هانتاویروس چیست و از کجا آمده؟

در هفته نخست ماه مه ۲۰۲۶، یک شیوع نادر و مرگبار از هانتاویروس در کشتی تفریحی «MV Hondius» توجه سازمان‌های بهداشتی جهان را جلب کرد. این کشتی که سفر خود را از اوشوآیا در آرژانتین آغاز کرده بود، پس از بروز چند مورد بیماری شدید تنفسی و مرگ چند مسافر، به کانون یک عملیات بین‌المللی ردیابی و قرنطینه تبدیل شد.

کشتی حدود ۱۵۰ مسافر و خدمه داشت. نخستین قربانی، مردی هلندی بود که در ۱۱ آوریل در کشتی جان باخت. جسد او دو هفته بعد در جزیره سنت هلنا (St. Helena) از کشتی خارج شد. همسر او نیز در همان جزیره پیاده شد و پس از انتقال به آفریقای جنوبی، در فرودگاه ژوهانسبورگ دچار وخامت حال شد و جان خود را از دست داد. پس از آن، یک زن آلمانی نیز در کشتی فوت کرد و چند نفر دیگر علائم شدید تنفسی و تب نشان دادند.

یکی از نگرانی‌های اصلی مقام‌های بهداشتی این بود که حدود ۳۰ تا ۴۰ مسافر پیش از اعلام رسمی شیوع بیماری، در جزیره سنت هلنا از کشتی خارج شده و به کشورهای مختلف سفر کرده بودند. برخی از این افراد به اروپا، آمریکا و آفریقای جنوبی بازگشتند و همین موضوع باعث آغاز عملیات گسترده ردیابی تماس‌ها در چند کشور شد.

طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، عامل احتمالی این شیوع «ویروس آند» (Andes virus) بوده است؛ گونه‌ای از هانتاویروس که برخلاف اغلب انواع این ویروس، در موارد نادری می‌تواند از انسان به انسان منتقل شود. این گونه بیشتر در آمریکای جنوبی دیده می‌شود و میزان مرگ‌ومیر بالایی دارد.

هانتاویروس چیست؟

هانتاویروس گروهی از ویروس‌هاست که عمدتا توسط جوندگان منتقل می‌شوند. انسان‌ها معمولا از طریق تماس با ادرار، بزاق یا مدفوع موش‌ها و استنشاق ذرات آلوده بیمار می‌شوند. این ویروس می‌تواند باعث دو بیماری خطرناک شود:

سندرم ریوی هانتاویروس (HPS) که ریه‌ها را درگیر می‌کند و ممکن است به نارسایی تنفسی منجر شود.

تب خونریزی‌دهنده همراه با نارسایی کلیه (HFRS) که بیشتر در آسیا و اروپا دیده می‌شود.

علائم اولیه معمولاً شامل تب، خستگی، درد عضلانی، سردرد و مشکلات گوارشی است. در مراحل شدید، بیماران دچار تنگی نفس شدید و تجمع مایع در ریه‌ها می‌شوند. نرخ مرگ‌ومیر در برخی گونه‌ها می‌تواند به ۳۰ تا ۴۰ درصد برسد.

چرا ماجرای این کشتی مهم شد؟

شیوع هانتاویروس در کشتی MV Hondius از چند جهت کم‌سابقه بود:

هانتاویروس معمولاً به‌صورت پراکنده و در مناطق روستایی دیده می‌شود، نه در کشتی‌های تفریحی.

گونه آند توانایی محدودی برای انتقال انسان‌به‌انسان دارد؛ موضوعی که باعث نگرانی جهانی شد.

مسافران پیش از شناسایی رسمی بیماری در چند کشور پراکنده شدند و ردیابی آن‌ها دشوار شد.

دوره نهفتگی ویروس می‌تواند چند هفته طول بکشد، بنابراین احتمال ظهور موارد جدید وجود دارد.

سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده که خطر شیوع گسترده در سطح جهان فعلا پایین ارزیابی می‌شود، اما تحقیقات درباره منبع اولیه آلودگی و نحوه انتقال ویروس همچنان ادامه دارد. احتمال می‌رود برخی مسافران در جریان توقف کشتی در جنوب آرژانتین در معرض جوندگان آلوده قرار گرفته باشند.

بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.