«خواژن»؛ روایتی از الهه آب که از دل زاگرس به جهان رسید

«خواژن»؛ روایتی از الهه آب که از دل زاگرس به جهان رسید

حدیث مرادی کارگردان مستند «خواژن» با اشاره به پرداختن به آئین بومی شکرگزاری آب گفت که این اثر روایتی از آب، زن و حافظه جمعی است که در دل زاگرس جریان دارد.

حدیث مرادی یکی از کارگردانان مستند کوتاه «خواژن» در گفتگو با خبرنگار مهر بیان کرد: آشنایی من با سوژه «خواژن» به دوران کارآموزی‌ام در اداره میراث فرهنگی برمی‌گردد؛ زمانی که دانشجوی مهندسی مرمت بودم. در آن دوره با دکتر پویا طالب‌نیا آشنا شدم، باستان‌شناسی که نقش مهمی در ثبت جهانی هورامان داشت. او از علاقه‌ام به سینما و پیشینه‌ام در رشته تاریخ مطلع بود و همین موضوع باعث شد تصمیم بگیریم روی یک آئین کمتر شناخته‌شده در منطقه تحقیق کنیم.

وی افزود: در جریان پژوهش‌ها، با مراسمی به نام «صفورا» روبه‌رو شدیم؛ آئینی که هر سال برای شکرگزاری آب برگزار می‌شود. هرچه جلوتر رفتیم، نشانه‌های بیشتری پیدا کردیم که این مراسم ریشه در آئین‌های کهن مرتبط با آناهیتا الهه آب دارد. آنچه بیش از همه برایم جذاب بود، نقش محوری زنان در اجرای این آئین بود؛ زنانی که مراسم را پیش می‌بردند و مردان، بی‌آنکه در مرکز توجه باشند، در پشت صحنه همراه و پشتیبان آنها بودند. از سوی دیگر، با وجود قدمت این آئین، تقریباً هیچ‌کس جز مردم همان آبادی از آن خبر نداشت و احساس کردم ثبت آن پیش از آنکه به فراموشی سپرده شود، یک ضرورت است.

این کارگردان درباره جذابیت پرداختن به این سوژه توضیح داد: چیزی که این سوژه را برای من فراتر از یک آئین بومی برد، وجه جهان‌شمول آن بود. اگرچه مراسم در دل هورامان و زاگرس برگزار می‌شود، اما مفهوم آن به اسطوره آب و الهه آناهیتا بازمی‌گردد؛ شخصیتی که در فرهنگ‌ها و تمدن‌های مختلف جهان با نام‌ها و روایت‌های گوناگون حضور دارد. در عین حال، آنچه کمتر به آن پرداخته شده، جایگاه زاگرس به‌عنوان یکی از خاستگاه‌های این آئین است. ما با تکیه بر مقاله‌ها و پژوهش‌های دکتر نجم‌الدین فوق‌دکترای اسطوره‌شناسی و همچنین تحقیقات مشترک دکتر پویا طالب‌نیا و خودم، تلاش کردیم این پیوند تاریخی را در مستند روایت کنیم.

«خواژن»؛ روایتی از الهه آب که از دل زاگرس به جهان رسید

وی ادامه داد: از همان ابتدا تصمیم گرفتیم تنها ثبت‌کننده مراسم امروز نباشیم. این آئین در گذر زمان دچار تغییراتی شده بود، بنابراین با اتکا به پژوهش‌های تاریخی و اسطوره‌شناختی، بخش‌هایی از شکل کهن آن را در دل روایت مستند بازسازی کردیم تا مخاطب بتواند در کنار مراسم امروز، ردپای گذشته و سیر تحول آن را نیز ببیند.

این کارگردان اظهار کرد: در میانه تحقیقات، پیش از ساخت مستند، من همزمان درس سینما را به‌صورت آکادمیک دنبال می‌کردم. در همین دوران با یکی از همکلاسی‌هایم، پریسا عبداللهی، آشنا شدم که او هم به این سوژه علاقه‌مند شد و در نهایت تصمیم گرفتیم این مستند را به‌صورت کارگردانی مشترک بسازیم.

