مدیریت بهینه ذخایر محدود ارزی نیازمند بازنگری در شیوه تخصیص، مسدودسازی واردات غیرضروری و نظارت دقیق بر توزیع کالاها است.
به گزارش خبرنگار مهر، تداوم تکانه‌های خارجی و محدودیت در دسترسی روان به منابع درآمدی حاصل از صادرات، بازنگری ساختاری در نحوه بهره‌برداری از دارایی‌های ارزی کشور را به یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر بدل کرده است. در اقتصادی که دسترسی به ارز نیازمند عبور از موانع متعدد تجاری و بانکی است، اتخاذ الگوهای انفعالی و توزیع بدون طبقه‌بندی ارز می‌تواند ذخایر حیاتی را فرسایش دهد. صیانت از منابع استراتژیک در شرایط کنونی تنها از طریق انضباط در فرآیند واردات و همگرایی تمامی ارکان اجرایی با واقعیت‌های موجود ارزی میسر خواهد بود؛ رویکردی که تضمین‌کننده تاب‌آوری اقتصادی و حفظ جریان پایدار تأمین اقلام ضروری برای عموم جامعه است. در این میان، نقش نهادهای ناظر و سیاست‌گذار در ایجاد تعادل میان تقاضا و منابع موجود بسیار تعیین‌کننده است.
پایان مدارا با تقاضای غیرضروری و اولویت‌بخشی به تولید
نخستین و بنیادین‌ترین محور در صیانت از دارایی‌های ارزی، خط‌کشی شفاف و غیرقابل‌مذاکره میان واردات کالاهای اساسی با اقلام تجملی و غیرضروری است. در سالیان گذشته، بخشی از توان ارزی کشور صرف ثبت سفارش کالاهایی شد که یا در ردیف مصارف لوکس دسته‌بندی می‌شدند یا امکان تولید نمونه‌های مشابه آن‌ها در داخل با استانداردهای قابل قبول وجود داشت. تداوم چنین رویه‌ای علاوه بر تحلیل توان ارزی در برهه‌های حساس، علامت‌های نادرستی را به سرمایه‌گذاران و تولیدکنندگان داخلی ارسال می‌کند.
اولویت‌بندی علمی و داده‌محور ایجاب می‌کند که ظرفیت‌های ارزی موجود به‌طور کامل به چهار بخش حیاتی اختصاص یابد: تأمین سبد کالاهای اساسی و معیشتی، واردات دارو و تجهیزات درمانی راهبردی، خرید مواد اولیه کارخانجات و واردات ماشین‌آلات و قطعات صنعتی برای نوسازی خطوط تولید. هدایت منابع به این بخش‌ها نه‌تنها از تعطیلی بنگاه‌های تولیدی و افزایش نرخ بیکاری پیشگیری می‌کند، بلکه نرخ تشکیل سرمایه ثابت در ماشین‌آلات صنعتی را بهبود می‌بخشد. مسدودسازی کامل روزنه‌های خروج ارز برای واردات اقلام تجملی، علاوه بر کنترل تراز تجاری، نشانه‌ای از تعهد کامل سیاست‌گذار به حفظ استقلال اقتصادی در مصارف ارزی به شمار می‌رود. برای تحقق این هدف، بازنگری در تعرفه‌ها و اعمال محدودیت‌های سختگیرانه بر ثبت سفارش اقلام لوکس باید با قاطعیت اجرا شود.
انسداد گلوگاه‌های رانت در سایه شکاف نرخ رسمی و آزاد
یکی از چالش‌های مزمن تجارت خارجی، وجود شکاف عمیق میان نرخ ارز ترجیحی و قیمت‌های رایج در بازار آزاد است. این دوگانگی قیمتی به‌طور طبیعی به شکل‌گیری رانت، تقاضای کاذب، سندسازی‌های صوری و بیش‌اظهاری در ارزش پروفرماهای وارداتی دامن می‌زند. در مواردی که حاشیه سود ناشی از دسترسی به ارز دولتی بسیار بالا باشد، انگیزه‌های ناسالم تجاری افزایش یافته و برخی افراد بدون نیاز واقعی به کالا، با شرکت‌های صوری در صف تخصیص ارز می‌ایستند تا مابه‌التفاوت نرخ‌ها را تصاحب کنند.
خشکاندن ریشه‌های این اختلال نیازمند پیاده‌سازی سازوکارهای جامع شفافیت و کاهش تدریجی فاصله نرخ‌ها با تمرکز بر حفظ قدرت خرید اقشار آسیب‌پذیر است. ایجاد درگاه‌های یکپارچه و در دسترس برای انتشار عمومی مشخصات دریافت‌کنندگان ارز دولتی، نوع کالای ثبتی و میزان ترخیص، هزینه‌های فساد و تبانی را بالا می‌برد. علاوه بر این، ارزیابی مستمر اهلیت و پیشینه تخصصی واردکنندگان و تطبیق میزان ارز درخواستی با سابقه عملکرد و پروانه بهره‌برداری آن‌ها، مانع از ورود دلالان و سوداگران به چرخه حساس تخصیص منابع ملی خواهد شد. شفاف‌سازی فرآیندهای مالی، پاشنه آشیل مقابله با سودجویی‌های ارزی محسوب می‌شود.
