ناپلئون از مسکو عقب‌نشینی کرد؛ ۲۷ مهر ۲۱۴ سال پیش

۱۹ اکتبر ۱۸۱۲، ناپلئون بناپارت پس از یک ماه انتظار بی‌نتیجه در مسکو، ناچار شد به ارتش گرسنه و فرسوده خود فرمان عقب‌نشینی از روسیه را بدهد؛ عقب‌نشینی فاجعه‌باری که با حملات روس‌ها، سرمای زمستان و از دست رفتن بیش از ۴۰۰ هزار نفر از نیروهایش همراه شد.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، [۱۹ اکتبر ۱۸۱۲ برابر با ۲۷ مهر ۱۱۹۱] یک ماه پس از آن‌که نیروی عظیم مهاجم ناپلئون بناپارت وارد مسکوِ سوخته و متروکه شد، ارتش فرانسه که از گرسنگی به ستوه آمده بود، ناچار شد عقب‌نشینی ششتاب‌زده از روسیه را آغاز کند.

پس از آن‌که تزار الکساندر اول از پذیرش «نظام قاره‌ای» ناپلئون خودداری کرد، ناپلئون اول، امپراتور فرانسه، در ۲۴ ژوئن ۱۸۱۲ [۳ تیر ۱۱۹۱] با ارتش بزرگ خود، موسوم به «گراند آرمه»، به روسیه حمله کرد. این ارتش عظیم که بیش از ۵۰۰ هزار سرباز و نیروی پشتیبانی را دربرمی‌گرفت، تا آن زمان بزرگ‌ترین نیروی نظامی گردآوری‌شده در اروپا بود.

در ماه‌های نخست تهاجم، ناپلئون با ارتش روسیه‌ای سرسخت روبه‌رو بود که پیوسته عقب‌نشینی می‌کرد. روس‌ها به فرماندهی ژنرال میخائیل کوتوزوف، از رویارویی تمام‌عیار با ارتش برتر ناپلئون خودداری می‌کردند و هنگام عقب‌نشینی هرچه را پشت سرشان باقی می‌ماند، به آتش می‌کشیدند و هرچه بیشتر به عمق خاک روسیه عقب می‌رفتند.

هفتم سپتامبر [۱۶ شهریور ۱۱۹۱]، نبرد بورودینو درگرفت؛ نبردی که نتیجه قطعی نداشت و هر دو طرف در آن تلفات سنگینی متحمل شدند. ناپلئون چهاردهم سپتامبر وارد مسکو شد، به این امید که آذوقه و تدارکات مورد نیاز ارتشش را در آن‌جا بیابد؛ اما تقریباً تمام جمعیت شهر را تخلیه‌شده یافت و ارتش روسیه بار دیگر عقب‌نشینی کرد. صبح روز بعد، آتش‌سوزی‌هایی در نقاط مختلف شهر آغاز شد که میهن‌پرستان روس به راه انداخته بودند. درنتیجه، محل‌های استقرار زمستانی ارتش بزرگ فرانسه نیز از بین رفت. ناپلئون یک ماه در انتظار تسلیمی ماند که هرگز اتفاق نیفتاد؛ اما با نزدیک شدن زمستان روسیه، سرانجام ناچار شد به ارتش گرسنه‌اش فرمان دهد مسکو را ترک کند.

در جریان این عقب‌نشینی فاجعه‌بار، ارتش ناپلئون پیوسته هدف حملات ارتش روسیه قرار می‌گرفت؛ ارتشی که ناگهان حالت تهاجمی به خود گرفته بود و بی‌رحمانه حمله می‌کرد. ارتش فرانسه که گرسنگی و نیزه‌های مرگبار قزاق‌ها آن را تعقیب می‌کردند و شمار نیروهایش به‌شدت کاهش یافته بود، اواخر نوامبر به رود برزینا رسید؛ اما روس‌ها مسیر عبور را مسدود کرده بودند.

ناپلئون در ۲۶ نوامبر [۵ آذر ۱۱۹۱] راهی برای عبور از رودخانه در نزدیکی روستای استودینکا گشود. سه روز بعد، هنگامی که بخش عمده ارتشش از رودخانه گذشته بود، ناچار شد پل‌های موقتی را که برای عبور ساخته بودند، به آتش بکشد و حدود ۱۰ هزار سرباز جامانده را در آن سوی رودخانه رها کند.

از آن پس، عقب‌نشینی به فراری آشفته و بی‌نظم تبدیل شد. ناپلئون هشتم دسامبر [۱۷ آذر ۱۱۹۱] باقی‌مانده ارتش خود را ترک کرد و همراه با چند گروه از نیروهایش راهی پاریس شد. سرانجام، شش روز بعد، آن‌چه از ارتش بزرگ فرانسه باقی مانده بود، از روسیه خارج شد. این تهاجم فاجعه‌بار بیش از ۴۰۰ هزار نفر از نیروهای ناپلئون را به کام مرگ، اسارت یا ناپدیدشدن کشانده بود.

۲۵۹

کد مطلب 2290341