- خبرفوری
- سیاسی
- سیاست داخلی
پزشکیان با استناد به سخنان حضرت علی (ع): اگر دشمن تو را به صلح دعوت کرد، آن را رد نکن/ روزنامه فرهیختگان در انتقاد از روزنامه سازندگی: ترامپ صلحطلب؟ دوربین مخفی است؟!/ از کلام معصوم استفاده ابزاری نکنید
مواضع پزشکیان را میتوان نقطه تلاقی چند خط مهم در سیاست خارجی ایران نیز دانست: تجربه جنگ، بیاعتمادی تاریخی به آمریکا و ضرورتهای اقتصادی و سیاسی. پزشکیان تلاش میکند این پیام را به طرف مقابل منتقل کند که ایران آماده مذاکره است اما نه از سر ضعف؛ آماده توافق است اما نه به هر قیمت و آماده دیپلماسی است اما با حفظ همان اقتداری که در میدان بهدست آمده است.
کپی شد کدخبر: 3214662 ت ت 
به نظر میرسد بلاهت سادهسازان انتها ندارد/ ترامپ صلحطلب؟ دوربین مخفی است؟
روزنامه فرهیختگان در انتقاد از روزنامه سازندگی نوشت: «کلمه حقی که از آن هدفی باطل دنبال میشود»، بهترین توصیف برای تیتر اصلی روزنامه سازندگی در روز سهشنبه است. تیتری که مدیران این روزنامه میتوانند بگویند حرف ما که نبود؛ نقلقول مستقیم از رئیسجمهور بود و حتی بالاتر از آن، کلام امام معصوم است، پس حرج و نقدی بر ما نیست؛ اما حتی آیه قرآن را هم میتوان در مسیر باطل قرائت کرد و طبعاً در پاسخ به اعتراض دیگران، نمیشود گفت کلام خداست و تقصیر ما نیست؛ چون ایراد نه به مفهوم، بلکه به مصداقی است که آن مفهوم برایش بیان شده است. از همین رو تیتر سازندگی که «اگر دشمن تو را به صلح دعوت کرد، آن را رد نکن» گرچه نقل از امیرالمؤمنین علیهالسلام است، اما برای مصداقی به کار رفته که به جای ابراز رضایت از تیتر شدن و اهمیت به کلام معصوم در یک رسانه، باید بابت سوءاستفاده از آن متأسف شد. بدتر آنکه فقط هدفگذاری تیتر دربرگیرنده سوءاستفاده نیست، بلکه در محتوا هم کلام معصوم که مسعود پزشکیان نقل کرده، تقطیع شده و نیمی از آن ذکر شده تا استفاده ابزاری از کلام معصوم تکمیل شود! رئیسجمهور در سخنرانی خود میگوید که «امیرالمؤمنین (ع) میفرمایند اگر دشمن تو را به صلح دعوت کرد، آن را رد نکن؛ اما پس از صلح نیز از دشمن غافل نشو و هرگز با خوشبینی به او نگاه نکن و به او اعتماد نداشته باش.» و روزنامه سازندگی فقط بخش اول را تیتر کرده است: «اگر دشمن تو را به صلح دعوت کرد، رد نکن.» و نکته جالب آنکه اصل کلام امیرالمؤمنین اینگونه است: «ولی پس از صلح، سخت از دشمن برحذر باش؛ چهبسا نزدیکی ورزد تا غافلگیر کند. پس، احتیاط پیشه کن و در این باره، حسنظن را متهم کن». استفاده از سیره و سخن اهلبیت برای توجیه موضع سیاسی خود بازگشایی یک باب خطرناک در سیاست است؛ بابی که پیشازاین هم با گرفتن درس مذاکره از عاشورا یا ابزار قراردادن صلح امام حسن علیهالسلام با معاویه گشوده شده بود و البته تفسیر به رایهایی خطرناک بود که عتاب رهبر شهید را هم در پی داشت. موضوع اما فقط بحثی دینی نیست، در چهارچوب تحلیل سیاسی غیردینی هم بر آن تیتر خدشهها بسیار است.
کدام پیشنهاد صلح؟!
