رسانه آمریکایی از هدف اصلی ترامپ برای امضای تفاهم‌نامه با ایران در ۱۷ ژوئن پرده برداشت و نوشت: براساس شواهد این اقدام نه با هدف پایان دادن به جنگ، که برای خرید زمان و تضعیف اهرم فشار تهران بر تنگه هرمز انجام شد و در عمل هیچ قصدی برای پایبندی به آن وجود نداشته است. نیرنگی که حالا نتیجه معکوس داده است
به گزارش همشهری‌آنلاتین، رسانه آمریکایی ریسپانسیبل استیت کرفت( responsible statecraft ) نوشت: هنگامی که ترامپ در ۱۷ ژوئن با پذیرش تفاهم‌نامه (MOU)، ظاهرا پایان جنگ با ایران را پذیرفت، شماری از سناتورهای جمهوری‌خواه به‌شدت ابراز نگرانی کردند. بیل کسیدی، سناتور جمهوری‌خواه ایالت لوئیزیانا، آشکارا این توافق را به باد انتقاد گرفت و بر سر راهبرد دولت آمریکا با ترامپ وارد جدال لفظی شد.
با این حال، مخالفت‌ها با تفاهم‌نامه ایران به‌سرعت کاهش یافت. کسیدی پس از دریافت توضیحاتی از جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، متقاعد شد موضع خود را درباره رای‌گیری‌های آتی مربوط به قطعنامه‌های اختیارات جنگی در قبال ایران تغییر دهد. او پس از این دیدار مدعی شد که دولت آمریکا طرحی «قابل‌قبول» برای تحقق بسیاری از اهداف اولیه جنگ، از جمله نابودی یا تضعیف برنامه هسته‌ای، موشک‌های بالستیک و توانمندی‌های جنگ متعارف ایران دارد!
تفاهم‌نامه؛ ابزاری برای وقت‌کشی؟
اگرچه ممکن است ترامپ و تیمش با اعمال فشار، کسیدی و دیگر سناتورهای مخالف را به تبعیت واداشته باشند، احتمال بیشتری وجود دارد که آن‌ها را در جریان این راز قرار داده باشند که توافق قرار نیست دوام چندانی داشته باشد.
شواهد علنی حاکی از آن است که ترامپ تفاهم‌نامه را نه با هدف پایان دادن به جنگ، بلکه برای تضعیف اهرم فشار ایران بر تنگه هرمز و بهبود موقعیت آمریکا برای دورهای بعدی جنگ امضا کرده است.
اقدامات دریایی دولت آمریکا نیز در کنار دیگر شواهد، این احتمال را تقویت می‌کند که واشنگتن از ابتدا قصد نداشته است به تعهدات خود در چارچوب این تفاهم‌نامه پایبند بماند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و مشاور امنیت ملی آمریکا، به‌جای حمایت از آتش‌بس در لبنان، بلافاصله برای تضعیف آن اقدام کرد و توافق سه‌جانبه جداگانه‌ای را اعلام کرد که محور اصلی آن خلع سلاح حزب‌الله بود. این توافق جانبی به رژیم صهیونیستی توجیهی برای ادامه اشغال جنوب لبنان و تخریب ده‌ها روستا در مناطق تحت کنترل خود داد.
همچنین، تفاهم‌نامه آمریکا را موظف می‌کرد دسترسی ایران به دارایی‌های خارجی مسدود شده در نتیجه تحریم‌های آمریکا را فراهم کند، اما مقام‌های دولت ترامپ به‌سرعت از اهمیت این تعهد کاستند و اعلام کردند: «هیچ بخشی از این پول هرگز به ایران نخواهد رسید.» آن‌ها همچنین مدعی شدند که این منابع صرفا برای خریدهای بشردوستانه در اختیار ایران قرار خواهد گرفت؛ موضعی که یادآور تعهدات مشابه دولت جو بایدن بود که آن‌ها نیز در نهایت اجرا نشدند.
