در بزنگاههای تاریخی، رسانه فقط روایتگر اتفاقات نیست؛ گاهی خود به یکی از مهمترین بازیگران صحنه تبدیل میشود. جنگ که آغاز میشود، جامعه بیش از هر زمان دیگری به رسانهای نیاز دارد که بتواند میان مردم و حاکمیت پل بزند، اضطرابها را مدیریت کند و تصویری از یک جامعه همدل و همراه ارائه دهد. صداوسیما در سالهای جنگ ۸ ساله ایران و عراق، تا حد زیادی چنین نقشی را ایفا میکرد و به یکی از محورهای انسجام داخلی تبدیل شده بود.
در همان دورانی که جنگ هشت ساله آغاز شد رادیو و تلویزیون صرفا خبر را به مردم منتقل نمیکرد؛ روایتی از جنگ،حضور خانواده ها و انعکاس فضای جامعه باعث میشد اکثریت مردم خود را در میان جنگ ببینند. تلاش صداوسیما در آن مقطع این بود که مردم و ساختار سیاسی را یک کاسه کند و در شرایطی که عراق حملات زیادی را علیه ایران آغاز کرده بود انسجام ملی و وحدت حفظ شود.
اما اگر بنا باشد عملکرد صداوسیما در جنگ ۸ ساله و جنگ ۴۰ روزه مقایسه شود پرسش های زیادی مطرح میشود؛ اکنون مسئله این نیست که چه اخباری در چه زمانی از این رسانه منتشر میشود یا حتی چه برنامه هایی با چه میهمان های روی آنتن میرود بلکه مسئله مهم این است که این رسانه تا چه اندازه ای بازتاب دهنده صدای اکثریت جامعه است.
یکی از انتقادهای مهمی که در سال های اخیر متوجه این سازمان است انتخاب میهمانانی است که در بسیاری از موارد دیدگاههایی نزدیک به رویکرد سیاسی صداوسیما دارند؛ رویکردی تند علیه هرگونه مذاکره و حتی بعضا پایان جنگ و در عوض رویکرد مقابل با این نظرات، به ندرت و انگشتشمار دیده میشود. وقتی مخاطب احساس کند قرار است تنها یک روایت مشخص را بشنود و دیدگاههای متفاوت از آنها، اساساً جایی در قاب تلویزیون ندارند، طبیعی است که اعتماد او با رسانه رسمی کشور کم میشود. رسانهای که قرار است برای همه مردم باشد، اگر به رسانه یک جریان یا یک نگاه خاص تغییر پیدا کند، به تدریج بخشی از مخاطبان خود را از دست خواهد داد؛ همانگونه که الان هم از دست داده است و به روایت بسیاری از ناظران مرجعیت رسانهای کشور از دست صدا و سیما و حتی رسانههای داخلی خارج شده و به آن سوی آبها رفته است.
اظهارات اخیر مسعود پزشکیان درباره صداوسیما نیز از همین منظر قابل توجه است. رئیسجمهوری در انتقاد از عملکرد این سازمان خطاب به پیمان جبلی گفت: «آقای جبلی! اصلاً صداوسیما را نگاه نمیکنم؛ وقتی میبینم اعصابم خراب میشود. من که زندگیام را میخواهم برای نظام بگذارم، این نگاه را پیدا کردهام، ببینید مردم چه نگاهی دارند!».
فارغ از اینکه مخاطب با این سخنان موافق باشد یا مخالف، نفس بیان چنین جملاتی از سوی رئیسجمهوری نشان میدهد مسئله صداوسیما دیگر صرفاً یک بحث درونسازمانی نیست. وقتی رئیسجمهوری کشور میگوید حتی خودش نیز این رسانه را دنبال نمیکند، باید پرسید فاصله میان رسانه رسمی حاکمیت و جامعه که هیچ، فاصله صدا و سیما با دولت رسمی جمهوری اسلامی به چند فرسخ افزایش یافته است؟
حالا با شایعات درباره تغییر احتمالی مدیریت صداوسیما و کنار رفتن جبلی، پرسش اصلی این است که آیا این تغییر احتمالی میتواند فاصله ایجادشده میان مردم و صدا و سیما و حتی این سازمان با دولت را کاهش دهد؟ پاسخ البته صرفاً در تغییر یک مدیر خلاصه نمیشود. آنچه اهمیت دارد، تغییر ساختار و رویکردی است که بتواند صداوسیما را دوباره به رسانهای برای جامعه تبدیل کند.
اگر صداوسیما واقعاً به دنبال بازسازی نقش خود در ایجاد وحدت و انسجام ملی باشد، باید از تجربه جنگ ۸ ساله درس بگیرد؛ دورانی که رسانه توانست مردم را حول یک مسئله مشترک گرد هم آورد. امروز نیز اگر قرار است چنین نقشی تکرار شود، صداوسیما باید به جای آنکه تنها صدایی را پخش کند که خودش دوست دارد شنیده شود، باید صدای اکثریت جامعه را نیز بشنود و بازتاب دهد. در غیر این صورت، تغییر مدیر شاید اتفاقی مهم باشد، اما به تنهایی شکاف میان مردم و صدا و سیما را از بین نخواهد برد.
*روزنامهنگار
۲۹۲۲۱
کد مطلب 2274495
-
ورود مجلس به پرونده مجوز فروش نفت به ۴ تراستی / ماجرای مجوز فروش ۸۰ میلیون بشکه نفت به ۴ تراستی مسئلهدار پس از تفاهمنامه اسلامآباد چیست؟
-
صدا و سیمای جنگ ۸ ساله و صدا و سیمای جنگ ۴۰ روزه
-
خاندوزی و آقامحمدی در یک قاب/ تودیع و معارفه در دفتر رهبر انقلاب + تصویر
-
نائب رئیس مجلس: ساعت کار رهبر شهید از پنج و نیم صبح شروع میشد / دشمن در نهایت با موشک سنگرشکن امام ما را به شهادت رساند
-
علی آقامحمدی کیست؟ / پایان سه دهه حضور در لایه اول سیاستگذاری اقتصادی در دفتر رهبری
-
متن رأی دادگاه صادق قطبزاده؛ اتهاماتی که به اعدام او انجامید
-
وزیر دولت رئیسی حکم گرفت / رئیس جدید کارگروه بررسیهای اقتصادی دفتر رهبر انقلاب معرفی شد
-
سید احسان خاندوزی کیست؟ / از فرماندهی تیم مالیاتی تا کلیدداری اقتصادی دفتر رهبری
-
علی آقامحمدی کیست؟ / پایان سه دهه حضور در لایه اول سیاستگذاری اقتصادی در دفتر رهبری
-
پیام قالیباف خطاب به مردم + جزئیات