وی در پاسخ به این پرسش که مستندسازی در فضای بومی و روستایی چه چالش‌هایی داشت، توضیح داد: برخلاف تصوری که معمولاً درباره فیلمبرداری در فضاهای بومی وجود دارد، مردم منطقه با روی باز از ما استقبال کردند. از همان ابتدا تلاش کردیم پیش از فیلمبرداری، شنونده باشیم و با احترام وارد فضای زندگی و آئین‌شان شویم. وقتی این اعتماد شکل گرفت، همکاری مردم کاملاً صمیمانه شد و احساس می‌کردیم خودشان هم دوست دارند این بخش از فرهنگشان ثبت و دیده شود. بزرگ‌ترین چالش ما حفظ اصالت مراسم بود؛ نمی‌خواستیم حضور دوربین باعث تغییر ریتم طبیعی آئین یا تبدیل شدن آن به یک اجرا برای دوربین شود. تلاش کردیم تا حد ممکن فقط مشاهده‌گر باشیم.

این کارگردان درباره معنی «خواژن» عنوان کرد: «خواژن» واژه‌ای بومی است که از دل همان فرهنگ و جغرافیا می‌آید. برای ما فقط یک عنوان نبود، بلکه بخشی از هویت فیلم بود. «خوان» به معنای الهه آب (آناهیتا) است و انتخاب این نام تلاشی بود برای حفظ اصالت روایت و تأکید بر اینکه این مستند از دل همان سرزمین و همان فرهنگ روایت می‌شود.

«خواژن»؛ روایتی از الهه آب که از دل زاگرس به جهان رسید

این فیلمساز در پایان درباره بازخورد داوران و مخاطبان بین‌المللی نسبت به تماشای این مستند که درباره یک آئین بومی ایران است، گفت: برای مخاطبان بین‌المللی، ترکیب میان یک آئین کاملاً بومی و مفاهیمی جهان‌شمول جذاب بود. فیلم اگرچه از یک روستای کوچک در هورامان آغاز می‌شود، اما درباره نسبت انسان با آب، طبیعت و حافظه فرهنگی صحبت می‌کند؛ مفاهیمی که محدود به یک جغرافیا نیستند. همچنین نقش زنان در حفظ و انتقال این آئین و پژوهش تاریخی پشت فیلم، برای بسیاری از مخاطبان و داوران قابل‌توجه بود. مهم‌تر از همه، شخصی که این مستند را روایت می‌کند، کسی است به نام شاه‌سلطان که با وجود سن بالا، بسیاری از مطالب علمی را با زبان ساده خود برای مخاطب بازگو می‌کند. به نظرم «خواژن» در نهایت فقط روایت یک رسم محلی نیست، بلکه تلاشی برای بازخوانی بخشی از حافظه فرهنگی بشر است که هنوز در گوشه‌ای از زاگرس زنده مانده است.

مستند کوتاه «خواژن» به تهیه‌کنندگی پویا طالب‌نیا و کارگردانی حدیث مرادی و پریسا عبداللهی ساخته شده و بازگو کننده آئین کهن استان کردستان در میراث جهانی هورامان است که مردم این دیار هزاران سال آن را حفظ کرده و بر اساس اعتقادات دینی و باورهای محلی خود در پاسداشت آن کوشیده اند و می‌توان نمونه های آن را در تمدن های باستانی همچون یونان، بین النهرین و روم مشاهده کرد.

از دیگر عوامل این مستند می‌توان به تحقیق و پژوهش: پویا طالب‌نیا و حدیث مرادی، مشاور علمی و نویسنده نریشن: نجم‌الدین جباری، فیلمبردار: زانیار لطفی، تصویر هوایی: سعید حسن راشدی، دستیاران فیلمبردار: سوران رحیمی و میلاد بهرامی، تدوین: عماد خدابخش، دستیار تدوین: فاطمه نوروزی، صدابردار: امید کرمی، مدیر تولید: اقبال مروتی، برنامه‌ریز: کیوان بی‌نیاز، طراح صحنه: حدیث مرادی و پریسا عبداللهی، طراح لباس: هیدا صادقیان، حدیث مرادی و پریسا عبداللهی، عکاس: عرفان کرمی، ویرایشگر صدا و طراح صدا: آرش قاسمی، اصلاح رنگ: پگاه حامد، تیزر: امید میرزایی، طراح پوستر: متین خیبلی، تدارکات: داناکریم، طراح لوگو: ارسلان بهرامی، تیتراژ: میثم میرزایی، مترجم زیرنویس: دکتر زانیار نقشبندی، آهنگساز: شهرام علیمحمدی، آواگر: ساقی کمالی، نوازندگان: بهروز آشناگر (ویولن و آلتو)، نیما شفیعی (شمشال)، پژمان نقشبندی (دف، سازهای کوبه‌ای و پرکاشن) و چیا زرگر (سازهای الکترونیک)، ضبط موسیقی: استودیو هارمونی، صدابرداری، میکس و مسترینگ موسیقی: چیا زرگر، راوی: شاه سلطان نظری و پخش بین‌الملل: سولماز اعتماد اشاره کرد.

