هم‌زمان با سیصدمین سال انتشار «سفرهای گالیور»، مجموعه‌ای از نمایشگاه‌ها، جشنواره‌ها و نشست‌های فرهنگی در ایرلند به بررسی این اثر کلاسیک و ماندگار ادبیات جهان می‌پردازند.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، رمان طنز «سفرهای گالیور» نوشته جاناتان سویفت، نویسنده و کشیش ایرلندی، نخستین بار در اکتبر ۱۷۲۶ منتشر شد و به‌سرعت به اثری پرطرفدار تبدیل شد. اکنون، سه قرن پس از انتشار این کتاب، کالج ترینیتی دوبلین، دانشگاه محل تحصیل سویفت، و مراکز فرهنگی مختلف در ایرلند با برگزاری برنامه‌هایی ویژه، ریشه‌های شکل‌گیری این اثر، بازخوانی‌های معاصر آن و نگاه پیشگویانه‌اش به فناوری و جامعه را بررسی می‌کنند.
در مارس ۱۷۲۶، کشیشی ایرلندی به لندن رفت و ترتیبی داد تا نسخه دست‌نویس رمانش در تاریکی شب به دست ناشری برسد. رئیس کلیسای جامع سنت پاتریک در دوبلین می‌دانست که انتشار این کتاب جنجال‌برانگیز خواهد شد و به همین دلیل می‌خواست آن را بدون ذکر نام نویسنده منتشر کند.
نام او جاناتان سویفت بود و کتابش «سفر به سرزمین‌های دوردست جهان» نام داشت؛ اثری طنزآمیز که در اکتبر همان سال منتشر شد و اکنون، پس از گذشت ۳۰۰ سال، بیش از هر نام دیگری با عنوان «سفرهای گالیور» شناخته می‌شود.
این کتاب از همان ابتدا توجه بسیاری را جلب کرد. سویفت در این اثر، تظاهرها و ادعاهای جامعه انگلستان در دوران پادشاهی جرج را به سخره گرفت. کتاب به‌واسطه ترجمه‌های گوناگون، نسخه‌های ویژه کودکان، داستان‌های مصور و اقتباس‌های سینمایی، به بخشی از فرهنگ عامه تبدیل شد.
اکنون سالگرد انتشار این اثر در کالج ترینیتی دوبلین، محل تحصیل سویفت، و همچنین در رویدادهای مختلف سراسر ایرلند گرامی داشته می‌شود.
از سرزمین لی‌لی‌پوت تا دنیای فناوری و هوش مصنوعی
نمایشگاه‌ها، جشنواره‌ها، نشست‌های تخصصی، مسابقه‌های هنری و کارگاه‌های گوناگون، ابعاد مختلف شاهکار سویفت را بررسی می‌کنند؛ از چگونگی شکل‌گیری رمان و بازخوانی آن از منظر فمینیستی گرفته تا تصویر پیشگویانه نویسنده از جامعه‌ای که اسیر نوعی هوش مصنوعی شده است.
استفانی برین، دستیار کتابدار و یکی از گردانندگان نمایشگاه کالج ترینیتی، می‌گوید نخستین سفر لموئل گالیور به سرزمین لی‌لی‌پوت، همان بخشی از داستان است که امروزه بیش از سایر بخش‌ها برای مخاطبان آشناست. با این حال، نمایشگاه بازدیدکنندگان را به سفری در تمام سرزمین‌هایی می‌برد که گالیور در طول ماجراجویی‌هایش با آن‌ها روبه‌رو می‌شود؛ از لی‌لی‌پوت و برابدینگ‌نگ گرفته تا لاپوتا و سرزمین هوئی‌هنم‌ها.
این نمایشگاه تا ماه دسامبر ادامه دارد و به‌صورت برخط نیز در دسترس است. آثار به نمایش درآمده از مجموعه دانشگاهی شامل صدها نسخه از «سفرهای گالیور» و بازآفرینی‌های گوناگون آن است؛ از تصویرسازی‌های حکاکی‌شده و کتاب‌های سه‌بعدی گرفته تا یک داستان مصور از شرکت مارول در سال ۱۹۷۶ و تنها نسخه شناخته‌شده باقی‌مانده از خلاصه‌ای از این کتاب که در سال ۱۷۶۱ چاپ شده است.
همسر گالیور؛ صدایی که در روایت اصلی کمتر شنیده شد
آیلین داگلاس، استاد زبان و ادبیات انگلیسی و یکی دیگر از گردانندگان نمایشگاه، می‌گوید صدای مری، همسر گالیور، که در روایت اصلی نادیده گرفته می‌شود و در دوران بارداری در خانه می‌ماند تا شوهرش سرانجام با خلق‌وخویی ترش به خانه بازگردد، در آثار ادبی معاصر مورد توجه قرار گرفته است.
از جمله این آثار می‌توان به «معشوقه لی‌لی‌پوت» نوشته آلیسون فل و «همسر گالیور» نوشته لورن چِیتر اشاره کرد؛ آثاری که تلاش کرده‌اند داستان را از زاویه دید شخصیتی بازگو کنند که در روایت اصلی فرصت چندانی برای بیان تجربه‌های خود ندارد.
طنز سویفت درباره علم و فناوری؛ روایتی فراتر از زمان خود
به گفته داگلاس، ماجراهای گالیور در لاپوتا، جزیره‌ای شناور که به هنر و علم اختصاص دارد، با نگرانی‌های امروز درباره فناوری ارتباط نزدیکی پیدا می‌کند.
ساکنان این جزیره در پی استخراج پرتوهای خورشید از خیار هستند و می‌کوشند با استفاده از دستگاهی متشکل از سیم‌ها، دسته‌ها و قطعات کاغذ، به دانش دست پیدا کنند. این دستگاه می‌تواند بدون کوچک‌ترین کمکی از نبوغ یا مطالعه، نوشته‌هایی درباره فلسفه، شعر و ریاضیات تولید کند.
سویفت با ترسیم چنین جهانی، شیفتگی افراطی به فناوری و این تصور را به طنز می‌گیرد که می‌توان بدون تفکر و خلاقیت انسانی به دانش دست یافت.
در پادشاهی لوگناگ نیز گالیور ابتدا مجذوب استرولدبرگ‌ها می‌شود؛ گروهی از انسان‌ها که جاودانه‌اند، اما همچنان به شکلی بی‌پایان پیر و بیمار می‌شوند. این تجربه، جذابیت اولیه جاودانگی را به هراسی عمیق از زندگی ابدی همراه با فرسودگی تبدیل می‌کند.
برگزاری نشست‌های ادبی و هنری در ایرلند
روز چهارشنبه، نشستی در کالج ترینیتی برگزار می‌شود که در آن نقش هنر در به چالش کشیدن قدرت، و انتقادهای گالیور از خودپسندی انسان و غرور علمی، مورد بحث قرار می‌گیرد.
در کلیسای جامع سنت پاتریک نیز گروه کر کودکان برای نخستین بار اثری از شان دوهرتی، آهنگساز ایرلندی، را اجرا خواهد کرد. این برنامه با اجرای قطعاتی برای ارگ و خوانش بخش‌هایی از «سفرهای گالیور» توسط برندان تومی، پژوهشگر آثار سویفت، همراه است.
همچنین نمایشگاهی به همراه مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها در کتابخانه رابینسون در شهرستان آرما تا ماه دسامبر ادامه خواهد داشت.
جاناتان سویفت؛ نویسنده‌ای که قدرت را به سخره گرفت
جاناتان سویفت در سال ۱۶۶۷ متولد شد. او در کنار فعالیت در کلیسای ایرلند، رساله‌ها و مقاله‌هایی می‌نوشت که نقشی مهم در شکل‌گیری طنزی گزنده، خونسرد و بی‌پرده داشتند.
یکی از مشهورترین آثار او، «پیشنهادی فروتنانه»، نمونه‌ای برجسته از این شیوه نگارش است. سویفت در این متن، به‌صورت کنایه‌آمیز پیشنهاد می‌کند برای کاهش رنج فقرای ایرلندی، فرزندان خانواده‌های فقیر به‌عنوان غذا به ثروتمندان فروخته شوند؛ پیشنهادی هولناک که با هدف افشای بی‌رحمی و بی‌تفاوتی صاحبان قدرت در برابر فقر و گرسنگی نوشته شده بود.
سویفت «سفرهای گالیور» را در دوبلین و در ملکی در شهرستان میث نوشت. گفته می‌شود تفاوت جثه برخی کارگران بسیار بلندقد و بسیار کوتاه‌قد آن منطقه نیز الهام‌بخش بخشی از روایت داستان بوده است.
از جنگ بر سر تخم‌مرغ تا نقد فساد سیاسی
گالیور پس از غرق شدن کشتی‌اش به لی‌لی‌پوت می‌رسد؛ سرزمینی که ساکنان کوچک‌اندام آن با پادشاهی رقیب بر سر این موضوع می‌جنگند که تخم‌مرغ آب‌پز را باید از کدام سر شکست. این اختلاف مضحک، کنایه‌ای از درگیری‌های فرقه‌ای و مذهبی اروپا است.
گالیور ناوگان دریایی بلفوسکو را به تصرف درمی‌آورد و در ماجرایی دیگر، آتش کاخ لی‌لی‌پوت را با ادرار کردن خاموش می‌کند؛ صحنه‌ای که نمونه‌ای از طنز بی‌پروا و هنجارشکن سویفت است.
در سفر به برابدینگ‌نگ، گالیور در میان غول‌ها گرفتار می‌شود. روایت‌های او درباره «کشور عزیز و زادگاهش» ناخواسته فساد و بی‌رحمی جامعه خودش را آشکار می‌کند. فرمانروای این سرزمین نیز در واکنش، انسان‌ها را زیان‌بارترین و نفرت‌انگیزترین موجودات کوچکی توصیف می‌کند که طبیعت اجازه داده است بر سطح زمین بخزند.
بنجامین موت، ناشر کتاب، در زمان انتشار از هویت واقعی نویسنده اطلاعی نداشت؛ با این حال، به گفته داگلاس، موفقیت چشمگیر کتاب و سابقه ادبی سویفت باعث شد بسیاری به هویت او پی ببرند. داگلاس می‌گوید: «مردم کم‌وبیش می‌دانستند که نویسنده خود اوست.»
مترجم: ریحانه اسکندری
منبع: گاردین
۵۹۲۴۴
کد مطلب 2294347
-
جشن دوستداران «سفرهای گالیور» به مناسبت سیصدمین سال انتشار شاهکار طنز جاناتان سویفت
-
سیف‌الله صمدیان: یک برادر دلی را از دست دادم / نام محسن راستانی با «جهان‌آرا» پیوند خورده است
-
آلبوم موسیقی «دَم» منتشر شد/ ۱۱ قطعه باکلام و بی‌کلام با ۱۶ نوازنده مطرح و ۴ خواننده
-
سهم فرهنگ از سبد خرید کارگران / از ۱۷۲ بلیت سینما تا ۷ بلیت کنسرت با حداقل دستمزد
-
انتصاب سه مدیر جشنواره تئاتر کودک و نوجوان همدان
-
نیل یانگ بار دیگر از ترامپ شکایت کرد؛ درخواست غرامت ۱۰ میلیون دلاری به‌دلیل استفاده بدون اجازه از یک ترانه