تلاش آمریکا برای ایجاد مسیر دریایی خارج از کنترل ایران
با این حال، تحولات تنگه هرمز نقش اصلی را در فروپاشی تفاهم‌نامه ایفا کرد. ایران با استناد به مفاد مندرج، این توافق را به‌منزله تثبیت کنترل خود بر تنگه هرمز و اختیار تهران در تعیین جریان تردد کشتی‌ها از این گذرگاه حیاتی انرژی تفسیر کرد، اما واشنگتن بلافاصله تلاش‌های پیشین خود را برای ایجاد یک کریدور ترانزیت دریایی جداگانه در سمت عمان و خارج از نظارت و کنترل ایران سرعت بخشید.
مرکز مشترک اطلاعات دریایی نیروهای دریایی ائتلاف در اطلاعیه‌ای در ۱۸ ژوئن، بلافاصله پس از امضای تفاهم‌نامه، به کشتی‌های تجاری دستور داد برای اطلاع از نحوه عبور ایمن از تنگه با یکی از رابطان نیروی دریایی آمریکا تماس بگیرند.
روزنامه فایننشال تایمز نیز در ۲۳ ژوئن گزارش داد که آمریکا و شماری از شرکت‌های بیمه غربی به کشتی‌ها توصیه می‌کنند مسیری را در سمت عمانی تنگه دنبال کنند که زیر پوشش هوایی آمریکا محافظت می‌شود. این روزنامه به نقل از سه مدیر اجرایی شرکت‌های کشتیرانی نوشت که این وضعیت، مالکان کشتی‌ها را درباره انتخاب مسیر عبور سردرگم کرده است.
یکی از مقام‌های دولت آمریکا در ۱۹ اوت، در اظهاراتی به وب‌سایت آکسیوس، از موفقیت ظاهری این کریدور سخن گفت و اعلام کرد: «ما دو ماه است که مسیر جنوبی تنگه هرمز را تحت کنترل داریم.» این بازه زمانی تقریبا به‌طور دقیق با تاریخ امضای تفاهم‌نامه در ۱۷ ژوئن مطابقت داشت.
جی‌دی ونس نیز در اواخر ژوئن توضیح داد که جریان انرژی تا چه اندازه در محاسبات دولت آمریکا درباره تفاهم‌نامه اهمیت داشته است. او گفت: «آنچه رئیس‌جمهور به ما دستور داده انجام دهیم، این است که از این تفاهم‌نامه استفاده کنیم تا اقتصاد نفتی جهان را به‌نوعی دوباره پر کنیم، بخشی از ذخایر را تجدید کنیم و بعد ببینیم اوضاع چگونه پیش می‌رود.»
ونس در ادامه مدعی شد که رئیس‌جمهور آمریکا «فشار زیادی را از روی اقتصاد جهانی برمی‌دارد، بی‌آنکه حتی از یکی از دستاوردهایش صرف‌نظر کند و در عین حال، گزینه‌های متعددی را برای خود حفظ کند.»
تشدید تنش‌ها در تنگه هرمز و فروپاشی توافق
در مسیر عمانی، نفتکش‌ها مسیری را دنبال کرده‌اند که در فاصله کمتر از یک مایلی از خط ساحلی عمان قرار دارد. این کشتی‌ها بدون روشن کردن چراغ‌ها و بدون استفاده از رادیو یا تلفن حرکت می‌کنند.
به نظر می‌رسد نیروهای مسلح آمریکا تلاش زیادی برای ایمن‌سازی این مسیر به خرج می‌دهند با وجود این، کشتی‌ها هنگام عبور به‌طور مرتب هدف حمله قرار می‌گیرند.
به نظر می‌رسد که ایران این عملیات را تلاشی برای تضعیف اهرم فشار خود بر تنگه هرمز انگاشته است. نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه‌ای هشدار داد که کشتی‌ها باید با مقامات ایرانی هماهنگ کنند و مسیرهایی که بدون تایید ایران اعلام می‌شوند را «غیرقابل‌قبول» و «بسیار خطرناک» توصیف کرد
نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی طی بیانیه‌ای اعلام کرد که کشتی‌ها موظف به هماهنگی با مسئولان ایرانی‌اند و تعیین مسیر بدون کسب تاییدیه ایران، اقدامی «بسیار خطرناک» و «غیرقابل‌قبول» است.
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) یک روز بعد در واکنش، مواضعی را در امتداد سواحل ایران هدف حملات نظامی قرار داد و مدعی شد که تهران با حمله اولیه، آتش‌بس را نقض کرده است. این حملات آمریکا بند نخست تفاهم‌نامه را که طرفین را به «خودداری از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر» ملزم می‌کرد، نقض کرد.
ایران در نامه‌ای به سازمان ملل متحد اعلام کرد که تفاهم‌نامه «به‌صراحت مسئولیت جمهوری اسلامی ایران در تعیین ترتیبات عبور ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز را تایید می‌کند. ایالات متحده، در نقض آشکار این بند، به‌طور یک‌جانبه این ترتیبات را به چالش کشیده و درصدد تحمیل یک مسیر دریایی موازی برآمده است.»
پس از نقض بندهای یادداشت تفاهم از جانب آمریکا، حملات و اقدامات تلافی‌جویانه در روزهای بعد نیز تکرار شد. آمریکا هفتم ژوئیه با این ادعا که تهران طی ۲۴ ساعت به سه کشتی تجاری حمله کرده است، همزمان با مراسم تشییع آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رهبر (شهید) ایران که در حملات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی در نهم اسفند ۱۴۰۴ ترور شد، ۸۰ هدف را در سراسر جنوب ایران بمباران کرد. آمریکا هشتم ژوئیه نیز ۹۰ حمله دیگر انجام داد که طی تنها ۲ روز ۱۴ شهید و ۷۸ زخمی بر جای گذاشت. ایران در واکنش به حملات آمریکا که در تناقض با یادداشت تفاهم بود، با حملات موشکی و پهپادی، پایگاه‌های آمریکا در سراسر منطقه را هدف قرار داد.
به دنبال این رویدادها، دونالد ترامپ با اعلام اینکه این تفاهم‌نامه «دیگر فاقد اعتبار است»، به استفاده از الفاظ توهین‌آمیزی درباره ایرانیان روی آورد.
سنتکام ۱۱ ژوئیه ازسرگیری حملات به ایران را اعلام کرد و مدعی شد که از اوایل ماه مه تاکنون، «عبور بیش از ۸۰۰ کشتی تجاری و ۴۰۰ میلیون بشکه نفت خام از تنگه هرمز را تسهیل کرده است» نیروهای آمریکایی نیز آنچه محاصره بنادر ایران خوانده می‌شود، را دوباره برقرار و به مدت ۱۳ شب پیاپی به ایران حمله کردند؛ اقداماتی که متعاقبا حملات تلافی‌جویانه بیشتری از سوی ایران را به‌دنبال داشت.
بی‌اعتمادی بیشتر تهران به واشنگتن
تفاهم‌نامه می‌توانست مبنایی جدی برای پایان دادن به جنگ باشد، اما اکنون به رویدادی دیگر در سلسله تلاش‌های دیپلماتیک آمریکا و ایران تبدیل شده است که اعتماد تهران به قابل‌اعتماد بودن واشنگتن را بیش از پیش تضعیف کرده است.
البته اثبات قطعی نیت ترامپ درباره تفاهم‌نامه دشوار است. ممکن است استدلال شود که ترامپ، حتی اگر قصد نداشت مفاد تفاهم‌نامه را مو به مو اجرا کند، امیدوار بود بتواند با اتکا به اراده و قاطعیت خود، آن را نقطه شروعی برای پایان دادن به جنگ قرار دهد.