گذشته از موضوع دینی و ابزار قراردادن تاریخ اسلام و کلام معصوم، در بعد سیاسی هم آنچه روزنامه سازندگی تیتر کرده، مصداقی نادرست است. کدام صلح؟ آیا دشمن اکنون صلحی پیشنهاد داده که ما بخواهیم درباره رد یا پذیرش آن تصمیم بگیریم؟ مرور یک سال گذشته برایآنکه بدانیم آنچه از نگاه روزنامه سازندگی «صلح» نام گرفته، از قضا تا چه حد بهآتشکشیدن صلح بوده، کافی است. در کمتر از یک سال دو بار به ایران حمله شده است، آن هم درست در میانه مذاکراتی که ادعا میشده برای توافق و برای «صلح» بوده است. حالا آیا میتوان سر زیر برف کرد و گفت دشمن به ما پیشنهاد صلح داده و بیایید بپذیریم؟ در همین ایام آتشبس هم که به هزار خدعه و عمل شکسته شده، بارها ایران از سوی آمریکا تهدید نظامی و حتی تهدید موجودیتی شده است، آیا این پیشنهاد صلح است؟! تهدید به بازگرداندن ایران به عصر حجر پیشنهاد صلح است؟ آمادگی مداوم سوخترسانها و توسعه سیستم پدافندی و تجهیز کشورهای متخاصم و سخن از تغییر نظام و ماجرای تجهیز کردهای تجزیهطلب که رئیسجمهور آمریکا صریح و علنی بیان کرد و نشانه نقشه آنها برای تجزیه کشور ما بود، پیشنهاد صلح است؟! اینهمه را ندیدن و کلام مولا را برای دشمنی ترامپ خرجکردن، اگر بلاهت نباشد، مفهوم بدتری دارد که بهتر است بگوییم همان بلاهت است! اینهمه را نبینیم و از پیشنهاد صلح ترامپ تیتر بسازیم؟ بیشتر شبیه یک دوربینمخفی برای آزمایش هوش و آزادگی و سیاستورزی و تعقل و وطندوستی مخاطب است تا یک تیتر واقعی!
پیام غلط به دشمن
اشکال دیگر آن تیتر، دادن پالس ضعف به دشمن است، خصوصاً آنکه آن جمله تقطیع شده به نقل از رئیسجمهور تیتر شده است. اینگونه دشمن درمییابد که در ایران هنوز هم کسانی هستند که سیاست و جنگوصلح را حتی در برابر حیلهگرترین سیاسان عالم، کاملاً سادهسازی کرده و با دو بند پیشنهادی که حتی در ظاهر هم امتیازی در برندارند، ذوقزده میشوند و حاضرند دیگران را به پذیرش آن، به نام پذیرش صلح دعوت کنند. این یعنی آمریکا دریابد تا همیشه کسانی در ایران هستند که اگر بر مسند قدرت باشند، مسیر دلخواه آمریکا را انتخاب میکنند و اگر در رسانه باشند، تلاش میکنند افکار عمومی مردم را در مسیر خواست آمریکاییها جهت دهند و اهل سیاست را به پذیرش خواست آمریکا ترغیب کنند. یک نکته حاشیهای هم آنکه شاید با تأمل در این تیتر و مصداق آن، بشود دریافت چرا برخی از مردم تا اسم صلح و آتش میآید، آشفته میشوند؛ آنها جنگطلب نیستند، اما آنقدر «تسلیم» را به اسم «صلح» به آنها قالب کردهاند که حالا از ریسمان سیاهوسفید هم میترسند و وقتی کسی میگوید صلح یا آتشبس، با خودشان میگویند لابد قصه، قصه تسلیم است. صلح امری است که رسولان برای آن آمدهاند؛ حیف است این مفهوم را با نسبتدادن آن به جنگطلبترین موجودات زمین به تحریفی اینگونه بکشانیم.
گذشته از موضوع دینی و ابزار قراردادن تاریخ اسلام و کلام معصوم، در بعد سیاسی هم آنچه روزنامه سازندگی تیتر کرده، مصداقی نادرست است. کدام صلح؟ آیا دشمن اکنون صلحی پیشنهاد داده که ما بخواهیم درباره رد یا پذیرش آن تصمیم بگیریم؟
رئیسجمهور با استناد به سخنان حضرت علی (ع): اگر دشمن تو را به صلح دعوت کرد، آن را رد نکن
روزنامه سازندگی نوشت: همزمان با بررسی تحولات پس از جنگ، مباحث امنیت داخلی و ضرورت بازسازی، رئیسجمهور دیروز در جمع فرماندهان ارشد فراجا از مذاکره گفت؛ اما نه مذاکرهای از سر ضعف یا اضطرار بلکه ادامهای از میدان با زبانی متفاوت. او تأکید کرد که پیروزی نظامی باید در میز دیپلماسی تثبیت شود؛ جایی که گرچه بیاعتمادی به آمریکا همچنان باقی است اما راه توافق، در صورت رعایت عزت و منافع ملی، بسته نیست. پزشکیان مهمترین پیام سیاسی خود را درباره آینده رابطه تهران و واشنگتن اینگونه بیان کرد: جمهوری اسلامی نه به جنگ فرسایشی رضایت میدهد، نه به صلحی از سر ضعف. به گفته او، «پیروزی بهدست آمده توسط نیروهای مسلح در میدان نبرد باید در عرصه دیپلماسی نیز تکمیل شود» و ایران «ضمن بیاعتمادی به دشمن، مذاکره را از موضع عزت، حکمت و مصلحت ممکن میداند». او همچنین تصریح کرد اگر توافقی با در نظر گرفتن دغدغههای رهبر انقلاب و مصالح ملت حاصل شود، دولت به آن پایبند خواهد بود؛ موضعی که نشان میدهد، دولت چهاردهم همچنان مسیر توافق را باز میبیند اما نه از مسیر امتیازدهی بلکه از مسیر تثبیت اقتدار.
