادرات روزانه بود و ایران مشتریان دیگری نیز داشت.
با این حال، گزارش‌های روزنامه‌های کیهان و اطلاعات در ۲۲ آبان ۱۳۵۸ درباره این‌که کدام طرف زودتر تصمیم به قطع مناسبات نفتی گرفته، ابهام‌هایی دارند. وزیر نفت تأکید می‌کرد ایران از یک هفته قبل درباره این موضوع تصمیم‌گیری کرده بود و اعلام کارتر را اقدامی برای مدیریت افکار عمومی آمریکا می‌دانست. اما شواهد مطبوعاتی نشان می‌دهد اعلام رسمی تصمیم آمریکا پیش از انتشار خبر تصمیم شورای انقلاب صورت گرفته است.
این ماجرا، فارغ از تقدم زمانی تصمیم دو طرف، نقطه آغاز تقابل اقتصادی ایران و آمریکا پس از انقلاب بود؛ تقابلی که در سال‌های بعد با گسترش تحریم‌ها ابعاد گسترده‌تری پیدا کرد.
متن کامل این گزارش را از این‌جا بخوانید.
۲۵۹
کد مطلب 2301624
-
کیمیایی، بهروز وثوقی، ناصر ملک‌مطیعی در جشنواره سینمایی سپاس؛ سال ۴۸ / عکس
-
قطع ارتباط نفتی ایران و آمریکا؛ نخستین رویارویی اقتصادی دو کشور در آبان ۵۸
-
تولد کمونیسم؛ داستان شکل‌گیری یک ایدئولوژی
-
احمدشاه قاجار و جمعی از همراهانش در یک باغ / عکس
-
۳۰۰ متر زیر زمین؛ شبکه قناتی که ایرانیان باستان بدون پمپ ساختند + عکس
-
فریدون مشیری در کنار برادرش منوچهر مشیری؛ حوالی دهه ۵۰ / عکس