از جزئیات برگزاری نمایشگاه کتاب در دی ماه تا جنجال بر سرتوزیع کاغذ

از جزئیات برگزاری نمایشگاه کتاب در دی ماه تا جنجال بر سرتوزیع کاغذ

  • 26 آبان 1405 – 12:48
  • اخبار فرهنگی
  • اخبار ادبیات و نشر
از جزئیات برگزاری نمایشگاه کتاب در دی ماه تا جنجال بر سرتوزیع کاغذ

ابراهیم حیدری مدیرعامل خانه کتاب می‌گوید: نمایشگاه کتاب قطعا در دی ماه به صورت حضور برگزار می‌شود

فرهنگی

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، هفته کتاب و کتابخوانی هر ساله فرصتی است برای توجه جمعی جامعه به مقوله کتاب و کتابخوانی. با این حال، این رویداد تقویمی به باور بسیاری از دست‌اندرکاران نشر، در حد یک رویداد نمادین باقی مانده و اثرگذاری چندانی در حوزه نشر ندارد؛ نشری که سال‌هاست با مشکلات ساختاری دست و پنجه نرم می‌کند؛ از اقتصاد ضعیف تا کتاب‌سازی، قاچاق کتاب و…

در دو سال اخیر صنف نشر با مشکلات قابل توجهی مواجه بوده که بخشی از آن ریشه در گذشته داشته است. یکی از مهم‌ترین چالش‌های امروز نشر، اقتصاد است که منجر به تعطیلی و تغییر کاربری برخی ناشران و کتاب‌فروشان شده است. گرانی روزافزون کاغذ و کوتاه شدن دست ناشران از این کالای حیاتی وابسته به واردات، دیگر مشکل صنعت نشر است.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در مقام سیاست‌گذار تلاش کرده تا با مسکن‌های موقتی، بخشی از این مشکلات را برطرف کند؛ تسهیلات 8 هزار میلیاردی و کاغذهای وارداتی بخشی از این مسکن‌هاست. خبرگزاری تسنیم به مناسبت هفته کتاب با ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، گفت‌وگو کرده است. حیدری در این گفت‌وگو هم به فلسفه برگزاری هفته کتاب اشاره کرده، هم به تلاش‌ها برای رفع چالش‌های تسهیلات 8هزار میلیاردی؛ هم از برگزاری نمایشگاه کتاب در دی‌ماه خبر داده و هم از چرایی پولی شدن شابک سخن گفته است. این گفت‌وگو به شرح ذیل است:

* تسنیم: خب آقای حیدری در هفته کتاب هستیم و برنامه‌های متعددی با محوریت خانه کتاب در حال برگزاری است، هر سال در پایان هفته کتاب، حجم بالایی از آمار نشست‌ها، رونمایی‌ها و بنرهای شهری ارائه می‌شود؛ اما آیا خانه کتاب شاخصی برای سنجش اثرسنجی واقعی این رویداد دارد؟ مشخصاً این یک هفته چه میزان به سبد خرید سالانه خانوار یا ساعات واقعی مطالعه در طول سال افزوده است؟

ارزیابی‌ها و شاخص‌گذاری حوزه فرهنگ کار دشواری است. در حوزه فرهنگ این‌گونه نیست که بگوییم، حتماً دو دو تا چهار تا؛ دو به اضافه یک می‌شود سه، دو به اضافه دو می‌شود چهار. در حوزه فرهنگ؛ شاخص‌ها متفاوت است، سنجه‌ها متفاوت است، ارزیابی‌ها متفاوت است و نگاه‌ها و رویکردها متفاوت است.

گاهی برگزاری یک نشست، تلنگری است به جامعه تخصصی هدف آن نشست، گاهی جلب توجه جامعه مخاطب است، گاهی جلب توجه سیاست‌گذار است؛ باید ببینید چه نگاهی در برگزاری و چه هدف و رویکردی در یک نشست دارید؟ چه اهدافی را دنبال می‌کنید؟ برای نمونه در زمینه توزیع کتاب در کشور مشکلی داریم، با برگزاری یک نشست تخصصی می‌خواهیم سیاست‌گذار، رسانه‌ها و دست‌اندرکاران را متوجه کنیم که بله، این مشکل وجود دارد.