اتصال بی‌وقفه سامانه‌ها از مرز گمرک تا قفسه فروشگاه
تخصیص ارز و ورود محموله‌ها به خاک کشور، تنها نیمی از مسیر مدیریت زنجیره تجاری است. حلقه گمشده در سال‌های متمادی، فقدان نظارت دقیق بر زنجیره تأمین پس از مرحله ترخیص از بنادر و گمرکات بوده است. بارها مشاهده شده که کالایی با استفاده از منابع ارزی ویژه کشور وارد شده، اما به دلیل ضعف در سازوکارهای رهگیری، در انبارهای غیرمجاز احتکار گردیده یا در نهایت با نرخ بازار آزاد به دست مصرف‌کننده و واحد صنعتی رسیده است.
راهکار پایدار برای رفع این آسیب، اتصال بلادرنگ سامانه جامع تجارت با گمرک، سازمان مالیاتی، شبکه انبارها و سیستم‌های توزیع پایانه فروشگاهی است. زمانی که تمام مسیر یک محموله از زمان تخصیص تا زمان تبدیل به محصول نهایی یا فروش خرد با شناسه‌های دیجیتال رصد شود، احتمال انحراف کالا به حداقل می‌رسد. این نظارت سیستماتیک، ثبات نسبی قیمت‌ها در بازار مصرف را به ارمغان می‌آورد و موجب می‌شود دسترنج صیانت از ذخایر استراتژیک در زندگی روزمره شهروندان و رونق خطوط تولید نمود پیدا کند. بدون ایجاد این پیوستگی اطلاعاتی، تمامی تلاش‌های حوزه تخصیص ارز با چالش‌های جدی مواجه خواهد شد.
کد مطلب 6998250 
محمدحسین سیف اللهی مقدم
-
شانتاژ برای واردات آیفون ۱۵/ کمبود ارز بهانه نیست، واقعیت است
-
معمای تثبیت نرخ ارز؛ چرا تزریق بی‌رویه پاسخگوی مهار بازار نیست؟
-
بانک مرکزی: بازگشت رانت ۲۸۵۰۰ تومانی در کار نیست
-
انار «دورک» در انتظار توجه؛ صنایع تبدیلی ضرورتی برای توسعه اقتصادی
-
صفحه نخست روزنامه های خراسان رضوی سه شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵
-
کتابخانه ملی، میزبان رؤسای کتابخانه‌های ملی آسیا و اقیانوسیه
-
قالیباف: ایران در برابر تهدیدها و زیاده‌خواهی‌های آمریکا تسلیم نمی‌شود
-
تنوع‌بخشی به آبزی‌پروری خوزستان نیازمند ارزیابی زیست‌محیطی است
-
حمایت مجلس از طرح‌های حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی کشور
-
احتمال احیای مسیر انتقال گاز روسیه به اروپا از خاک اوکراین
-
زنان والیبالیست ذوب‌آهن به دنبال کسب سکو هستند
-
صادرات ۴.۹ میلیارد دلار کالا از گمرکات هرمزگان
-
عوامل مسلح اصلی درجنایت منجربه شهادت مأموران پلیس در اصفهان اعدام شدند
-
رحمان عموزاد باصلابت کشتی نگرفت؛ کامران کشتی‌گیر ۸۶ کیلوگرم نیست
-
العربی الجدید: هیئت قطری دوباره برای میانجی‌گری عازم تهران شد
-
ادعای وال‌استریت ژورنال درباره تجاوز آمریکا به منطقه‌ای از جنوب ایران
-
چای کیسه‌ای چه ضرری برای مغز دارد
-
بهترین سبزی برگ‌دار برای سلامت استخوان‌ها
-
شکار دو فروند پهپاد شناسایی آمریکایی از نوع MQM-۱۷۰ در آسمان جزیره قشم
-
امروز صدای انفجار در جنوب و شرق اصفهان شنیده می‌شود
-
بازنگری آیین‌نامه کمیته اضطرار آلودگی هوا در دستور کار قرار گرفت
-
ترکیب احتمالی استقلال مقابل الشمال قطر؛ تغییر مهم در خط دفاع
-
نکونام: بازیکنانم شجاعانه جنگیدند؛ می‌توانستیم گل سوم را هم بزنیم
-
روزنامه‌های ورزشی سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های صبح سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های ورزشی دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵
- خرید طلای آب شده
- شماتیک برد موبایل
- نظافت و آشپزی در منزل
- جواهری جواد
- خرید دوچرخه برقی
- قیمت ایمپلنت
- تشک مواج سلولی
- قیمت میلگرد سیادن ابهر
- تلفن گویا و سانترال ابری
- وکیل آنلاین
- تور کربلا هوایی
- گرمی، پلتفرم سرمایه‌گذاری فلزات گران‌بها
- لاین نوری
- بلکا
- ایمپلنت اصفهان
- خرید اپل ایدی
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- جراح بینی تهران
- جراح بینی در تهران
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه