این آثار، چه دزدیده شده باشند، چه غارت شده باشند، چه همراه با هشدارهای هولناک اهدا شده باشند و چه بهدور از دسترس نگهداری شوند، یک چیز را با هم مشترک دارند: جدل درباره نفرینِ ادعاییِ باستانیِ آنها همچنان پایان نمیپذیرد.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، برخی اشیاء در طول تاریخ چنان شهرت تاریکی به دست آوردهاند که حتی منطقیترین ذهنها نیز پیش از آنکه آنها را صرفاً خرافاتی و بیمعنا قلمداد کنند، دچار تردید میشوند. هرچه باشد، نفرینهای باستانی موضوعی جدی بودند: کاهنان و صنعتگران، هشدارهای وحشتآوری را بر گورها و طلسمهای مقدس حک میکردند تا هر آنکس را که آنقدر نادان باشد که بخواهد در کار آنها دخالت کند، بازدارند. اینکه آیا این هشدارها در طول هزارهها قدرتی از خود حفظ کردهاند یا خیر، پرسشی است که این هفت اثر تمام تلاش خود را برای پاسخ به آن به کار بستهاند.
منبع: ویکیمدیا کامنز
۱. الماس امید (The Hope Diamond)، موسسه اسمیتسونین، واشینگتن دی.سی.
تعداد معدودی از اشیاء میتوانند به اندازه «الماس امید» چنین حس هیبت و هراسی را برانگیزند. این الماس آبی ۴۵.۵۲ قیراتی که به صورت دائمی در موزه ملی تاریخ طبیعی اسمیتسونین در واشینگتن دی.سی به نمایش گذاشته شده است، دارای پیشینهای مستند است که به قرن هفدهم در هند بازمیگردد؛ جایی که گفته میشود این الماس از یک تندیس هندو به سرقت رفته است. احتمالاً از همینجا میتوانید حدس بزنید که در ادامه چه اتفاقی افتاده است.
این سنگ از میان دستان پادشاهان فرانسه عبور کرد؛ ابتدا لویی چهاردهم (که گزارش شده بر اثر قانقاریا درگذشته)، سپس لویی شانزدهم و ماری آنتوانت (که هر دو در جریان انقلاب فرانسه با گیوتین اعدام شدند) و پس از آنها نیز زنجیرهای از اشرافزادگان اروپایی که سرنوشت چندان بهتری هم نداشتند. در قرن بیستم، «اِوالین والش مکلین»، از چهرههای پرزرقوبرق و عجیبوغریب جامعه آمریکا، این الماس را از «پیر کارتیه» خرید و آن را به طور مکرر و بسیار پرزرقوبرق استفاده میکرد. او حتی برای پاکسازی الماس از نفرین باستانیاش، آن را نزد یک کشیش به صلوات درآورد و نگرانیهای تقریباً تمام اطرافیانش را با خنده از سر خود بیرون کرد.
در خبری کاملاً بیارتباط (اما معنادار)، مکلین در ادامه شاهد مرگ نابهنگام پسر و دختر خود بود، دوران فروپاشی روانی همسرش را پشت سر گذاشت و خود نیز در سال ۱۹۴۷ بر اثر ذاتالریه در جوانی درگذشت. میراث گسترده جواهرات او به جواهرساز برجسته، «هری وینستون» فروخته شد که او نیز درنهایت در سال ۱۹۵۸، این گوهر را که شاید واقعاً «بدیمن» بود، به موسسه اسمیتسونین اهدا کرد. او این الماس را در یک بستهبندی ساده از کاغذ قهوهای برای آنها پست کرد؛ حالا هرطور که میخواهید درباره این موضوع برداشت کنید.
جهت اطلاع: الماس امید یکی از پربازدیدترین آثار در ایالات متحده است. اگر میخواهید در نزدیکترین فاصله به ویترین نمایش قرار بگیرید، در صبحهای روزهای هفته به آنجا بروید تا شاهد درخشش فسفری قرمز و خیرهکننده این سنگ زیر نور فرابنفش باشید؛ ویژگیای که در میان الماسهای آبی بینظیر است.
