یزد- عضو هیئت علمی دانشگاه با اشاره به تحول اندیشه رضا داوری اردکانی گفت: دغدغه فکری این فیلسوف از نقد تجدد و غرب به مسئله توسعهنیافتگی ایران تغییر یافته است.
به گزارش خبرنگار مهر، سید محمد مرشدیزاده، صبح دوشنبه در مراسم بزرگداشت فیلسوف فرهنگ، دکتر رضا داوری اردکانی، با بررسی سیر تحول اندیشه سیاسی این فیلسوف معاصر اظهار کرد: داوری اردکانی برخلاف برخی متفکران، دارای یک نظریه سیاسی منسجم و دستگاه مستقل فلسفه سیاسی نیست؛ ازاینرو برای شناخت دیدگاههای سیاسی او باید اندیشه فلسفی وی را در بستر تحولات اجتماعی و سیاسی حدود ۶۰ سال گذشته بررسی کرد.
وی با اشاره به خاستگاههای فکری داوری اردکانی افزود: سه سرچشمه مهم در شکلگیری اندیشه او قابل شناسایی است؛ نخست حکمت یونان باستان و اندیشه افلاطون و ارسطو، دوم سنت اندیشه سیاسی و فلسفی و سوم فلسفه مدرن که بهویژه اندیشههای هایدگر در آن تأثیرگذار بوده است. همچنین برخی اندیشمندان داخلی از جمله احمد فردید نیز در شکلگیری فضای فکری او نقش داشتهاند.
داوری اردکانی در امتداد جریان نقد تجدد
مرشدیزاده با اشاره به جریانهای فکری منتقد تجدد در ایران تصریح کرد: از دوره مشروطه و همزمان با ورود اندیشه مدرن به ایران، جریانهایی در حمایت از تجدد شکل گرفتند، اما در ادامه شاهد ظهور اندیشمندانی بودیم که رویکردی انتقادی به تجدد داشتند و بازگشت به خویشتن را مطرح کردند.
وی ادامه داد: افرادی همچون جلال آلاحمد، داریوش شایگان، علی شریعتی و احمد فردید از جمله چهرههایی بودند که در شکلگیری این جریان فکری نقش داشتند و داوری اردکانی را نیز میتوان در امتداد این سنت فکری بررسی کرد؛ هرچند او بر استقلال اندیشه خود و تأثیرپذیری انتقادی از دیگر متفکران تأکید داشته است.
عضو هیئت علمی دانشگاه با اشاره به تأثیر تحولات سیاسی و اجتماعی بر اندیشه داوری اردکانی گفت: وقوع انقلاب اسلامی، تحولات فکری پس از انقلاب، مباحث مربوط به ناسیونالیسم و مواجهه با جریانهای مختلف سیاسی، در شکلگیری دیدگاههای او تأثیرگذار بودهاند؛ بهگونهای که در دورههایی نقد لیبرالیسم، دفاع از انقلاب اسلامی و نقد برخی رویکردهای اصلاحطلبانه در آثار و دیدگاههای او مشاهده میشود.
غرب یک عالم تاریخی است، نه الگویی قابل کپیبرداری
مرشدیزاده با تشریح دیدگاه داوری اردکانی درباره غرب بیان کرد: از نظر او غرب صرفاً مجموعهای از نظامهای سیاسی و اقتصادی نیست، بلکه یک عالم تاریخی است که بر اساس تجربههای خاص تاریخی و جغرافیایی خود شکل گرفته و رشد کرده است.
وی افزود: بر همین اساس، نمیتوان تصور کرد که با حذف برخی مؤلفههای غرب یا کنار گذاشتن لیبرالیسم، مسائل و مشکلات آن برطرف میشود. همچنین الگوبرداری کامل از تجربه تاریخی غرب برای جامعه ایران امکانپذیر نیست؛ چراکه ایران نیز دارای تجربه تاریخی و شرایط خاص خود است و باید مسیر تحول متناسب با این ویژگیها را دنبال کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه با اشاره به دیدگاه داوری درباره ناسیونالیسم نیز گفت: تجربه ناسیونالیسم در غرب را نمیتوان عیناً به جامعه ایران منتقل کرد و این مفهوم باید در بستر شرایط تاریخی و اجتماعی ایران مورد بررسی قرار گیرد.
انقلاب بدون تحول فکری محقق نمیشود
وی با اشاره به دیدگاه داوری اردکانی درباره انقلاب اسلامی اظهار کرد: در نگاه او، انقلاب صرفاً یک تغییر سیاسی یا جابهجایی در ساختارهای اجتماعی نیست، بلکه باید با نوعی تحول فکری همراه باشد. به تعبیر دیگر، تحقق واقعی انقلاب زمانی امکانپذیر است که تغییر در سطح اندیشه نیز اتفاق بیفتد.
مرشدیزاده با اشاره به تمایز میان مفهوم انقلاب و اصلاحات در اندیشه این فیلسوف افزود: داوری اردکانی با تلقی اصلاحات بهعنوان نوعی مهندسی اجتماعی مخالف است؛ به این معنا که نمیتوان جامعه را مانند یک پروژه از پیش طراحی کرد و برای حرکت آن به سمت مشخصی برنامهریزی مهندسیشده انجام داد.
وی ادامه داد: در نگاه داوری، اصلاحات نیز باید با توجه به شرایط تاریخی و واقعیتهای جامعه مورد بررسی قرار گیرد و نمیتوان آن را صرفاً به طراحی و اجرای برنامههای از پیش تعیینشده تقلیل داد. او همچنین درباره انقلاب و پیامدهای آن با نوعی احتیاط نظری مواجه است.
بازنگری در اندیشه؛ توسعهنیافتگی به دغدغه اصلی تبدیل شد
عضو هیئت علمی دانشگاه با اشاره به یکی از تحولات مهم در اندیشه داوری اردکانی خاطرنشان کرد: در سالهای بعد، بهویژه از دهه ۸۰ به بعد، شاهد نوعی بازنگری در دیدگاههای او هستیم؛ بهگونهای که مسئله توسعهنیافتگی به یکی از دغدغههای اصلی این فیلسوف تبدیل میشود.
وی افزود: در نوشتههای متأخر داوری اردکانی، اهمیت توسعه و ضرورت توجه به مسئله توسعهنیافتگی برجستهتر شده و میتوان نوعی بازگشت و بازاندیشی نسبت به برخی دیدگاههای پیشین او را مشاهده کرد.
مرشدیزاده در پایان با اشاره به مسیر علمی و دانشگاهی داوری اردکانی گفت: او پس از تحصیلات اولیه در اردکان و اصفهان، تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته فلسفه دانشگاه تهران ادامه داد و در سال ۱۳۴۶ از رساله خود با عنوان «افلاطون و ارسطو» دفاع کرد. وی در ادامه مسئولیتهایی همچون تدریس در دانشگاه تهران، ریاست دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، سرپرستی کمیسیون ملی یونسکو و ریاست فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران را برعهده داشته است.
کد مطلب 7012633
-
دومین روز آیین نکوداشت «رضا داوری اردکانی»
-
اندیشه داوری اردکانی جریانی فلسفی و زنده در پیوند با جهان معاصر است
-
استاندار یزد: تکریم مفاخر علمی، الگوسازی برای نسلهای آینده است
-
زمستان پشت در کارخانهها؛سایه کمبود گاز بر تولید
-
جریمه سنگین قاچاقچیان کالا و دام در آذربایجانشرقی
-
وضعیت جوی و دریایی نسبتا آرامی برای استان بوشهر مورد انتظار است
-
توضحیات مدیر آموزش و پرورش جم در مورد برخورد با یک دانش آموز
-
مظفری: نماز اول وقت باید بر همه امور مقدم باشد
-
افزایش ۱۴ درصدی کشف سرقتهای مهم در هفت ماه نخست امسال
-
تاکید روسیه بر تداوم رایزنیها برای تبادل گسترده اسرا با اوکراین
-
افزایش بارشهای پاییزی در استان سمنان؛ خشکسالی تمام نشدهاست
-
مراجعه بیش از ۳۲هزار ناوگان عمومی به مراکز معاینه فنی سیستان وبلوچستان
-
بازسازی کشور نباید به بازگشت به شرایط پیش از جنگ محدود شود
-
نتایج کنکور تا پنجشنبه اعلام میشود؛ نحوه برگزاری کلاس قبولیهای کنکور
-
بارش سنگین و شدید باران در مازندران
-
دویست و شصتمین حضور مردم آستانه در تجمعات
-
تجمعات شبانه رودسر به ایستگاه ۲۶۰ رسید
-
تعداد دندانها علامت هشدار دهنده زوال عقل
-
روزنامههای اقتصادی دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵
-
سالروز حماسه اصفهان در داغ ۳۷۰شهید؛ روایت خانه هایی که مقبره شهدا شدند
-
پیش فروش بلیت قطارهای مسافری آذرماه از چهارشنبه آغاز میشود
-
افت قیمت جهانی طلا و نقره؛ اونس طلا به ۳۸۷۱ دلار رسید
-
عرضه بیش از ۲۰۰ میلیارد ریال کالای منقول در مزایده اموال تملیکی لرستان
-
روزنامههای ورزشی دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵
- هدایای تبلیغاتی تهران سارنگ
- امداد خودرو
- لاین نوری
- خرید طلای آب شده
- شماتیک برد موبایل
- نظافت و آشپزی در منزل
- جواهری جواد
- خرید دوچرخه برقی
- قیمت ایمپلنت
- تشک مواج سلولی
- قیمت میلگرد سیادن ابهر
- تلفن گویا و سانترال ابری
- وکیل آنلاین
- تور کربلا هوایی
- گرمی، پلتفرم سرمایهگذاری فلزات گرانبها
- ایمپلنت اصفهان
- خرید اپل ایدی
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- جراح بینی تهران
- جراح بینی در تهران
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه

