سلیقه ایرانیها در انتخاب مبلمان طی سالهای اخیر از مدلهای حجیم، رسمی و پرجزئیات به سمت طراحیهای سادهتر، راحتتر و کمحجمتر حرکت کرده است. کوچکتر شدن خانهها، تغییر سبک زندگی، کمرنگ شدن پذیرایی رسمی و تأثیر شبکههای اجتماعی از مهمترین عوامل این تغییر هستند. با این حال، این روند به معنای حذف سبکهای کلاسیک و سنتی نیست و بسیاری از خانههای ایرانی امروز ترکیبی از مبلمان مدرن، عناصر سنتی و نیازهای زندگی روزمره را در کنار هم قرار دادهاند.
اگر تصاویر خانههای ایرانی در چند دهه گذشته را کنار تصاویر خانههای امروزی بگذاریم، یکی از واضحترین تفاوتها را میتوان در انتخاب مبلمان دید. مبلهای حجیم، چوبهای منبتکاریشده و پارچههای طرحدار هنوز طرفداران خود را دارند، اما در بسیاری از خانههای جدید جای خود را به فرمهای سادهتر، رنگهای خنثی و مبلمان راحتی دادهاند.
محدودتر شدن فضای زندگی در خانههای شهری، گسترش زندگی آپارتمانی، اهمیت بیشتر راحتی، تغییر مفهوم پذیرایی و تصاویری که در شبکههای اجتماعی از دکوراسیون خانهها دیده میشود، در شکلگیری انتخابهای جدید نقش داشتهاند.
مبل در خانه ایرانی همیشه فقط یک وسیله برای نشستن نبود
در بسیاری از خانههای سنتی، فرش، پشتی و نشستن روی زمین بخش اصلی فضای زندگی بود و مبل به معنای امروزی جای ثابتی در خانه نداشت. در دوره قاجار نیز فرش، تشک و بالش همچنان ابزار اصلی نشستن بودند و استفاده از صندلی و مبلمان اروپایی بیشتر به دربار و گروههای مرفه محدود میشد.
با تغییر سبک زندگی شهری، استفاده از مبل بهتدریج از فضاهای رسمی فراتر رفت. در سالهای بعد، مدلهای استیل، کلاسیک و غیره برای مدت زیادی نماد پذیرایی رسمی و مجلل بودند؛ انتخابی که هنوز هم طرفداران خود را دارد. با این حال، خانه ایرانی امروز به یک سبک محدود نیست و از مبل راحتی و کمحجم تا مبل مینیمال، ماژولار و ترکیبی در آن دیده میشود.
چه چیزی سلیقه ایرانیها را تغییر داده؟
تغییر سلیقه ایرانیها در انتخاب مبلمان را نمیتوان فقط نتیجه عوض شدن مد دانست. چند تغییر بیش از بقیه بر انتخاب مبلمان اثر گذاشتهاند که در ادامه به آنها پرداختیم:
محدودیت فضای خانه، جا را برای مبلهای حجیم کمتر کرد
مبل سلطنتی و کلاسیک با دستههای پهن، تاجهای بلند و بدنههای حجیم در خانههای بزرگ جلوه بیشتری دارند، اما در آپارتمانهای کوچکتر همین ویژگیها میتوانند بخش زیادی از فضا را اشغال کنند.
در چنین شرایطی، مدلهای کمحجمتر انتخاب کاربردیتری هستند. مبلهای پایهدار، مدلهای L، کاناپههای جمعوجور و طراحیهایی با دستههای باریک فضای کمتری میگیرند و امکان چیدمان منعطفتری ایجاد میکنند؛ موضوعی که در خانههایی با نشیمن و پذیرایی مشترک اهمیت بیشتری پیدا میکند.
پذیرایی رسمی کمکم جای خود را به نشیمن روزمره داد
در بسیاری از خانههای قدیمیتر، فضای پذیرایی بیشتر برای مهمانها تعریف میشد. در چنین فضایی، ظاهر مبل و هماهنگی آن با دکوراسیون بیش از راحتی اهمیت داشت. امروز اما مرز میان «پذیرایی» و «نشیمن» در خانهها کمرنگتر شده است. همان فضایی که مهمان در آن مینشیند، محل تماشای تلویزیون، دورهمی خانوادگی، استراحت، کار با لپتاپ یا حتی غذا خوردن است. وقتی یک مبل هر روز و برای چند کاربرد مختلف استفاده میشود، عمق نشیمن، راحتی پشتی و کاربردی بودن آن اهمیت بیشتری پیدا میکند.
راحتی در کنار ظاهر، اهمیت بیشتری پیدا کرد
در مبلهای سنتی، کلاسیک و سلطنتی، جزئیات چوب و منبتکاری نقش پررنگتری دارند و این مدلها اغلب با پذیرایی رسمی پیوند خوردهاند. در مقابل، در بسیاری از مبلهای راحتی، تمرکز بیشتری بر تجربه استفاده روزانه دیده میشود. این به معنای بهتر بودن یک سبک نسبت به دیگری نیست؛ مسئله این است که انتظار ما از مبل تغییر کرده و راحتی و کاربرد روزمره سهم بیشتری در انتخاب پیدا کردهاند.
شبکههای اجتماعی تصویر «خانه زیبا» را تغییر دادند
شبکههای اجتماعی دامنه مدلهایی را که خریدار میتواند ببیند گستردهتر کردهاند. مخاطبی که برای دیدن مدلهای مختلف بیشتر به فروشگاهها، نمایشگاهها یا مجلات دکوراسیون وابسته بود، امروز با چند جستوجو در اینترنت با نمونههای زیادی روبهرو میشود.
امروز حتی کسی که اسم سبک اسکاندیناوی یا جاپندی را نداند، احتمالاً تصاویر خانههایی با مبلمان ساده، چوب طبیعی و رنگهای خنثی را بارها در اینستاگرام و پینترست دیده است.
نگهداری و جابهجایی هم به بخشی از انتخاب تبدیل شد
معیارهای انتخاب مبل فقط به ظاهر و راحتی محدود نیستند. برای بخشی از خریداران، نگهداری، تمیز کردن و جابهجایی مبل هم اهمیت دارد. فردی که مستأجر است یا احتمال جابهجایی دارد، ممکن است به عبور مبل از راهرو و آسانسور، وزن آن و امکان استفاده در خانه بعدی فکر کند. در خانوادههایی که حیوان خانگی دارند نیز نوع پارچه، مقاومت و قابلیت نظافت آن اهمیت بیشتری پیدا میکند. مبلهایی که راحتتر جابهجا میشوند، برای زندگی در فضاهای مختلف انعطاف بیشتری ایجاد میکنند.
از مبل سلطنتی تا مینیمال؛ ظاهر مبلمان ایرانیها چه تغییری کرده؟
تغییر سلیقه را میتوان در فرم، میزان جزئیات، نوع چوب، رنگ پارچه و شیوه چیدمان دید. البته این تقسیمبندی مطلق نیست و امروز مدلهای نئوکلاسیک، مدرنکلاسیک و ترکیبی زیادی وجود دارند که ویژگیهای چند سبک را همزمان در خود دارند.