با این حال، این فرضیه توضیح نمی‌دهد که چرا جمهوری‌خواهان تندرو موضع خود را درباره تفاهم‌نامه تغییر دادند و همچنین توجیه قانع‌کننده‌ای برای رد فوری بخش‌های کلیدی توافق از سوی ترامپ ارائه نمی‌کند.
این واقعیت‌ها در عوض حاکی از آن است که آمریکا تفاهم‌نامه را چیزی بیش از ابزاری برای وقت‌کشی نمی‌دانست؛ ابزاری که هدف آن تضعیف موقعیت ایران، بدون توسل به یک حمله نظامی تمام‌عیار، بود.
به نظر می‌رسد این خدعه نتیجه معکوس داده است. اکنون ترامپ به لاف‌زنی‌های توخالی درباره کنترل تنگه هرمز محدود شده است؛ افزایش حملات به کشتی‌ها در این تنگه، خطر وقوع دور دیگری از جنگ گسترده و بی‌اعتمادی عمیق ناشی از بدعهدی آشکار آمریکا در قبال تفاهم‌نامه، ادعای ترامپ را زیر یک علامت سوال بزرگ قرار داده است.
به گزارش ایسنا، رسانه‌های آمریکایی در حالی بعد از هشت ماه نسبت به عدم حسن نیت و دروغ‌گویی مقامات خود اعتراف می‌کنند که برای مقامات ایرانی از ابتدای ورود به مذاکرات پایان جنگ محرز بود که احتمالا طرف آمریکایی به حرف و قول خود پایبند نخواهد ماند، همان طور که به برجام پایبند نماند. با این حال درخواست‌های منطقه‌ای و بین‌المللی و نگاه بخش قابل توجهی از جامعه ایرانی به حل و فصل مساله از طریق مسالمت‌آمیز باعث شد تا مقامات ایرانی در سطح حاکمیت ملی به این مذاکرات ورود کنند.
«اسماعیل بقایی» سخنگوی وزارت خارجه ایران در تازه‌ترین موضع‌گیری در رابطه با مذاکرات با آمریکا خاطرنشان کرد: این طرف آمریکایی است که در مذاکره جدی نیست و در دو سال اخیر نشان داده است مذاکره را با دیکته کردن اشتباه می‌گیرد و مدام دروغی را تکرار می‌کند.
وی ادامه داد: ما هیچ‌وقت پنجره دیپلماسی را نبستیم. برای مردم خودمان و برای مردم دنیا روشن کردیم که در دیپلماسی جدی و ثابت‌قدم هستیم. ما این را در عمل نشان دادیم، این فقط یک موضع سیاسی نیست. ما در سال ۲۰۱۵ وارد یک معاهده‌ای شدیم که سه سال بعد از آن، بدون کوچک‌ترین خدشه‌ای آن را اجرا کردیم؛ این آمریکا بود که آن را نقض کرد. ما نمی‌توانیم بگوییم آن بخشی از تاریخ است و الان باید از آن تاریخ عبور کنیم. آن تاریخ بخشی از کارنامه و عملکرد آمریکاست و به هیچ عنوان نمی‌توانیم آن را نادیده بگیریم. اگر آن را هم بگوییم مربوط به چند سال قبل است، خب این دو سال را چه می‌گویید؟ مگر غیر از این است که در دو نوبت، در حالی که ما داشتیم گفت‌وگو می‌کردیم، نیم ساعت پیش از حمله اعلام می‌کند که ما به دنبال مذاکره با ایران هستیم! در آخرین مورد درباره یادداشت تفاهم اسلام‌آباد چه باید گفت؟ آن را که اوباما یا بایدن امضا نکرده بودند! شخص رئیس‌جمهور فعلی آمریکا امضا کرد اما بیشتر از سه هفته دوام نیاورد. در چنین وضعیتی شما کشوری ثابت‌قدم‌تر، با حسن نیت‌تر و مسئول‌تر از ایران پیدا کنید که با وجود همه این موارد، کماکان باب دیپلماسی را باز بگذارد، این امکان را فراهم کند که کشورهای منطقه‌ای رفت‌وآمد کنند یا به واسطه‌ها پاسخ دهد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران تاکید کرد: ما همان‌طور که در دفاع از خودمان قاطع و جدی عمل کردیم، در دیپلماسی هم جدی هستیم و از دیپلماسی ترس نداریم. کسانی از دیپلماسی و مذاکره می‌ترسند که منطق ندارند.
کد خبر 1080352 منبع: ایسنا
-
سی‌ان‌ان: مساله حمله به ایران نیست؛ بحث بر سر زمان آغاز جنگ است | ۹۶ساعت پس از دستور ترامپ می تواند آغاز شود
-
هشدار روزنامه اسرائیلی درباره جنگ با ایران؛ خطراتی که کسی توجه نمی کند | اسرائیل پیروز نخواهد شد واقع‌بین باشیم
-
افشاگری رسانه آمریکایی درباره تفاهم آمریکا با ایران؛ سندی که ترامپ از ابتدا بنا بر اجرای آن نداشت
-
بازگشت معین به ایران غیرممکن شد؛ حرف‌های ضدنظام خواننده لس‌آنجلسی در کنسرت دیشب
-
یا ایران ما را نابود خواهد کرد یا ما آن‌ها را نابود می‌کنیم | کشورهای عربی منتظر نتیجه جنگ هستند
-
مهناز افشار برگرد ایران؛ من برایت ریش گرو می‌گذارم | یک روز هم بازداشت نخواهی شد!
-
خداحافظی بیرانوند با بازیکنان تراکتور ؛ او فردا به این پادگان آموزشی سربازی می‌رود
-
ترامپ از اسرائیل خواست تا در ایران «کار را تمام کند» | ما باید کاری را که آغاز کرده‌ایم، به پایان برسانیم!
-
واکنش به حواشی درباره وضعیت مرزهای ایران و پاکستان
-
دعوای علیرضا دبیر در سالن برگزاری مسابقات کشتی قهرمانی جهان | خون رئیس به جوش آمد و سالن را به هم ریخت
-
ترامپ از اسرائیل خواست تا در ایران «کار را تمام کند» | ما باید کاری را که آغاز کرده‌ایم، به پایان برسانیم!
-
یا ایران ما را نابود خواهد کرد یا ما آن‌ها را نابود می‌کنیم | کشورهای عربی منتظر نتیجه جنگ هستند
-
ماجرای گذرگاه چذابه بالا گرفت؛ اقدام عجیب نخست‌وزیر عراق علیه رئیس شورای استانداری
-
پاتک ایران به ترامپ؛ همزمان با پایان مهلت بسنت شورای جدید جنگ اقتصادی تشکیل شد
-
غیرمنتظره؛ مذاکره پرسپولیس با کاپیتان سابق استقلال استارت خورد!
-
فوری؛ نتانیاهو از تصمیم حمله دوباره به ایران خبر داد | ضرباتی فراتر از تصور دریافت خواهند کرد
-
آیزنکوت خطاب به نتانیاهو: سه روز دیگر می‌آیم تا جای تو را بگیرم | یا درباره ایران دروغ می‌گویی یا در جنگ شکست خورده‌ای
-
اقامتگاه معروف هیتلر «آشیانه عقاب» به آتش کشیده شد | ببینید
-
وضعیت بد دو بازیکن در رختکن پرسپولیس؛ اقدام عجیب مربیان با یک بازیکن
-
ملیکا عزیزی به‌زودی آزاد می‌شود | خبر حکم اعدام دختر ۱۸ ساله از کجا آمد؟