منبع: ویکیمدیا کامنز
۲. اشیاء مقبره توتانخ آمون، موزه مصر، قاهره
وقتی هاوارد کارتر و لرد کارنارون در سال ۱۹۲۲ مُهر مقبره توتانخآمون را در دره پادشاهان شکستند، یکی از بزرگترین اکتشافات باستانشناسی تاریخ را رقم زدند؛ اما بنا بر افسانهای مشهور، آنها مرتکب یک اشتباه مهم شخصی نیز شدند؛ و این همان نفرین مرموزی است که احتمالاً پیش از این دربارهاش شنیدهاید.
ظاهراً کتیبهای که در مقبره پیدا شده بود، هشدار میداد: «مرگ با بالهایی سریع به سراغ کسی خواهد آمد که آرامش پادشاه را برهم زند.» با این حال، مورخان درباره اینکه اساساً چنین کتیبهای وجود داشته یا نه، اختلاف نظر دارند و امروزه بسیاری بر این باورند که این ماجرا چیزی جز یک خبر جعلی ساختهوپرداخته رسانهها نبوده است.
آنچه نمیتوان در آن تردید کرد، اتفاقاتی است که پس از آن رخ داد. لرد کارنارون تنها پنج ماه پس از گشایش مقبره، بر اثر عفونت ناشی از گزش پشه درگذشت. شاید این دقیقاً «بالهای سریع» نبود، اما به اندازه کافی به آن نزدیک بود! در فاصله تنها یک دهه، حدود دوازده نفر از افرادی که با این حفاری در ارتباط بودند، در شرایطی درگذشتند که بهراستی «غیرعادی» به نظر میرسید.
البته دانشمندان توضیحات منطقی متعددی برای این اتفاقات ارائه کردهاند؛ ازجمله کپکهای سمی یا باکتریهای باستانی موجود در داخل مقبره مهرومومشده. با وجود آنکه بسیاری از این نظریهها مورد بررسی و آزمایش قرار گرفتهاند، هیچکدام بهطور قطعی اثبات نشدهاند.
عکس از جک شُلدر.
منبع: پینترست
۳. مومیایی بدیمن (کاهنه آمون-را)، موزه بریتانیا، لندن
از میان تمام اشیای موجود در مجموعه عظیم موزه بریتانیا، یکی بیش از هر شیء دیگری داستانهای ارواح و ماجراهای شبحوار به وجود آورده است: درِ داخلی تابوتِ تزئینشده یک کاهنه جوان مصریِ آمون-را که قدمت آن به حدود ۹۵۰ پیش از میلاد بازمیگردد. البته یک نکته مهم را باید در نظر داشت: چیزی که در معرض نمایش قرار دارد، درواقع مومیایی نیست؛ بلکه تنها یک درِ تابوتِ نقاشیشده است. موزه بریتانیا اصرار دارد که این نکته را بدانید.
از زمانی که این شیء در دهه ۱۸۸۰ به بریتانیا رسید، آن را با مرگ چندین مالک، یک عکاس که گفته میشود اندکی پس از گرفتن عکس از آن درگذشت، و از همه مهمتر، غرق شدن کشتی تایتانیک مرتبط دانستهاند. براساس یکی از روایتهای بسیار رایج، این درِ تابوت به طور مخفیانه در نخستین سفر دریایی تایتانیک به کشتی منتقل شده بود. موزه بریتانیا از سال ۱۸۸۹ مالک این شیء بوده و قاطعانه این ادعا را رد میکند و میگوید در دوره مورد بحث، این شیء هرگز از مجموعه موزه خارج نشده است.
اینکه این توضیح برای آرامش خاطر شما کافی باشد یا نه، کاملاً به خودتان بستگی دارد!
عکس از سارا-رز.
منبع: فلیکر
۴. یاقوت ارغوانی دهلی (آمتیست نفرینشده)، موزه تاریخ طبیعی، لندن
سنگی که با نام یاقوت ارغوانی دهلی شناخته میشود، نوعی آمتیست است که از نظر ظاهری تفاوت چندانی با نمونههای معمول ندارد. آنچه این سنگ را متمایز میکند، داستان و سوابقی است که پیرامون آن شکل گرفته است.
گفته میشود این سنگ در جریان شورش هند در سال ۱۸۵۷ از معبد ایندرا در کاونپور به غارت رفت و طی دهههای بعد، چندین بار دستبهدست شد. و هر بار، چه بر اثر تصادف و چه به دلیل چیزی دیگر، برای صاحبش بدبختی و تباهی به همراه آورد.
هنگامی که ادوارد هرون-آلن، دانشمند و علاقهمند به علوم غیبی، در سال ۱۹۴۴ این سنگ را پس از مرگش به موزه تاریخ طبیعی لندن اهدا کرد، یادداشتی دستنویس نیز همراه آن فرستاد که در آن سنگ را «سهبار نفرینشده» خوانده و دستور داده بود آن را در جایی قفل کنند و هرگز استفاده نکنند. او برای اطمینان بیشتر، سنگ را در هفت کیسه پیچید، آن را با طلسم «مُهر سلیمان» مهر و موم کرد و سپس برای موزه فرستاد. موزه نیز به این دستور عمل کرد.
این آمتیست در حال حاضر در خزانه موزه نگهداری میشود و تنها گاهی برای بازدید عموم به نمایش گذاشته میشود؛ روشی که تقریباً مطمئناً با خواست هرون-آلن همخوانی داشت.
منبع: ویکیمدیا کامنز
۵. صندلی باسبی استوپ، موزه تیرسک، یورکشایر، انگلستان
همه اشیای نفرینشده از تمدنهای باستانی نمیآیند؛ بعضی از آنها قدمت بسیار کمتری دارند. صندلی باسبی استوپ، یک صندلی چوبی معمولی متعلق به قرن هفدهم که در اتاق توماس لرد در موزه تیرسک در یورکشایر شمالی نگهداری میشود، نشان میدهد که تاریخ معاصرتر نیز بهخوبی میتوانسته داستانهای ماورایی مخصوص به خود را خلق کند.
توماس باسبی قاتلی بود که در سال ۱۷۰۲ در نزدیکی تیرسک به دار آویخته شد. براساس افسانهای محلی، او پیش از اعدام اعلام کرد که هرکس روی صندلی مورد علاقهاش بنشیند، خواهد مرد. این صندلی سالها در مهمانخانه باسبی استوپ قرار داشت و نسلهای مختلف مردم محلی، یکدیگر را به نشستن روی آن به چالش میکشیدند. تعداد نگرانکنندهای از کسانی که این کار را انجام دادند، پس از آن جان خود را از دست دادند؛ ازجمله خلبانان نیروی هوایی سلطنتی که در جریان جنگ جهانی دوم در نزدیکی این محل مستقر بودند.
صاحب مهمانخانه در سال ۱۹۷۸ این صندلی را به موزه تیرسک اهدا کرد. موزه نیز بلافاصله آن را به دیوار آویخت تا دیگر کسی نتواند روی آن بنشیند. راهحلی عملی و شاید، بسیار عاقلانه!
منبع: ویکیمدیا کامنز
۶. انگشتر سیلویانوس (انگشتر واین)، عمارت واین، همپشایر، انگلستان
از میان تمام اشیای این فهرست، شاید بتوان گفت انگشتر سیلویانوس قویترین ادعا را برای جاودانگی فرهنگی دارد. این انگشتر طلای رومی متعلق به قرن چهارم میلادی که در سال ۱۷۸۵ در مزرعهای در سیلچستر پیدا شد، از نظر بسیاری از پژوهشگران ممکن است الهامبخش «حلقه یگانه» در آثار جی. آر. آر. تالکین بوده باشد. همین موضوع بهتنهایی برای آن جایگاهی پرافتخار در این فهرست به ارمغان میآورد.
ارتباط این انگشتر با یک نفرین، حدود ۱۶۰۰ سال پیش از تالکین آغاز شده بود. در نزدیکی محل کشف انگشتر، لوحی موسوم به «دِفیکسیو» نیز پیدا شد؛ لوحی رومی برای نفرین که روی آن نوشته شده بود: «سِنیسیانوس، تا زمانی که انگشتر را به معبد نودنس بازنگردانی، از سلامت و تندرستی برخوردار نخواهی بود.» تالکین که از داستان این انگشتر اطلاعات نزدیکی داشت، در سال ۱۹۲۹ در حفاریهای نزدیک معبد نودنس به عنوان مشاور مشارکت کرد و به نظر میرسد از این اطلاعات به شکلی چشمگیر بهره برده است.