|
معیار |
مدلهای سنتی و سلطنتی |
مدلهای مدرن و مینیمال |
|
فرم |
حجیمتر و پرجزئیات |
سادهتر و کمجزئیات |
|
چوب |
نمایان و اغلب منبتکاریشده |
محدودتر یا با فرم ساده |
|
رنگهای رایج |
گرم، طلایی، قهوهای و ترکیبهای رسمیتر |
خنثی، روشن و ترکیبهای سادهتر |
|
پارچه |
طرحدار و رسمیتر |
ساده یا بافتدار |
|
دسته و پایه |
پرکار و دارای جزئیات بیشتر |
ساده و کمجزئیات |
|
نوع چیدمان |
رسمیتر و اغلب قرینه |
آزادتر و انعطافپذیرتر |
|
کاربرد غالب |
پذیرایی رسمی |
استفاده روزمره و نشیمن |
آیا مبل سلطنتی و کلاسیک از خانههای ایرانی حذف شدهاند؟
نه. حرکت بخشی از سلیقهها به سمت مدلهای سادهتر به این معنا نیست که مبلهای سلطنتی و مبل کلاسیک کنار رفتهاند. این سبکها هنوز در خانههای بزرگتر، فضاهای پذیرایی رسمی و میان افرادی که به دکوراسیون کلاسیک علاقه دارند جایگاه خود را حفظ کردهاند.
مینیمالیسم ایرانی الزاماً شبیه خانههای سفید اروپایی نیست
مینیمال شدن دکوراسیون در خانههای ایرانی لزوماً به معنای حذف رنگ، نقش و عناصر فرهنگی نیست. یک مبل ساده و خنثی میتواند کنار فرش ایرانی، گلیم، چوب، کوسن رنگی یا صنایعدستی قرار بگیرد و همچنان فضایی خلوت و امروزی ایجاد کند.
این ترکیب را میتوان نوعی مینیمالیسم با هویت ایرانی دانست؛ جایی که فرم مبلمان سادهتر شده، اما نشانههای آشنای خانه ایرانی از فضا حذف نشدهاند. یک مبل کرم ساده کنار فرش دستباف یا چوب طبیعی میتواند بدون شلوغ کردن فضا، هویت بصری متفاوتی ایجاد کند.
خریدار امروز از یک مبل چه میخواهد؟
خریدار امروز فقط میان «مبل کلاسیک یا مدرن» انتخاب نمیکند. پیش از سبک، سؤالهای عملیتری مطرح شدهاند: این مبل در خانه من جا میشود؟ برای استفاده روزانه راحت است؟ در جابهجایی بعدی دردسر ایجاد نمیکند؟ پارچه آن با شیوه زندگی خانواده هماهنگ است؟ و آیا چند سال بعد هنوز میتوان آن را با دکور خانه هماهنگ کرد؟ همین سؤالها نشان میدهد معیار انتخاب مبلمان از ظاهر صرف فاصله گرفته و بیشتر به سبک زندگی نزدیک شده است.
انتخاب مبل دیگر جدال «سنت یا مدرنیته» نیست
تغییر سلیقه ایرانیها در انتخاب مبلمان را نمیتوان به کنار گذاشتن سنت و حرکت کامل به سمت طراحی مدرن خلاصه کرد. آنچه امروز دیده میشود بیشتر تلاش برای ایجاد تعادل میان هویت ایرانی، فضای محدود خانههای شهری، راحتی، زیبایی معاصر و نیازهای زندگی روزمره است.
ممکن است مبل سادهتر و کمجزئیاتتر شده باشد، اما فرش، چوب، رنگهای گرم یا عناصر سنتی همچنان در کنار آن حضور داشته باشند. از طرف دیگر، سبکهای کلاسیک نیز در بسیاری از نمونههای جدید با فرمهای سادهتر و رنگهای امروزیتر بازطراحی شدهاند.
بنابراین تغییر اصلی را شاید باید در انتظار ما از مبلمان جستوجو کرد. مبل دیگر فقط بخشی از یک پذیرایی رسمی یا وسیلهای برای نمایش دکوراسیون نیست؛ باید با فضای خانه، سبک زندگی و استفاده روزانه هم هماهنگ باشد.
شاید مهمترین تغییر بازار مبلمان ایران همین باشد؛ مبل از وسیلهای که قرار بود بیشتر «دیده شود»، به وسیلهای تبدیل شده که قرار است بیشتر «استفاده شود».
۳۳۳
کد مطلب 2270913
-
تغییر سلیقه ایرانیها در انتخاب مبل