گزینههای پیشرو؛ انتخابی ناگزیر
رئیسجمهور ابتدا با مرور شرایط دشوار کشور از آغاز به کار دولت تا جنگ اخیر این مقطع را «کمنظیر و حتی بیسابقه» توصیف کرد و گفت ایران با جنگی پیچیدهتر، سختتر و نامتوازنتر مواجه شده است. او در همین چارچوب از نقش مردم و نیروهای مسلح در ناکام گذاشتن دشمن سخن گفت و تأکید کرد، ملت ایران توانست دشمن را وادار به پذیرش آتشبس و توقف جنگ کند؛ دستاوردی که باید در سطح سیاسی و حقوقی نیز تثبیت شود. پزشکیان تلاش دارد میان این دو قطب نسخهای از «مذاکره بدون اعتماد» را صورتبندی کند؛ مذاکرهای که مشروعیت خود را از قدرت میگیرد نه از خوشبینی. او حتی یک گام جلوتر رفت و شرط پایبندی ایران به هر توافق احتمالی را نیز مشخص کرد: «چنانچه توافقی با در نظر گرفتن دغدغههای رهبر معظم انقلاب و مصالح ملت ایران حاصل شود بر عهد و تعهدات خود پایبند خواهیم بود».
مذاکره، مشروط به تغییر رفتار آمریکا
مرور اظهارات پیشین رئیسجمهور نشان میدهد که این موضع یک چرخش مقطعی نیست بلکه در امتداد یک خط فکری مشخص قرار دارد که در ماههای گذشته نیز بارها بر آن تأکید کرده است. او در همان تماس تأکید کرد که «ایران در چارچوب قوانین و مقررات بینالمللی آمادگی دارد مسیرهای دیپلماتیک را با جدیت دنبال کند» اما این مسیر را مستلزم پایان رفتارهای خصمانه ارائه تضمین و پرهیز آمریکا از زیادهخواهی دانست. به بیان دیگر، در نگاه پزشکیان، مشکل از اصل مذاکره نیست از فقدان اعتمادسازهای واقعی است. آنچه در مجموع از این مواضع برمیآید، تلاش برای ایجاد نوعی توازن میان دو سطح متفاوت است: از یکسو واقعگرایی سیاسی که ضرورت استفاده از ابزار دیپلماسی را میپذیرد؛ و از سوی دیگر چارچوبهای ایدئولوژیک و امنیتی که بر بیاعتمادی به آمریکا تأکید دارند. پزشکیان نه مانند جریانهای تندرو، مذاکره را بهطور کامل نفی میکند و نه مانند برخی رویکردهای پیشین، آن را بهعنوان راهحل اصلی معرفی میکند. او در میانه این دو سعی دارد، الگویی مبتنی بر «مذاکره مشروط» ارائه دهد.
بازتعریف مذاکره پس از جنگ
درنهایت، طرح سهگانه «مذاکره، وضعیت بینابینی، یا ادامه جنگ» در سخنان اخیر رئیسجمهور، نشاندهنده آن است که دولت بهدنبال صورتبندی شفافتری از انتخابهای استراتژیک کشور است. در این چارچوب مذاکره نه یک انتخاب ایدهآل بلکه یک گزینه عملی در میان گزینههای پرهزینهتر تلقی میشود. بهویژه در شرایطی که کشور از یک جنگ پیچیده عبور کرده و تثبیت دستاوردها بدون ورود به عرصه دیپلماسی دشوار به نظر میرسد. پزشکیان در نشست دیروز با فراجا بیش از آنکه از مذاکره دفاع کند، در واقع تلاش کرد نسبت آن را با اقتدار ملی توضیح دهد. او میخواهد بگوید، دیپلماسی ادامه میدان است نه نقطه مقابل آن.
از سوی دیگر، مواضع پزشکیان را میتوان نقطه تلاقی چند خط مهم در سیاست خارجی ایران نیز دانست: تجربه جنگ، بیاعتمادی تاریخی به آمریکا و ضرورتهای اقتصادی و سیاسی. پزشکیان تلاش میکند این پیام را به طرف مقابل منتقل کند که ایران آماده مذاکره است اما نه از سر ضعف؛ آماده توافق است اما نه به هر قیمت و آماده دیپلماسی است اما با حفظ همان اقتداری که در میدان بهدست آمده است. در چنین چارچوبی نیز آینده روابط ایران و آمریکا بیش از هر چیز به یک متغیر وابسته میشود، اینکه آیا طرف مقابل حاضر است، قواعد این «مذاکره از موضع عزت» را بپذیرد یا نه؟
منبع: خبر فوری 
مسعود پزشکیان مذاکره ایران و آمریکا کپی شد با دوستان خود به اشتراک بگذارید: