آیا علم هم به ایمان نیاز دارد؟؛ روایت پل دیویس از راز جهان

آیا علم هم به ایمان نیاز دارد؟؛ روایت پل دیویس از راز جهان

دیویس ما را به سفری فلسفی دعوت کرده می‌گوید چگونه کشفیات مدرن کیهان‌شناسی، پرسش‌های کهن بشر درباره «چراییِ» هستی را ابطال نکرده، بلکه افق‌های تازه‌ای از معنا را در برابر انسانِ آگاه گشود.

به گزارش خبرنگار مهر، در میان آثار برجسته حوزه فلسفه علم، کتاب «بنیانی علمی برای جهان عقلانی» اثر پل دیویس، فیزیکدان بریتانیایی، کتاب جالبی است. این اثر در ایران با ترجمه دقیق محمد ابراهیم محجوب و ویرایش خشایار دیهیمی توسط نشر گمان منتشر شده، بیش از آنکه یک کتاب آموزشی در حوزه فیزیک باشد، دعوتی است به تأمل در غایت هستی و نسبت میان دانش بشری و پرسش‌های بنیادین الهیاتی. دیویس در این کتاب، با رویکردی میان‌رشته‌ای، مخاطب را نه در تقابل، بلکه در میانه گفتگویی میان دستاوردهای کیهان‌شناسی مدرن و پرسش‌های کهنِ فلسفی قرار می‌دهد.

چراییِ هستی در آینه فیزیک، پارادوکس علم و ایمان در نگاه دیویس

پرسش‌های بنیادینی همچون «جهان چگونه پدید آمده است؟»، «آیا قوانین فیزیک می‌توانستند متفاوت باشند؟» و «منشأ این قوانین چیست؟»، شالوده اصلی مباحث کتاب را تشکیل می‌دهند. پل دیویس در این اثر تلاش می‌کند تا کشفیات فیزیک نظری و کیهان‌شناسی را از نیوتن تا هاوکینگ، به زبانی روان برای مخاطب غیرمتخصص روایت کند. او با بهره‌گیری از این دستاوردها، به دنبال پاسخی برای «علت غایی» وجود جهان است؛ مسیری که او را به این نتیجه‌گیری جسورانه سوق می‌دهد که حضور انسان به عنوان موجودی آگاه، نمی‌تواند صرفاً محصول تصادف یا جهشی کور در دل حوادث باشد؛ گویی در بطن این جهان، غرضی نهفته است که حضور ما را معنا می‌بخشد.

یکی از بحث‌برانگیزترین مواضع پل دیویس که در این کتاب با جزئیات بررسی شده، دیدگاه او درباره رابطه علم و الهیات است. برخلاف تصور رایج که علم و دین را دو قطب متضاد می‌داند، دیویس معتقد است هر دو حوزه در بنیاد خود به نوعی «ایمان» متکی هستند. او در تحلیل‌های خود استدلال می‌کند که علم نیز همچون دین، بر پایه پیش‌فرض‌های غیرقابل اثبات بنا شده است؛ برای مثال، فیزیک‌دان به این اصل ایمان دارد که جهان منظم و قابل‌فهم است، بی‌آنکه بتواند «چراییِ» این نظم و عقلانیتِ بنیادین را با ابزار علمی تبیین کند.

او در این باره می‌نویسد: «دین و علم هر دو بر ایمان استوار شده‌اند؛ یعنی اعتقاد به وجود چیزی خارج از جهان، مانند یک خدای غیرقابل توضیح یا مجموعه‌ای غیرقابل توضیح از قوانین فیزیکی.» این نگاه، دیویس را به «پل‌سازی» تبدیل کرده است که نه قصد ابطال علم را دارد و نه در پی تقلیل الهیات؛ بلکه می‌کوشد مرزهای تلاقی این دو را ترسیم کند.

فصل‌های گام به گام کتاب

کتاب «بنیانی علمی برای جهان عقلانی» در نه فصل تدوین شده است که از «عقل و عقیده» آغاز می‌شود و با پرسش‌های عمیقی نظیر «آیا جهان می‌تواند خود را بیافریند؟»، «قوانین طبیعت چیستند؟»، «ریاضیات و واقعیت»، «جهان‌های واقعی و جهان‌های مجازی»، «راز ریاضی»، «چرا جهان چنین است که هست؟» و «جهان صانع» ادامه و با «رمز و راز در ژرفنای جهان» پایان می‌یابد. ساختار کتاب به گونه‌ای طراحی شده که خواننده گام‌به‌گام از سطح مباحث فیزیکی به ژرفای مسائل متافیزیکی هدایت شود.

این اثر که تاکنون با استقبال خوبی از سوی جامعه کتاب‌خوان ایران در مجموعه تجربه و هنر زندگی مواجه و چندین بار تجدید چاپ شده است، بیش از هر چیز برای خوانندگانی مناسب است که به دنبال پاسخ‌های سطحی نیستند. پل دیویس در این کتاب، خود را نه به عنوان یک مدافع سنتی دین، بلکه به عنوان اندیشمندی «ندانم‌گرا» (Agnostic) معرفی می‌کند که با نگاهی باز و پرسش‌گر، به دنبال یافتن معنا در دلِ سردِ معادلات کیهانی است.

کتاب «بنیانی علمی برای جهان عقلانی» نوشته پل دیویس با ترجمه محمد ابراهیم محجوب و ویرایش خشایار دیهیمی، در ۳۳۶ صفحه توسط نشر گمان و در مجموعه تجربه و هنر زندگی منتشر، عرضه و تجدید چاپ شده است.

کد مطلب 6894677 طاهره تهرانی

  • شش کتاب اول مجموعه «تجربه و هنر زندگی» منتشر شد

  • گلشنی: علم بدون اخلاق دوام نمی آورد؛مطالعه آثار الهی به مثابه کار علمی

  • نظر علم جدید نسبت به الحاد و طبیعت گرایی؛ پاسخ فیزیک تنها به چرایی است

  • جهان از خلأ آمد، اما خلأ چگونه شکل گرفت؟؛ پرسش بدون پاسخ دانشمندان

  • یک پرسش ساده: مگر صلح هم تاریخ دارد؟

  • معرفی نامزدهای تاریخ و جغرافیای کتاب سال

  • «مدیریت کوروش بزرگ»؛ نگاهی به حکمرانی کوروش بر ایران

  • نهاد وزارت ساخته و پرداخته ایران است و آمیخته با ادبیات ما/«سیاوش» نمونه اخلاق مدیریتی است

  • «ایران روی خط تاریخ»چگونه متولد شد/ «ادبیات» نرم‌افزار وزیران است

  • جمع صنعت، ادبیات و تاریخ/در همان صدبیت اول شاهنامه گم می‌شدم!

  • تلگرام خبرگزاری زیر خبر
  • تلویزیون آن
  • آیا علم هم به ایمان نیاز دارد؟؛ روایت پل دیویس از راز جهان

  • جهان در آستانه شوک انرژی است؟

  • خطیب نماز جمعه صدای مردم و تبیین‌کننده مبانی انقلاب اسلامی است

  • پلمب نانوایی‌های متخلف و انبارهای فاقد ثبت کالا در رباط‌کریم

  • استعفای محمد رجاییان از مدیرعاملی باشگاه فوتبال آلومینیوم اراک

  • اسدی: «هادی چوپان» نماد خودساختگی، اصالت و عشق به وطن است

  • نویسنده صهیونیست: تل‌آویو با انباشت شکست‌ها روبرو است

  • چرخ دنده‌های تکرار

  • کشف آب‌انبار صفوی در خیابان آپادانای اصفهان؛ حفاری‌های عمرانی متوقف شد

  • معرفی ۱۰۰ فرآورده سنتی در سال جاری

  • خشم صهیونیست‌ها از اقدام نمادین مردم اسپانیا در جشن قهرمانی جام جهانی

  • ۳ انفجار ناشی از تجاوز دشمن در بوشهر و دشتی؛ خسارت جانی گزارش نشد

  • تنبیه متجاوز در «الدوحه» کویت/ خط قرمز هسته‌ای وهشدار شدید به همسایگان

  • سپاه شایعه «فعالیت پدافند در پاکدشت» را رد کرد؛ هیچ اصابتی گزارش نشد

  • شهادت یک بسیجی در جزیره قشم

  • توضیح مدیریت بحران استانداری درباره صدای انفجار در تبریز

  • ملت اردن برخاست/ بیانیه چهره‌های اردنی برای لغو توافق نظامی با آمریکا

  • برنامه تیم‌های کشتی آزاد و فرنگی در مسابقات جهانی آذربایجان

  • رضا امینیان دستیار کارگردان سینما درگذشت

  • واکنش روسیه به ادعای وزیر خارجه آمریکا علیه ایران

  • روزنامه‌های ورزشی چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵

    روزنامه‌های ورزشی چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های اقتصادی چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵

    روزنامه‌های اقتصادی چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های صبح چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵

    روزنامه‌های صبح چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های ورزشی سه‌شنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۵

    روزنامه‌های ورزشی سه‌شنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های اقتصادی سه‌شنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۵

    روزنامه‌های اقتصادی سه‌شنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۵

  • مداحی اربعین
  • دوربین مداربسته
  • مرجع پاسخ معتبر پزشکان
  • فروش مواد شیمیایی
  • قیمت ایمپلنت
  • قیمت طلا آنلاین
  • قطعات لباسشویی
  • بلیط هواپیما
  • پرشین هتل
  • نمایندگی بوش در تهران
  • بهترین جراح بینی
  • آموزشگاه زبان ملل
  • قیمت و خرید سمعک نامرئی
  • مهرینو
  • تهران تایمز
  • روزنامه آگاه