کد مطلب 6894839 ندا زنگینه

  • مستند «خواژن» در جشنواره بلغارستانی اکران شد

  • برگزاری آیین «کومسای» در هورامان

  • باید حقیقت جنگ را روایت کنیم؛ وطن، ایران و مردم خط قرمز مستندساز باشد

  • تلگرام خبرگزاری زیر خبر
  • تلویزیون آن
  • اختصاص ۲۰ میلیارد تومان برای حفظ آبیدر؛استخدام چهار مجروح حادثه آبیدر

  • گزارش نیویورک تایمز از خسارت‌های آمریکا در حملات تلافی جویانه ایران

  • ۱۰۰دانشجومعلم دانشگاه فرهنگیان عازم پیاده‌روی اربعین می‌شوند

  • موفقیت‌های نظامی اخیر ایران چگونه موقعیت ترامپ را متزلزل کرد؟

  • حمله هوایی مجدد دشمن آمریکایی به شهرستان کیار

  • «خواژن»؛ روایتی از الهه آب که از دل زاگرس به جهان رسید

  • دیدار وزرای خارجه روسیه و آمریکا در مانیل

  • وفایی وارد جدول اصلی مسابقات اسنوکر شنژن شد

  • چه عاملی سلمان را از صحابی معمولی به خویشاوند خاندان رسالت ارتقا داد؟

  • ۴۵ درصد سموم شمال برای مقابله با مگس مدیترانه‌ای مصرف می شود

  • او از لیست ترور موساد خبر داشت

  • حمله موشکی به شلمچه ۲ شهید و ۱۱ مجروح داشت

  • توضیحات معاون استاندار خوزستان درباره حمله موشکی آمریکا به مرز شلمچه

  • حمله به شلمچه خللی در تردد زائران ایجاد نکرد

  • ادعای ترامپ: درگیری با ایران «محدود» است/ نیازی به تنگه‌ها نداریم!

  • معاون استاندار: یک نقطه در اطراف اهواز هدف حمله موشکی قرار گرفت

  • حمله به دو نفتکش سعودی/ یحیی سریع: در عمق خاک عربستان پاسخ خواهیم داد

  • جدول زمانی قطع برق استان کرمانشاه در روز پنجشنبه یک مرداد منتشر شد

  • سردار موسوی: زیرساخت بزنید خاموشی خودتان قطعی است

  • هشدار قرارگاه خاتم: اجازه نمی‌دهیم یک قطره نفت صادر شود

  • روزنامه‌های ورزشی چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵

    روزنامه‌های ورزشی چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های اقتصادی چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵

    روزنامه‌های اقتصادی چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های صبح چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵

    روزنامه‌های صبح چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵

  • خرید طلای آب شده
  • قیمت موکت
  • تور کربلا
  • استند تسلیت
  • مداحی اربعین
  • دوربین مداربسته
  • مرجع پاسخ معتبر پزشکان
  • فروش مواد شیمیایی
  • قیمت ایمپلنت
  • قیمت طلا آنلاین
  • قطعات لباسشویی
  • بلیط هواپیما
  • پرشین هتل
  • نمایندگی بوش در تهران
  • بهترین جراح بینی
  • آموزشگاه زبان ملل
  • قیمت و خرید سمعک نامرئی
  • مهرینو
  • تهران تایمز
  • روزنامه آگاه