این انگشتر اکنون در عمارت واین، یکی از املاک تحت مالکیت «نشنال تراست» در همپشایر، نگهداری میشود. انگشتر از آنچه احتمالاً انتظار دارید کوچکتر و سادهتر است و همین سادگی آن را جالبتر کرده است.
نکتهای برای اهل فن: عمارت واین، عمارتی زیبا به سبک تودور است که حتی بهخودیخود ارزش بازدید دارد و انگشتر نیز در داخل ساختمان به نمایش گذاشته شده است. اگر از علاقهمندان جدی تالکین هستید، میتوانید این بازدید را با سر زدن به آرشیو تالکین در کتابخانه بادلیان آکسفورد، در حدود یک ساعت رانندگی به سمت شمال، همراه کنید.
منبع: ویکیمدیا کامنز
۷. وسایل اوتسی، مرد یخی، موزه باستانشناسی تیرول جنوبی، بولتسانو، ایتالیا
اوتسی، مرد یخی، به معنای دقیق کلمه یک «شیء باستانی» نیست. او مردی مومیاییشده با قدمتی حدود ۵۳۰۰ سال است که در سال ۱۹۹۱، در حالی که در یخهای آلپ منجمد شده بود، پیدا شد. اشیایی که همراه او کشف شدند، ازجمله یک تبر مسی، کمان و تیرها، دریچهای شگفتانگیز به زندگی انسانها در عصر مس میگشایند. با این حال، براساس مجموعهای رو به افزایش از روایتها و ماجراهای نقلشده، به نظر میرسد این اشیا و حتی خود او چندان هم بیخطر نباشند!
از میان افرادی که با کشف اوتسی یا مطالعات اولیه درباره او ارتباط داشتند، هفت نفر بعدها به شیوههایی زودهنگام یا غیرعادی درگذشتند؛ ازجمله کوهنوردی که پژوهشگران را به محل جسد راهنمایی کرد و یک کارشناس پزشکی قانونی. دانشمندان بهسرعت یادآوری میکنند که تعداد این موارد آنقدر کم است که نمیتوان از آن یک الگوی معنادار آماری استخراج کرد و احتمالاً حق با آنهاست. با این حال، بد نیست به این نکته هم توجه کنیم که خود اوتسی قربانی یک قتل بوده است: با تیر مورد اصابت قرار گرفته و احتمالاً با ضربهای به سر نیز کارش را تمام کردهاند.
موزه باستانشناسی تیرول جنوبی در بولتسانو یکی از بهترین موزههای منطقهای اروپا است. بدن حفظشده اوتسی از پشت یک پنجره کوچکِ دریچهمانند در محفظهای سرد و یخچالدار قابل مشاهده است. برای بازدید کامل از موزه دستکم دو ساعت زمان در نظر بگیرید و این بازدید را با گشتی در مرکز تاریخی و زیبای قرونوسطایی بولتسانو همراه کنید.
منبع: www.thecollector.com
۲۵۹
کد مطلب 2260616
-
لایحه استقلال هند اجرایی شد؛ ۲۳ مرداد ۱۳۲۶
-
هفت اثرِ (بهاصطلاح) نفرینشده در موزههای سراسر جهان
-
عکس/ یکی از قدیمیترین عکسها از مقبره کوروش هخامنشی
-
دو کیف حاوی مرگ؛ وقتی ریگان و گورباچف در یک اتاق کوچک روبهروی هم ایستادند!
-
عکس| ناصرالدین شاه در دهه ۲۰ زندگیاش
-
عکس| ناصرالدین شاه در دهه ۲۰ زندگیاش
-
عکس/ یک عکاس در خیابانهای تهران با دوربین قدیمیاش؛ سال ۵۲
-
عکس/ یکی از قدیمیترین عکسها از مقبره کوروش هخامنشی