پس لزوماً برگزاری برنامه‌ها و نشست‌های متعدد در هفته کتاب اثرگذاری هم‌زمان ندارد، به مانند نمایشگاه نیست که بگوییم این نمایشگاه این اندازه کتاب به فروش رفته، خروجی این بوده و این اندازه شرکت‌کننده داشته است. اصلاً بحث هفته کتاب یک بحث ترویجی است. هدف این است که در این هفته حلقه‌های مختلف نشر بنشینند دور یک میز؛ در مورد مسئله‌هایی که در طول یک سال داشتند و در آینده احتمال دارد به آن برخورد کنند یا در فضای بین‌المللی وجود دارد، بحث و بررسی کنند. نتایج این بحث و بررسی‌ها می‌تواند دسته‌بندی شود و به سیاست‌گذار و برنامه‌ریز برسد و بنا به مسئله‌هایی که در درون آن جامعه تخصصی وجود دارد، سیاست‌گذار و برنامه‌ریز بتواند برنامه‌ها و اقدامات آینده‌اش را سیاست‌گذاری کند و به جامعه مخاطبش خدمت کند.

این بخش دوم وظیفه رسانه‌هاست؛ رسانه باید این نشست‌ها را در طول سال بررسی کنند، بگویند خانه کتاب، معاونت فرهنگی و نهادهای دیگر که این برنامه را برگزار کردید، چه کاری انجام دادید؟ خروجی آن برنامه چه بوده؟ به کجا رسیده؟ آیا سیاستی منتشر شده؟ برنامه‌ای منتشر شده؟ بازتابی داشته یا نداشته یا چه اقدامی انجام دادید که این اثربخش باشد.

* تسنیم: ببینید، یکی از اهداف برگزاری هفته کتاب و این حجم از نشست و رونمایی و… بالا بردن سرانه مطالعه خانواده است، اما آمارها و منتقدان می‌گویند که هفته کتاب و برنامه‌هایی از این دست در شاخص‌هایی مثل نرخ رشد نشر اثرگذار نیست.

کتاب یک محصول فرابخشی و فراسازمانی است. در بخش محتوا وزارت ارشاد مسئول است، در بخش ابزارهای زیرساختی به سازمان‌های دیگر بازمی‌گردد، به وزارت صمت، وزارت خارجه، سیاست خارجی و اقتصاد جامعه بازمی‌گردد. تأمین کاغذ وظیفه وزارت ارشاد نیست؛ وزارت ارشاد بر روند و توزیع این کاغذ نظارت دارد. واردات دستگاه چاپ، حوزه وزارت ارشاد نیست؛ وظیفه وزارت صنایع است.

من نمی‌گویم که برگزاری نشست‌های متعدد در هفته کتاب و نمایشگاه حسن است، همان‌طور که در نمایشگاه کتاب سال گذشته تعداد نشست‌ها را کاهش دادیم و سعی کردیم بر کیفیت بیفزاییم، اما بعضی مواقع این حلقه نشست‌ها تلنگری به جامعه سیاست‌گذار است که جامعه سیاست‌گذار متوجه موضوع بشود که چه مسئله‌هایی وجود دارد. بعضی‌ از این نشست‌ها اثربخش بوده، بعضی‌ نیز خیر.

آمار نشر ,

اما نمی‌توانیم بگوییم که فلان نشست به عنوان یک اقدام مستقیم فوری اثربخش بوده و نرخ مطالعه را بالا برده است. اولاً سرانه مطالعه تعریف دارد؛ مطالعه چیست؟ تعریف خود مطالعه در دنیا متفاوت است، سنجه‌های به دست آوردن نرخ مطالعه متفاوت است. در بعضی کشورها مثل هند، نگاه کردن به تصویر را به عنوان مطالعه در نظر می‌گیرند.

* تسنیم: پس به نظر شما صرف برگزاری رویدادهایی مانند هفته کتاب اثرگذار است؟

بله، از این منظر مؤثر است که می‌تواند رسانه‌ها، مسئولان و حلقه‌های مختلف نشر را متوجه مسئله کتاب کند، حداقل دغدغه‌های این حوزه را یادآوری می‌کند. هفته کتاب از آن هفته‌هایی است که می‌تواند حلقه‌های مختلف نشر، آدم‌های مختلف و دست‌اندرکاران را دورِ یک میز جمع کند و فکری به حال حل مسائل‌شان داشته باشند. از این جهت یک اقدام ترویجی ـ تبلیغی است.

* تسنیم: شما به کشورهای دیگر و تجربه‌های مختلف اشاره کردید، در بسیاری از کشورها رویدادهایی مثل هفته کتاب توسط سازمان‌های مردم‌نهاد یا مشابه این‌ها برگزار می‌شود، اما در ایران کاملاً مرتبط با تصدی‌گری دولتی است.

این هم یک نگاه متفاوت است. وزارت ارشاد و مجموعه خانه کتاب، مجری این برنامه به عنوان نهاد هماهنگ‌کننده و دبیرخانه است. شما اگر نگاه کنید از مجموع هزار و خرده‌ای برنامه که دست ما رسیده است، شاید 5 تا 10 برنامه متعلق به خانه کتاب باشد، خانه کتاب میزبان است، خانه کتاب مکان و فضا را در اختیار دوستان قرار می‌دهد، حمایت می‌کند و ما فقط رویکردها و سیاست‌ها را اعلام می‌کنیم. دستگاه‌ها و نهادها برنامه‌هایشان را اجرا می‌کنند.

پس نهاد وزارت ارشاد، نهاد خانه کتاب به عنوان نهاد سیاست‌گذار، برنامه‌ریز و هماهنگ‌کننده در هفته کتاب حضور دارند، ما تنها تسهیل‌گری می‌کنیم. در قبال هفته کتاب، سیاست و رویکرد ما حضور حداکثری است.

* تسنیم: خب، اجازه بدهید از هفته کتاب فاصله بگیریم، یکی از اقدامات اخیر معاونت فرهنگی و خانه کتاب تسهیلات 8 هزار میلیاردی بود که امیدی به جامعه نشر و کتابفروشان تزریق کرد، اما حالا 3 ماه پس از توافقات اولیه خبری از تسهیلات نیست و گویا در حد کاغذ مانده است، چرا روند این‌قدر کند شد؟ اکنون آخرین وضعیت چیست؟ آیا اساساً قرار است تسهیلاتی پرداخت شود؟

همان‌طور که خودتان هم استحضار دارید، صنوف نشر هم مثل سایر صنوف در این ایام که کشور درگیر جنگ و مشکلات تحریم بود، آسیب دید، به هر حال بخشی از ساختار اقتصادی بخش فرهنگ آسیب دید. از سوی دیگر در اتفاقاتی از این دست، فرهنگ نه در میان نهادهای مجری و سیاست‌گذار و نه حتی در میان مردم، جزو اولویت‌ها نیست؛ این واقعیت در همه جای دنیا به این شکل است و اختصاص به ایران ندارد.

ما هم در 2 سال گذشته درگیر تحریم و جنگ و مشکلات دیگری به این شکل هستیم، در این 2 سال اتفاقاتی افتاد که باعث شد نهادها، شرکت‌ها، سازمان‌ها و بنگاه‌های اقتصادی تعطیل یا کم‌رونق شوند. ما به خاطر حمایت از صنعت چاپ و نشر کشورمان که شامل ناشران، کتابفروشی‌ها، نویسندگان و مؤلفان در بخش نشر است، با چند دستگاه وارد مذاکره شدیم، در نهایت با بنیاد علوی به نمایندگی از بنیاد مستضعفان و خانه کتاب به نمایندگی از معاونت امور فرهنگی تفاهم‌نامه‌ای به امضا رساندیم، در جریان این تفاهم ما 200 میلیارد تومان سپرده‌گذاری کردیم تا بتوانیم تقریباً 3 برابرِ آن یعنی 800 میلیارد تومان وام دریافت کنیم. همچنین از این میان 100 میلیارد تومان قرار است در حمایت از نویسندگان و اهالی قلم اختصاص یابد.

این تسهیلات 10 تا 14 درصدی است و 700 میلیارد آن صرف بخش نشر می‌شود، طبق تفاهم‌نامه‌ای که داشتیم قرار شد که دو بانک سینا و کارآفرین کار را انجام بدهند. در مرحله نخست، ناشران و کتابفروشان متقاضی ثبت‌نام کردند و ما بر اساس شاخص‌هایی که اعلام شد، با حضور تشکل‌های نشر ارقامی را برای پرداخت تسهیلات تعیین کردیم.

630 ناشر و کتابفروش برای تسهیلات 8 هزار میلیاردی به بانک معرفی شدند/ 40 ناشر وام گرفتند

در مجموع 1300 ناشر و کتابفروش به بنیاد ملت معرفی شدند. بر اساس آخرین آماری که تا چند ساعت پیش گرفتم، بنیاد ملت 630 ناشر و کتابفروش را به دو بانک معرفی کرده است که از این میان تقریباً 40 ناشر و کتابفروش موفق به دریافت تسهیلات شده‌اند.

ضمانت نامه ها را تسهیل کردیم

در این میان چند مسئله پیش آمد، هفته گذشته جلسه خوبی با حضور برخی ناشران و دوستان بنیاد ملت داشتیم که به بررسی این مسائل پرداختیم؛ یکی از این مسائل بحث ضمانت‌ها بود، قبلاً سند ملکی بود با تعداد ضامنین بالا که با رایزنی هم تعداد ضامنین را کاهش دادیم هم سند ملکی را برداشتیم، بحث مالیات و… نیز مطرح بود که بخش عمده‌ای از آن را حل کردیم. نهایتاً هفته گذشته صورت‌جلسه شد، به بانک‌ها و شعب مشخص ابلاغ شده است که ان‌شاءالله امیدواریم از هفته آینده در روند کار تسریع شود.

البته این نکته را نیز بگویم که ما بانک کارآفرین را به دلیل شرایط دشواری که داشت تغییر دادیم و بانک عامل را بانک سینا کردیم، بعد دیدیم بانک سینا نیز شرایط خاصی دارد که شاید مناسب صنوف دیگر باشد، نه صنف نشر که از اقتصاد ضعیف‌تری برخوردار است و املاک و امکانات کمتری دارد، بنابراین به دنبال تسهیل شرایط بودیم که انجام شد.

پرداخت تسهیلات به ناشران و کتابفروشان کند است، بانک باید بدنه نشر را بیشتر درک کند

اکنون این 800 میلیارد آماده است، ان‌شاءالله شعب از هفته آینده روند تماس‌ها را تسریع کنند و پرداخت تسهیلات آغاز شود. من قبول دارم کار به کندی پیش رفته و باید تسریع بیشتری شود. بانک باید بدنه نشر را بیشتر درک کند و کمک کند.

ان‌شاءالله ناشران بتوانند از این تسهیلات استفاده کرده و کاغذهای دولتی را نیز دریافت کنند تا برای نمایشگاه، کتاب‌های مورد نظر را چاپ کنند.

100 میلیارد تسهیلات برای اهالی قلم/ اسامی پس از هفته کتاب اعلام می‌شود

در بحث 100 میلیارد اهالی قلم نیز با تشکل‌های تخصصی این حوزه نامه‌نگاری کردیم تا تعدادی از نویسنده‌ها را معرفی کنند، برگزیدگان ادوار مختلف جوایز ادبی نیز مدنظر هستند، در این هفته کتاب و پس از آن اسامی نویسندگان نیز تدوین می‌شود تا بتوانند از تسهیلات 50 تا 100 میلیون تومانی بهره‌مند شوند.

نمایشگاه کتاب را در روزهای اول دی ماه خواهیم داشت

* تسنیم: خب آقای دکتر برسیم به بحث نمایشگاه کتاب، در خبرها اعلام شده بود که ممکن است شهریور ماه برگزار شود، بعد به هفته کتاب و احتمالاً برپایی در آبان رسیدیم، حالا هم که بحث آذرماه است، با توجه به اینکه نمایشگاه یک فرآیند طولانی پیش از برگزاری دارد، برگزاری آن در یک ماه باقی‌مانده ممکن به نظر نمی‌رسد، برنامه معاونت برای برگزاری نمایشگاه کتاب چیست؟

آذر هم هنوز قطعی نیست؛ به احتمال بسیار نمایشگاه را دهه اول دی‌ماه خواهیم داشت.

رایزنی با مصلی انجام شده است

* تسنیم: مگر مصلّی دی‌ماه در اختیار ستاد نماز جمعه نیست؟

هماهنگی‌ها و مکاتبات اولیه انجام شده و صحبت‌هایی با مصلّی انجام شده است. ما آمادگی داشتیم نمایشگاه کتاب را در همان زمان اصلی در اردیبهشت‌ماه برگزار کنیم، مکاتبات اولیه انجام شده بود، با مصلّی هم صحبت اولیه شده بود، ولی خب شرایط کشور به گونه‌ای بود که برگزاری بسیاری از رخدادها به صلاح نبود. می‌دانید که برگزاری نمایشگاه کتاب یک کلان‌پروژه فرادستگاهی است؛ یعنی تمام دستگاه‌های فرهنگی، اجرایی، امنیتی باید جمع بشوند. نزدیک 5 میلیون بازدیدکننده در یک فضا در یک مدت محدودی حضور دارند که اقدامات امنیتی و زیرساختی لازم دارد، از سوی دیگر نمایشگاه ویترین فرهنگی جمهوری اسلامی ایران است؛ کمتر نمایشگاهی در دنیا می‌توان پیدا کرد که این‌همه بازدیدکننده، این‌همه فروش داشته باشد؟ نیست! من به جرئت به شما می‌گویم، هیچ نمایشگاهی را سراغ ندارم که این اندازه وسعت در بازدید در فروش و… داشته باشد. نمایشگاه کتاب یک کلان‌پروژه است، این‌گونه نیست که یک دستگاه آن را برگزار کند، دستگاه‌های مختلفی باید همراهی کنند تا نمایشگاه برگزار شود.

نمایشگاه کتاب قطعا حضوری برگزار می‌شود

به هر حال ما برای برگزاری نمایشگاه کتاب اعلام آمادگی کردیم و آمادگی‌اش را نیز داریم.

* تسنیم: پس قطعا نمایشگاه حضوری برگزار می‌شود؟ یا احتمال برگزاری به صورت مجازی وجود دارد؟

نه، نمایشگاه در هر دو بخش حضوری و مجازی برگزار می‌شود، نمایشگاه مجازی را ما در شرایط جنگی با وجود قطعی اینترنت بین‌الملل با موفقیت برگزار کردیم و نزدیک 804 هزار جلد کتاب در مدت یک هفته به فروش رفت که اتفاق نادری بود.

صنف نخواست نمایشگاه کتاب در آبان برگزار شود

ما حتی این آمادگی را داشتیم که نمایشگاه را در هفته کتاب هم برگزار کنیم، جلسه‌ای که با صنوف مختلف داشتیم، تمایل این بود که هفته کتاب برگزار شود، تسهیلات پرداختی ارشاد انجام شود، کاغذهای دولتی توزیع شود و ناشران بتوانند کتاب‌های مدنظر را برای نمایشگاه منتشر کنند، بعد نمایشگاه را برگزار کنیم.

آمار نشر ,

به همین دلیل نمایشگاه را عقب انداختیم که ان‌شاءالله اواخر آذرماه و اوایل دی‌ماه بتوانیم نمایشگاه را برگزار کنیم.

* تسنیم: مهمان ویژه هم امسال خواهیم داشت؟

برای پاسخ به این پرسش به لحاظ زمانی باید نزدیک‌تر به برگزاری شویم، شرایط کشور، شرایط پروازها و… باید مشخص شود.

چند شهر و کشور برای مهمان ویژه مدنظر است

در عین حال شورای سیاست‌گذاری باید تعیین تکلیف کند، ما چند شهر و حتی کشور را بررسی کردیم، می‌دانید که در برخی نمایشگاه‌ها یک شهر مهمان ویژه می‌شود، در برخی نمایشگاه‌ها یک روز نامگذاری می‌شود. در نهایت ما بررسی‌هایی کردیم، اجازه دهید شورای سیاست‌گذاری تصویب کند بعد ما اعلام خواهیم کرد.

نمایشگاه کتاب بخش بین الملل نیز خواهد داشت

اما بخش بین‌الملل هم خواهیم داشت، بخش فروش کتاب خارجی نیز خواهیم داشت و در مجموع برنامه‌های متفاوتی از سال گذشته خواهیم داشت.

* تسنیم: به بحث توزیع کاغذ اشاره کردید، در جریان توزیع کاغذهای دولتی جدید، تعدادی از ناشران و تشکل‌های نشر نسبت به نهاد توزیع‌کننده که تعاونی ناشران آشناست، انتقاد دارند و سابقه گذشته این تعاونی در توزیع را عادلانه نمی‌دانند. چرا خانه کتاب وارد توزیع نمی‌شود؟

نهاد سیاست‌گذار معاونت فرهنگی وزارتخانه است، این تصمیمات در کلان گرفته می‌شود و باید آن حوزه پاسخگو باشد؛ ولی این را مدنظر داشته باشید در حوزه نشر، همان‌طور که در حوزه پرداخت تسهیلات همه صنوف نشر بودند، در توزیع نیز اکنون همه درگیر هستند.

اجرای طرحی جدید برای حمایت از کتابفروشی‌ها

سایت توزیع در اختیار توزیع‌کننده قرار گرفته و مجموعه خانه کتاب و صنوف نشر نیز درگیر هستند، در کارگروه کاغذ که در معاونت فرهنگی تشکیل شده هم از صنوف نشر و هم از تعاونی ناشران آشنا حضور دارند. نهاد سیاست‌گذار و دست‌اندرکاران نشر دور یک میز نشسته‌اند و تصمیم می‌گیرند. با توجه به شاخص‌هایی که علنی خواهد شد، نسبت به تخصیص کاغذ به ناشران تصمیم‌گیری می‌شود.

.

نمی‌خواهم وارد درگیری های صنفی شوم

من نمی‌خواهم وارد درگیری‌های صنف شوم، دعوا و جنجالی است که بین خودشان است. ما به عنوان نهاد سیاست‌گذار همه صنوف نشر را با یک چشم، با یک نگاه می‌بینیم و در همه تصمیم‌مان هم تا الان ثابت کردیم که همه باید باشند دور یک میز. آنچه که خیر و صلاح حوزه نشر باشد اتفاق می‌افتد. تا الان هم فکر کنم اگر شما نگاه کنید در نمایشگاه‌ها، هر انجمن و تشکلی را دادیم به حوزه تخصصی به خودش واگذار کردیم. در نمایشگاه، در تخصیص وام همه انجمن‌های تخصصی آمدند نظرات‌شان را دادند، در کاغذ هم به همین شکل که الان نماینده خود تشکل‌ها و صنوف وجود دارد. اگر مسئله‌ای هم وجود دارد در صورت‌جلسه شورای کاغذ هست که نهاد مرجعش نهاد تخصصی و انجمن تخصصی است و زیرساخت هم زیرساخت خانه کتاب است و سود و منفعتی هم به خود بدنه نشر خواهد رسید.

* تسنیم: سامانه «بازار کتاب» قرار بود ویترین کتاب‌فروشی‌ها را تقویت کند، اما بسیاری از کتاب‌فروشان از افت گردش مالی و کاهش مشتری حضوری گلایه دارند. ارزیابی دقیق شما از تراز مالی و عملکرد این سامانه چیست؟ شایع شده که قرار است سامانه بازار کتاب واگذار شود؟

در وضعیت اقتصادی فعلی حوزه نشر خسارت زیادی دید. بازار کتاب هم به همین شکل، سهم بودجه دولتی و یارانه‌ها هم به همین شکل است، بسیاری از بودجه‌ها تخصیص داده نشده است، شرایط، شرایط خاصی است. در همه‌جای دنیا وقتی جنگ اتفاق می‌افتد اولویت حفظ کیان آن کشور است، اولویت‌ها اکنون نیازهای اولیه مردم است.

فروش اقساطی کتاب بعد از هفته کتاب رقم خواهد خورد

من معتقدم که در سختی‌ها و گرفتاری‌ها ما می‌توانیم به راهکارهایی برسیم که یکی از این راهکارها را در سامانه بازار کتاب تدارک دیده‌ایم، ما در نظر داریم تا سامانه بازار کتاب را به سمتی ببریم که فروش اقساطی کتاب را نیز داشته باشیم، به دنبال تأمین زیرساخت هستیم تا دانشجوها، کارمندان و مدیران و مردم بتوانند به‌راحتی کتاب بخرند.

واگذاری سامانه بازار کتاب را تکذیب می‌کنم

ما اصلاً قصد نداریم سامانه بازار کتاب را واگذار کنیم، قویاً این موضوع را تکذیب می‌کنم، من معتقدم که یکی از راه‌هایی که می‌تواند در نظام یارانه، توزیع را به عدالت فرهنگی نزدیک‌تر کند، همین سامانه است.

طرح فروش کتابفروشان در هفته کتاب با 10 میلیارد اعتبار

ما توزیع یارانه‌ها را از طریق سامانه بازار کتاب پررنگ‌تر از گذشته دنبال می‌کنیم، تعداد قابل توجهی از کتابفروشان برای طرح فروش هفته کتاب ثبت‌نام کرده‌اند که نزدیک به 10 میلیارد اعتبار برای این طرح در نظر گرفته شده است.

همچنین در حال رایزنی و مذاکره با دو بانک هستیم تا 2 همت تسهیلات برای فروش اقساطی و مدت‌دار کتاب فراهم کنیم تا مخاطبان بتوانند راحت‌تر کتاب بخرند. سامانه بازار کتاب هر روز تقویت خواهد شد تا به اقتصاد نشر ما کمک کند.

* تسنیم: اجازه دهید به بحث شابک بپردازیم، چرا شابک پولی شد؟ آیا اقتصاد خانه کتاب ایجاب می‌کند که شابک و خدماتی از این دست پولی شود؟

در ابتدای فعالیت دولت در وزارت ارشاد برنامه‌هایی تعریف شد تا تغییر و تحولاتی در حوزه نشر رخ دهد و تسریعی در برخی فعالیت‌ها انجام شود و ما بتوانیم یک‌سری از امور مربوط به نشر را الکترونیک ساماندهی کنیم، یکی از این موارد بحث شابک بود، یکی بحث مرجع قیمت در نشر بود، یکی بحث اعلام وصول بود، یکی بحث مشابهت‌یاب بود.

چرا شابک پولی شد؟

تیم فنی خانه کتاب و مجموعه وزارت ارشاد این موارد را به موازات هم پیگیری می‌کند تا تحقق یابد، برای دریافت شابک تا پیش از این هر ناشر باید چند بار ورود اطلاعات انجام می‌داد، ما فرایند دریافت شابک را تسهیل‌گری کردیم، با دولت وارد مذاکره شدیم، دریافت شابک را به «درگاه ملی» وارد کردیم و با یک بار ورود اطلاعات، فرایند نشر همچون شابک، فیپا و اعلام وصول یکسره انجام می‌شود. اعلام وصول الکترونیکی نیز با تغییر و تحولاتی که در زیرساخت وزارتخانه وجود دارد، آماده شده و به‌زودی رخ خواهد داد.

* تسنیم: یعنی این هزینه صدور شابک برای همین الکترونیکی کردن آن است؟

بله، یک دلیل پولی کردن شابک این بود، اما دلیل مهم‌تر این بود که ما در سال نزدیک به 140 هزار شابک به درخواست ناشران صادر می‌کردیم، این در حالی است که مجوز چاپ اول ما 70 هزار تا بود، از سوی دیگر ما باید به سازمان بین‌المللی شابک گزارش سالانه ارائه کنیم، چرا باید دو برابر شابک صادر شده باشد؟ بعضی از ناشران، دو سه برابر نیاز خود شابک دریافت می‌کنند بدون اینکه استفاده کنند، این ما را دچار مشکل می‌کرد. یکی از اقداماتی که می‌توانستیم این وضعیت را سامان دهیم همین پولی کردن شابک بود. آن هم به حداقل مقدار.

درآمد 3 میلیارد و 500 میلیون تومانی شابک برای خانه کتاب صرف چه می‌شود؟

این پولی شدن شابک درآمد آن‌چنانی برای خانه کتاب به همراه ندارد، برای 70 هزار چاپ اول 3.5 میلیارد تومان آورده دارد، ما برای تنها نمایشگاه کتاب نزدیک به 300 میلیارد هزینه می‌کنیم این 3.5 میلیارد چه رقمی است؟ این بودجه بخشی هم صرف زیرساخت‌های حوزه نشر می‌شود که کمک بکند به حوزه فنی خانه کتاب.

* تسنیم: چرا سامانه‌های آمار خانه کتاب به‌روزرسانی نمی‌شود؟

با توجه به تغییر و تحولات زیرساختی در وزارتخانه و خانه کتاب آمار ما در 6 ماهه اول به‌روز است، ما از لحاظ جلد کتاب تقریباً مشابه سال گذشته هستیم، آمارهای خانه کتاب هم به‌زودی به‌روز می‌شود و اطلاعات دقیق‌تری خواهیم داد، سعی می‌کنیم دسترسی به API هم فراهم شود.

انتهای پیام/